ถ้านึกถึง’ลาในนิทานที่อีสปเล่า เจ้าตัวที่อยากมีเสียงร้องไพเราะเหมือนจิ้งหรีด เอาแต่กินน้ำค้างตามอย่างจิ้งหรีด...“ไม่ช้า ลาโง่ตัวนั้นก็ตาย” ลาเป็นแบบอย่างของคนโง่หากมีคำถาม ในสัตว์ทั้งหลาย...สัตว์ใดฉลาดกว่านิทานเรื่องหมาป่ากับลูกแกะ อีสปตั้งใจเปรียบคนที่เอาแต่ได้ โกงได้ทุกเรื่องส่วนหมาจิ้งจอก ตัวอย่างคนเจ้าเล่ห์ หลอกลวง หมาจิ้งจอกตัวที่พยายามกระโจนกินพวงองุ่นบนต้น กระโจนหลายหนก็ไม่ถึง ตอนที่มันบ่น “องุ่นเปรี้ยว” แล้วถอดใจเดินจากไป ยืนยัน หมาจิ้งจอกหลอกได้กระทั่งตัวเองว่ากันโดยรูปลักษณ์ลีลา หมาป่า หมาจิ้งจอก อีสปตั้งใจเล่าให้เป็นคนฉลาดกว่าคนทั่วไปมาถึงกระต่าย...กระต่ายตัวที่วิ่งแข่งแพ้เต่า...เพราะทะนงว่าฝีเท้าเร็วกว่า กระต่ายตัวนี้ไม่โง่เท่าไหร่ แต่หลงตัว...จึงแพ้เต่าตัวที่เอาชนะได้ด้วยการคลานเอากระต่ายไปเปรียบกับหมาป่า หมาจิ้งจอก...แล้วลองฟังนิทาน เรื่อง วิทยานิพนธ์ของกระต่ายป่ากระต่ายตัวนี้ อยู่ในหนังสือ เรื่องคมๆ ความหมายชวนคิด (สุริยเทพ ไชยมงคล สำนักพิมพ์อินสไปร์ เครือนานมี พ.ศ.2553) ลองอ่านดู แตกต่างจากกระต่ายในนิทานอีสปอย่างไรบ่ายวันนั้น กระต่ายป่าตัวน้อยออกจากถ้ำเพื่อสูดอากาศบริสุทธิ์มันลืมระวังภัย...หมาจิ้งจอกผ่านมา ตะครุบตัวมันได้ “ข้าจะกินเจ้าเป็นอาหารกลางวัน” หมาจิ้งจอกคำราม“ช้าก่อน....” กระต่ายน้อยอ้อนวอน “ขอเวลาให้ข้าสักสองสามวันจะได้ไหม?”หมาจิ้งจอกกำลังหิว ตะคอกใส่ “ทำไมข้าต้องรอเล่า...” “เอ่อ...” กระต่ายน้อยอึกอัก “ข้ากำลังเขียนวิทยานิพนธ์ เรื่องกระต่ายฉลาดกว่าหมาจิ้งจอก ยังไม่จบ”หมาจิ้งจอกหัวเราะร่า...“ใครก็รู้ดี หมาจิ้งจอกฉลาดกว่าสัตว์ใดๆ โดยเฉพาะกับกระต่าย”“แต่ข้อมูลที่ข้าเก็บไว้วิจัย ไม่ใช่เช่นนั้น” กระต่ายบอก แล้วท้า “ถ้าไม่เชื่อ ก็ลองไปที่ถ้ำ ที่ถ้ำเก็บงานวิจัย...อ่านแล้วค่อยกินข้าก็ไม่น่าจะช้าไป”หมาจิ้งจอกรำคาญแต่ก็คาใจ ตามไปในถ้ำกระต่ายเพื่อให้หายสงสัย... แล้วมันก็ไม่ได้ออกจากถ้ำนั้นอีกเลยสองสามวันต่อมา กระต่ายน้อยตัวนั้นก็มีอันพลาดท่า ถูกหมาป่าตะครุบไว้ในกรงเล็บเท้าเรื่องก็เดินไปตามรอยเดียวกับหมาจิ้งจอก...เมื่อกระต่ายน้อยบอกว่า มันทำวิจัยเรื่องกระต่ายฉลาดกว่าหมาป่า...ตามไปดูงานวิจัยในถ้ำกระต่าย แล้วหมาป่าตัวนั้นก็ไม่ออกจากถ้ำนั้นอีกเหมือนกันในที่สุดกระต่ายน้อย ก็ทำวิทยานิพนธ์ที่มันเติมชื่อเรื่อง “กระต่ายฉลาดกว่าหมาจิ้งจอก ฉลาดกว่าหมาป่า” จบ...มันนัดเพื่อนกระต่ายหลายตัว มาฉลองในดงกะหล่ำปลี อย่างมีความสุขเพื่อนกระต่ายเห็นอาการ ก็ถาม แล้วขอตามไปดูถ้ำที่กระต่ายซุ่มทำงานวิจัย...สิ่งที่เพื่อนกระต่ายได้เห็น ถ้ำนั้นรกรุงรัง เหมือนห้องนักศึกษาปริญญาโททั่วไป มีคอมพิวเตอร์ที่ใช้เขียนและเก็บข้อมูล มุมซ้ายถ้ำมีกระดูกกองโตของหมาจิ้งจอก มุมขวามีกระดูกกองโตของหมาป่าสิ่งที่ไม่คาดหมาย กลางถ้ำ มีสิงโตตัวใหญ่ นั่งอยู่ในท่วงทีอิ่มหมีพีมันขณะเพื่อนๆกระต่ายตื่นตกใจ เจ้ากระต่ายน้อยบอกด้วยน้ำเสียงภูมิใจ...นี่คือ “อาจารย์ที่ปรึกษาของข้าเอง”เรื่องคมๆ เรื่องนี้ มีคำอธิบาย ความหมายชวนคิด...หัวข้อวิทยานิพนธ์ ของนักศึกษา ไม่สำคัญเท่าใครเป็นอาจารย์ที่ปรึกษา...อาชีพของคุณไม่สำคัญเท่าใครเป็นเจ้านายของคุณความหมายชวนคิดนี้ ชี้ให้ย้อนไปคิดว่า ในสัตว์ทั้งหลายที่อีสปเล่าเปรียบเทียบกับคน หมาจิ้งจอก หมาป่า ว่าฉลาดแล้ว กระต่ายฉลาดกว่าแต่ที่ฉลาดลุ่มลึก เหนือกระต่ายเหนือกว่าสัตว์ใด...ก็คือสิงโต...สัตว์ที่อีสปเปรียบกับผู้ยิ่งใหญ่ ไม่ว่าจะยิ่งใหญ่มาจากอำนาจวาสนา ยศศักดิ์อัครฐาน หรืออำนาจจากความมั่งมีเงินทอง.กิเลน ประลองเชิง
