ถึงวันนี้ก็ยังมีการกล่าวขานถึงหลวงพ่อโตกุซัน แบบอย่างของสมภารวัดพุทธศาสนาเซนในจีนตี่สี่พระวัดนี้ จะตีระฆังเป็นสัญญาณ การสวดมนต์ที่ศาลาใหญ่ ในความมืดทั้งพระทั้งฆราวาสก็จะเดินกันมา แต่มีพระรูปหนึ่ง ตื่นก่อนตีสี่ จุดไฟขมันขมีส่องหาหอยทาก ที่เพ่นพ่านบนทางปูหินท่านทำอย่างนี้มาหลายปีแต่อยู่มาวันหนึ่ง ก็สะดุดใจพระอีกรูปหนึ่ง แต่ก็มีพระอีกรูปเห็นดีกับพระจับหอยทาก ข้อโต้เถียงของพระสามรูปนี้จึงมาอยู่ตรงหน้าพระอาจารย์โตกุซันระหว่างสมภารเป็นประธาน ยังมีเณรน้อย ท่วงท่าฉลาดเฉลียวรูปหนึ่งปรนนิบัติพัดวีอยู่ด้านหลังพระรูปที่หนึ่ง บอกพระอาจารย์ ผมสวดมนต์เท่าพระหรือฆราวาสอื่น แต่การที่ตื่นก่อนมาจับหอยทาก ก็เพราะเห็นว่าจะมีพระและฆราวาสเหยียบมันตาย กลายเป็นการสร้างบาปโดยไม่รู้ตัว ผมถืองานนี้ เป็นงานสร้างบารมี“อือ!” หลวงพ่อโตกุซัน อุทานเบาๆ “ถูก ถูกของเธอ”แต่พระรูปที่สองเห็นแตกต่าง ท่านว่า ขณะนี้หอยทากกำลังระบาด ทางการรณรงค์ให้ชาวบ้านช่วยกันกำจัด ไม่ให้มันแพร่พันธุ์ออกไปทำลายพืชผลของชาวบ้านการที่พระรูปที่หนึ่ง สงวนชีวิตหอยทากไว้ เท่ากับส่งเสริมให้ออกไปก่อกรรมทำเข็ญให้สังคม“อือ!” เสียงหลวงพ่อดังขึ้น “นี่ก็ถูกเหมือนกัน”ได้เวลาของพระรูปที่สาม ท่านให้เหตุผลเสริมพระรูปที่หนึ่งว่า ท่านไม่เพียงเจตนาดี ช่วยทั้งพระฆราวาสไม่ให้ก่อกรรมทำบาปกับหอยทากเท่านั้นท่านยังกำลังบำเพ็ญหน้าที่ของพระโพธิสัตว์ ปลดปล่อยสัตว์แปดหมื่นสี่พันพ้นจากภัยพิบัติ แล้วยังช่วยทำความปลอดภัยพวกเรา ในวัด ได้บำเพ็ญศีลบริสุทธิ์ ไม่ทำให้ชีวิตสัตว์ตกล่วงเหตุผลของพระรูปที่สาม ดูจะถูกจริตหลวงพ่อมาก ท่านขานรับเต็มเสียง “ถูก ถูกแล้วๆ”สามเณรน้อยตั้งใจฟังมาตั้งแต่ต้น อดรนทนต่อไปไม่ได้ ทักหลวงพ่อว่า“มันจะถูก ถูก ไปทุกข้อได้ยังไง ถ้ามีถูกข้อหนึ่ง อีกข้อก็ต้องผิดซีครับ”นิทานก็จบลง ตรงหลวงพ่อโตกุซันเหลียวไปฟังสามเณรน้อย แล้วก็หันตัวกลับมา พูดเสียงได้ยินกันทั่วว่า“อ๊ะ! ที่เธอพูด ก็ถูก ถูกแล้วเหมือนกัน”เขาเล่าขานต่อๆกันมาเนิ่นนาน การมองเห็นแง่มุมความถูกต้อง ซ่อนอยู่ในความผิดประดามี เป็นบารมีธรรมอันสำคัญที่ทำให้หลวงพ่อโตกุซัน เป็นพระอาจารย์พุทธศาสนาอย่างเซนที่ยิ่งใหญ่ไร้เทียมทานในบ้านเมืองของเรา วิธีของหลวงพ่อโตกุซัน ดูจะมีนักการเมืองนำไปใช้ ผมก็นึกถึงท่านประธานสภาฯ ชวน หลีกภัย ขึ้นมาในวันที่ รัฐสภาพิจารณาร่างแก้รัฐธรรมนูญตั้งแต่ญัตติที่หนึ่ง ไปถึงญัตติที่สาม หรือที่สี่ ท่านก็มีเหตุผลอนุญาตให้อภิปรายแต่พอถึงคิวคุณไพบูลย์ นิติตะวัน เสนอให้โหวตวาระที่สามตามญัตติเดิม ท่านก็อนุญาต เป็นอันว่าทุกญัตติเสริมที่ถกแถลงกันมาทั้งวัน...ล้มไม่มีเสียงใครว่า หลวงพ่อโตกุซัน เอ๊ย! ท่านประธานชวน เลยสักคำเพราะยอมรับกัน ท่านชวน เป็นเสาหลักของกฎหมาย แสดงว่า เรื่องๆที่ทำกัน ตามข้อกฎหมายไม่มีอะไรผิดหากจะผิด ก็เป็นเรื่องคน คนในสภาฯหาเรื่องวุ่นวาย แล้วก็ พลอยให้ชาวบ้านอย่างพวกผม วุ่นวายตามไปด้วย.กิเลน ประลองเชิง
