นายชาติวุฒิ วังวล ผอ.สำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เปิดเผยว่า ที่ผ่านมามีข่าวเด็กถูกรังแก หรือถูกคุกคามทางเพศโดยคนใกล้ตัวอย่างต่อเนื่อง ซึ่งน่ากังวลมากว่าเด็กที่ทำร้ายคนอื่นและที่ถูกทำร้ายส่วนมากในระยะยาวมักจะมีปัญหาสุขภาพจิตเมื่อโตขึ้น สสส. จึงร่วมกับกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข พัฒนาคู่มือปฏิบัติสำหรับการดำเนินการป้องกันและจัดการการรังแกกันในโรงเรียน เพื่อตัดวงจรการใช้ความรุนแรงทุกรูปแบบ โดยปลูกฝังให้เด็กและเยาวชนรู้จักวิธีป้องกันตัวเองเมื่อถูกรังแก เช่น การบอกครูหรือผู้ใหญ่ที่ไว้วางใจ โดยเน้นเล่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ไม่ใช้อารมณ์ หรือหากอยู่ในสถานการณ์ที่พึ่งพาผู้ใหญ่ใกล้ตัวไม่ได้ ยังมีช่องทางการช่วยเหลืออื่นๆ เช่น สายด่วนสุขภาพจิต 1323 หรือการแชทพูดคุยทาง https://stopbullying.lovecarestation.com/ การเก็บหลักฐาน เช่น ถ่ายคลิป แคปชันภาพ หรือหาวิธีจัดการอารมณ์ที่เหมาะสม ไม่จมกับอารมณ์จนรู้สึกสิ้นหวัง และหลีกเลี่ยงการอยู่คนเดียวหรือในสถานที่เปลี่ยว คู่มือปฏิบัติยังสอนการป้องกันไม่ให้เด็กรังแกคนอื่น เช่น สอนให้มีสติในการแก้ปัญหา ลงโทษอย่างมีเหตุผล สอนให้เห็นถึงผลกระทบจากการรังแกผู้อื่น ใช้เวลาว่างเพื่อดูแลสุขภาพกายและใจของเด็กให้มากขึ้น ส่งเสริมให้เด็กมีความเมตตา เคารพสิทธิผู้อื่น ทั้งควรพบจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นอย่างเร่งด่วน เนื่องจากปัญหาการถูกกระทำส่งผลทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อกาย จิต สังคมอย่างรุนแรงกับทุกคน และปัญหาเหล่านี้ป้องกันได้พญ.ดุษฎี จึงศิรกุลวิทย์ ผอ.สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต และผู้ช่วยผู้จัดการโครงการพัฒนานวัตกรรมเชิงระบบเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพจิต สสส. กล่าวว่า สาเหตุที่เด็กปกปิดเรื่องราวการถูกทำร้ายคุกคามอาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น ถูกขู่จะทำให้สอบตก อับอาย หรือถูกผู้กระทำใช้ความรักเป็นสิ่งต่อรอง หรือหลอกล่อด้วยการให้ทรัพย์สินเพื่อทำให้เรื่องเงียบ เป็นต้น ส่วนผลกระทบต่อผู้ถูกกระทำนั้น มักทำให้เกิดปัญหาด้านพฤติกรรม อารมณ์ และทักษะสังคมของเหยื่ออย่างรุนแรง ทำให้เกิดปัญหาอารมณ์หงุดหงิดง่าย ซึมเศร้า มองโลกด้านลบ ขาดสมาธิ ซึม แยกตัว ไม่ค่อยพูด การเรียนแย่ลง ไม่อยากไปโรงเรียน และอาจถึงขั้นอยากฆ่าตัวตาย ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการบำบัดเยียวยาโดยผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น ทั้งนี้เมื่อพบเห็นสิ่งผิดปกติเกิดขึ้นกับเด็กควรแจ้งศูนย์ช่วยเหลือสังคม 1300 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง.
