โขนพระราชทาน ตอน สืบมรรคา สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่กำลังลงโรงอยู่ที่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งชาติ เป็นบทพระราชนิพนธ์ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย...ที่ใช้ในละครเรื่องรามเกียรติ์ ครับบทละครตอนนี้ รัชกาลที่ 2 ทรงแก้ไขตัดตอนมาจากพระราชนิพนธ์รัชกาลที่ 1สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงเล่าไว้ในประวัติสุนทรภู่ ถึงตอนนางสีดาผูกคอตาย บทพระราชนิพนธ์รัชกาลที่ 1 ที่เคยเล่นกันมาแต่ก่อน รัชกาลที่ 2 ทรงเห็นว่าดูเยิ่นเย้อชักช้านักกว่าหนุมานจะมาช่วยได้ นางสีดาก็ต้องตายไปแล้วจึงได้ทรงแก้ไขบทตอนนี้ให้กระชับรวดเร็วขึ้น ให้หนุมานได้เข้าไปอย่างฉับพลันทันที ไม่ปล่อยให้หนุมานมัวทำท่าตกใจหันรีหันขวางอยู่ตามบทเก่าเมื่อสุนทรภู่แต่งแก้ว่า “เมื่อนั้น วายุบุตรแก้ได้ดังใจหมาย” จึงเป็นที่พอพระทัยนี่คือลักษณะประการหนึ่งของพระราชนิพนธ์ ร.2 เฉพาะบทละครเรื่องรามเกียรติ์ ทรงไว้ยาวเป็นลำดับที่ 2 คือประมาณ 14,000 คำกลอนส่วนบทละครเรื่องอิเหนา ที่ทรงไว้ยาวเป็นลำดับที่หนึ่ง คือมากถึง 20,520 คำกลอน คนรุ่นหลังต่างยกย่องกันว่าทรงแก้ไขได้อย่างดีเลิศได้รับการยกย่องจากวรรณคดีสโมสร เมื่อ พ.ศ.2459 ให้เป็นยอดของบทละครรำสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้านครสวรรค์วรพินิต ได้ทรงสรรเสริญไว้ว่าดีพร้อมทั้งเนื้อความทำนองกลอน และกระบวนที่จะเล่นละครในเชิงรำก็ให้ท่าทีจะรำได้แปลกๆงามๆในเชิงจัดคุมหมู่ละครก็ให้ท่าทีที่จะจัดได้เป็นภาพงามโรง ในเชิงร้องก็ให้ท่าทีที่จะจัดลู่ทาง ทำนองไพเราะเสนาะโสต ในเชิงกลอนก็สละสลวยเพราะพริ้ง ไม่มีที่เปรียบละครจะดีได้ต้องครบองค์ 5 1 ตัวละครงาม 2 รำงาม 3 ร้องเพราะ 4 พิณพาทย์เพราะ 5 กลอนเพราะพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์ไว้ว่าข้าพเจ้ามารำลึกได้ถึงรามเกียรติ์ฉบับพระราชนิพนธ์รัชกาลที่ 2 ซึ่งนักเลงหนังสือก็ดี นักเลงดูละครก็ดี ต้องยอมรับทั้งนั้นว่าเป็นหนังสือดี เป็นบทกลอนไพเราะ และถ้อยคำสำนวนดี เป็นตัวอย่างดียิ่งอันหนึ่งแห่งจินตกวีนิพนธ์ในภาษาไทยเราบทละครรามเกียรติ์ บทหนึ่งที่หลายคนจดจำได้ ตอนหนุมานช่วยนางสีดาไว้ทัน แล้วทูลว่าจะเนรมิตกายให้ใหญ่ ทูลเชิญขึ้นฝ่ามือกลับไปหาพระรามนางสีดาตอบหนุมานว่า “อันตัวเรายากเย็นเพราะเป็นหญิง ไม่สิ้นสิ่งพะวงสงสัย ประเดี๋ยวยักษ์ลักมาลิงพาไป เทพไทยจะติฉินนินทา”ด้วยเหตุผลนี้เอง สงครามรามเกียรติ์ที่อาจจะจบลงได้ก็ยืดเยื้อต่อไปอีกแต่หากจะว่ากันไป ก็ถือเป็นเรื่องดี ที่ทำให้พวกเราซึ่งเกิดไม่ทันดูละครรามเกียรติ์ แต่ก็ยังมีบุญตา ได้ดูโขนรามเกียรติ์พระราชทาน มาแล้วหลายตอน และหวังว่าจะมีตอนต่อๆไปโขนตอนสืบมรรคา ดูแล้วก็ได้ความคิดนะครับ ได้ความคิดว่า ทุกคนเกิดมามีหน้าที่เป็นทหารก็ทำหน้าที่ทหาร มีอริราชชาติศัตรู ก็รบก็สู้กันไป อย่าทำเหมือนหนุมาน ที่ฮึกเหิมทำเกินคำสั่งนายถึงขั้นเผากรุงลงกานักการเมืองก็ทำหน้าที่นักการเมือง เอาแต่เรื่องทุกข์สุขของประชาชนแต่ทำไม ตอนนี้มีแต่เรื่องหนักหูชาวบ้าน เดี๋ยวก็ตีฝีปากเล่นเกมกฎหมาย เดี๋ยวก็ตีฝีปากแย่งชิงเก้าอี้ นักการเมืองเมืองเราตอนนี้ ทำหน้าที่แบบไหนยังไงก็ไม่รู้.กิเลน ประลองเชิง
