นิทานเรื่องราชสีห์กับหนู ผมคุ้นๆว่าเป็นนิทานสอนเด็ก แต่ถ้าเป็นนิทานเรื่องราชสีห์กับวัว นี่คือนิทานสอนผู้ใหญ่ แล้วก็ไม่ใช่ผู้ใหญ่แบบชาวบ้าน แต่เป็นนิทานสอนผู้ใหญ่ระดับผู้นำศาสตราจารย์ ดร.กุสุมา รักษมณี เขียนไว้ในหนังสือ ปกรณัมนิทาน (สำนักพิมพ์แม่คำผาง พ.ศ.2547) ว่า นิทานชุดนี้มีนิทานซ้อนรวม 20 เรื่อง ต้นเรื่องเป็นนิทานอินเดีย เรื่องเดิมชื่อปัญจตันตระราชครูเล่านิทานห้าเรื่องถวายพระราชโอรส กล่อมเกลาจิตใจให้มีคุณธรรม แนะนำการเป็นนายคน และการอยู่กับผู้อื่นนิทานเรื่องราชสีห์กับวัวเริ่มว่า จันฑปิงคละราชสีห์เจ้าป่า ราชาสัตว์กินเนื้อ ชินชากับการล่าสังหาร มีหมาจิ้งจอกเจ้าเล่ห์ เป็นบริวาร ส่วนวัวนนทก ตัวสูงใหญ่มีเขาแหลมคม เป็นราชาสัตว์กินหญ้าปกติชีวิตสมถะทั้งราชสีห์และราชาวัวต่างฝ่ายต่างอยู่ จนวันหนึ่งเจอกันคุยถูกคอ ก็คบหาเป็นสหายรู้ใจกันคุยกันไปๆ ราชสีห์เริ่มเปลี่ยนนิสัย ไม่ออกล่าสัตว์อย่างเคย ทั้งยังมีท่าจะหันไปกินหญ้า เป็นสัตว์มังสวิรัติตามราชาวัว ท่าทีของราชสีห์ สัตว์น้อยใหญ่ในป่าก็ชอบใจ ที่จะไม่ต้องถูกไล่ล่าอย่างเคยแต่หมาจิ้งจอกที่ตามหลังราชสีห์ เคยสุขสบายด้วยการกินเศษเนื้อที่ราชสีห์เหลือไว้ให้ ก็ไม่สบายใจ จึงคิดหาวิธีที่จะทำให้ราชสีห์กลับไปล่าเหยื่อกินเนื้อ คือต้องทำให้ราชาสัตว์ทั้งสองผิดใจกันหมาจิ้งจอกจึงเทียวไปเทียวมา พยายามยุแยงตะแคงรั่ว จนทั้งสองฝ่ายเริ่มหวั่นไหวไม่ไว้ใจกันเมื่อเห็นว่าราชสีห์เริ่มคล้อยตามหมาจิ้งจอกก็สำทับ“ข้าเห็นวัวนนทกมันลับเขาแล้วนะท่าน ถ้าเข้าไปใกล้ท่านต้องระวังตัวไว้ให้มากๆ สัตว์มีเขาไว้ใจยาก เหมือนที่โบราณเตือนว่า อย่าวางใจในแม่น้ำ สัตว์ที่มีกรงเล็บ สัตว์มีเขาและคนมีอาวุธในมือ”ราชสีห์คิดว่า เท่าที่ได้พบวัวนนทก ไม่มีท่าทีผิดสังเกตอะไร แต่ถ้อยคำหมาจิ้งจอกก็มีเหตุให้ต้องฟัง คิดไปคิดมาก็ตัดสินใจว่า ควรไปดูให้รู้แน่ด้วยตัวเองราชสีห์ตรงไปหาวัวนนทก หมาจิ้งจอกตามไปติดๆ เวลาตอนนั้น ฝนโปรยปรายลงมาพอดี วัวนนทกรู้สึกเบิกบาน ส่งเสียงร้องดังๆ แล้วลองขวิดต้นมะเดื่อใหญ่อย่างคึกคะนอง“เห็นไหมละท่าน” หมาจิ้งจอกเจ้าเล่ห์เห็นโอกาสซ้ำเติม “มันเตรียมสู้กับท่านเต็มที่ ท่านยังไม่เชื่อข้าอีกหรือ?”ราชสีห์เชื่อทันที ร้องคำรามก้อง ตรงรี่เข้าไปหา วัวนนทกเห็นดังนั้น ก็นึกถึงคำที่หมาจิ้งจอกมาบอกให้ระวังราชสีห์พยายามจะฆ่าตน ก็ตั้งท่าสู้ ท่าทีความเป็นมิตรไมตรีไม่มีเหลืออยู่เลยราชสีห์กระโจนเข้าตะปบหัววัว วัวโขกขาหน้าตะกุยพื้นดิน แล้วพุ่งตรงเข้าขวิดราชสีห์กลางลำตัว ราชสีห์ตะปบวัวไว้แน่น แล้วขย้ำกัดหน้าอกแล้วก็ทรุดลงขาดใจตายไปพร้อมกันนิทานในชุดเดียวกันเรื่องหนึ่ง พระราชาได้พรวิเศษจากพระยานาค ฟังเสียงสัตว์รู้เรื่อง สัตว์เล็กใหญ่ใกล้ตัว เตือนให้พระราชารู้ตัวกลัวภัย ตัดสินใจถูกต้อง ไม่กลายเป็นเหยื่อคนไม่ดีใกล้ตัวนิทานเรื่องนี้ให้ข้อคิด ผู้ใหญ่ควรฟังคำติคำเตือนของเด็กๆ หรือคนเล็กคนน้อยไว้บ้างยิ่งคนเป็นผู้นำก็ยิ่งจำเป็น ราชสีห์ในนิทานมีบริวารแบบหมาจิ้งจอกเจ้าเล่ห์ตัวเดียว แต่ในการเมืองนั้นหมาจิ้งจอกเจ้าเล่ห์มีมากมาย หนีไปทางไหนก็หนีไม่พ้น.กิเลน ประลองเชิง
