อินเตอร์เน็ตอาจเข้าถึงได้ยากในเขตสงคราม จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมถึงต้องหันมาใช้อินเตอร์เน็ตผ่านดาวเทียมซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องใหม่ บริษัทสเปซเอ็กซ์ ของมหาเศรษฐี อีลอน มัสก์ ได้คิดวิธีใช้งานอินเตอร์เน็ตผ่านดาวเทียมในแบบปฏิวัติวงการ เมื่อ พ.ค.2562 สเปซเอ็กซ์ได้ส่ง ดาวเทียมสตาร์ลิงก์ (Starlink) จำนวนมากขึ้นสู่วงโคจร แต่ละตัวมีน้ำหนัก 260 กก. นับว่าขนาดเล็กมาก ไปโคจรอยู่ที่ระดับความสูง 500 กม. เหนือพื้นผิวโลกส่วน สตาร์ลิงก์ข้องเกี่ยวกับยูเครนซึ่งว่ากันตามตรงก็เข้าข่ายเป็นเขตสงครามอย่างไร? ก็ต้องมองกลับไปที่ก่อนหน้าหรือช่วงต้นที่จะถูกกองทัพรัสเซียบุก ชาวยูเครนเข้าถึงอินเตอร์เน็ตผ่าน 3 ช่องทางคือ โทรศัพท์บ้าน โทรศัพท์มือถือ ดาวเทียม ViaSat ในสหรัฐฯ เมื่อการสื่อสารเดิมๆ ถูกตัดขาดหรือเป็นไปได้ยากลำบาก จึงเป็นโอกาสที่สตาร์ลิงก์จะช่วยให้พวกเขาเข้าถึงอินเตอร์เน็ต มัสก์เคยให้สัมภาษณ์หลายสื่อเมื่อ ก.ย.ที่ผ่านมาว่า ปัจจุบันสตาร์ลิงก์เป็นกระดูกสันหลังของกองทัพยูเครนและยังคงเป็นหน่วยเดียวที่มีประสิทธิภาพในแนวหน้าแม้การสู้รบในยูเครนจะยังไม่ถึงบทสรุป แต่เมื่อมองความเฟื่องฟูของสตาร์ลิงก์ที่ระบุว่ามี 5,000 ดวง ในวงโคจรให้บริการอินเตอร์เน็ตที่เร็วกว่าและราคาถูกกว่าอินเตอร์เน็ตผ่านดาวเทียมรุ่นก่อนๆ ทว่าจำนวนที่มากมายนี้ก็ส่งผลต่องานดาราศาสตร์วิทยุที่เฝ้าสังเกตวัตถุท้องฟ้าในช่วงความถี่คลื่นวิทยุ เช่น กล้องโทรทรรศน์วิทยุ Square Kilometer Array (SKA) ที่ออกแบบมาเพื่อจับภาพความละเอียดสูงที่ความถี่วิทยุต่ำ ตั้งอยู่ในพื้นที่ชนบทของออสเตรเลีย ภารกิจของ SKA มีตั้งแต่ทดสอบทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไปของอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์, ทำแผนที่ไฮโดรเจนที่ผลิตโดยแหล่งพลังงานสะอาดในจักรวาล, ศึกษาบรรยากาศของดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะที่เอื้อต่อการอาศัยอยู่ และกล้องตัวนี้มีศักยภาพที่จะปฏิวัติความเข้าใจของเราเกี่ยวกับจักรวาลในยุคแรกเริ่มปัญหาที่ SKA เจอก็คือ เมื่อจับภาพท้องฟ้าก็จะมีดาวเทียมสตาร์ลิงก์ติดอยู่เกือบทุกภาพ ยังพบการปล่อยคลื่นวิทยุจากสตาร์ลิงก์ทั้งที่ตั้งใจและไม่ได้ตั้งใจ ซึ่งการปล่อยแบบไม่ได้ตั้งใจนี่แหละที่อาจส่งผลต่องานของ SKAเรื่องนี้กลายเป็นอีกโจทย์ใหญ่ที่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียต้องนำไปขบให้แตกว่าจะ แก้ไขหรือรับมืออย่างไร เพราะคาดการณ์ว่าดาวเทียมสตาร์ลิงก์อาจเพิ่มขึ้นเป็น 40,000 ดวงในทศวรรษหน้า!ภัค เศารยะคลิกอ่านคอลัมน์ “หน้าต่างโลก” เพิ่มเติม
