แม้ฝ้ายพันธุ์ตากฟ้า 86-5 จะไม่ใช่ฝ้ายพันธุ์ใหม่ล่าสุดของประเทศไทยที่ปรับปรุงพันธุ์โดยกรมวิชาการเกษตรก็ตาม เพราะเป็นพันธุ์ที่ได้รับการปรับปรุงพันธุ์มาตั้งแต่ปี 2543 และมาประสบความสำเร็จในปี 2555แต่ต้องยอมรับว่า ในบรรดาพันธุ์ฝ้ายทั้งหมดในบ้านเราที่มีอยู่กัน 3 สี คือ ขาว น้ำตาลและเขียว...พันธุ์ตากฟ้า 86-5 แม้จะให้เส้นใยธรรมชาติเป็นสีเขียวก็ตาม แต่เป็นพันธุ์ที่มีความพิเศษมหัศจรรย์มากไปกว่านั้น เพราะปุยฝ้ายที่ออกมาเริ่มแรกจะเป็นสีเขียว สามารถเปลี่ยนสีได้หลากหลายเฉดสี...ไม่ว่าจะเป็นเขียวเข้ม เขียวอ่อน สีน้ำตาลออกไปทางสีกากี ไปจนถึงสีขาว โดยไม่ต้องย้อมสีแต่ประการใดอยากจะได้ฝ้ายเฉดสีไหน ขึ้นอยู่กับระยะเวลาและเทคนิคการเก็บเกี่ยว“ความเป็นมาของฝ้ายพันธุ์นี้ เริ่มจากปี 2543 เกษตรกรในพื้นที่โคราช ปลูกฝ้ายพันธุ์สีขาว แต่บังเอิญมีฝ้ายต้นหนึ่งให้ปุยฝ้ายออกมาเป็นสีเขียว ในลักษณะที่ไม่สมบูรณ์สักเท่าไร เกษตรกรจึงได้เก็บเมล็ดมาให้เราศึกษาทดลองปลูกดูว่า จะเป็นฝ้ายสีเขียวเหมือนที่มีการปลูกในต่างประเทศหรือเปล่า เมื่อนำเมล็ดมาเพาะและปลูก ได้ต้นที่มีสภาพไม่สมบูรณ์ แถมยังเป็นโรคใบหงิก ซึ่งเป็นเรื่องปกติของการกลายพันธุ์ที่มักจะเกิดกับพืชขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ด แต่กระนั้นมันก็ยังให้ดอก เพื่อปรับปรุงพันธุ์ให้ได้ฝ้ายพันธุ์ใหม่สีเขียว เราจึงเลือกใช้วิธีปรับปรุงพันธุ์แบบผสมกลับ คือ เอาเกสรตัวผู้จากดอกฝ้ายสีเขียวกลายพันธุ์ที่เราปลูก มาผสมกับเกสรตัวเมียของฝ้ายพันธุ์ตากฟ้า 2 ที่ให้ปุยฝ้ายสีขาว ซึ่งเป็นพันธุ์ที่ดีที่สุดของเราในขณะนั้น”ดร.ปริญญา สีบุญเรือง นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ กรมวิชาการเกษตร ผู้ปรับปรุงพันธุ์ฝ้ายตากฟ้า 86-5 เล่าถึงจุดเริ่มต้นของพันธุ์ฝ้ายสีเขียวมหัศจรรย์ของบ้านเรา การปรับปรุงพันธุ์แบบผสมกลับครั้งแรก แม้จะได้ปุยฝ้ายออกมาเป็นสีขาวเหมือนต้นแม่ไม่ได้เขียวเหมือนต้นพ่อ...แต่ปุยติดเมล็ดกลับมีสีเขียวต่างจากฝ้ายสีขาวทั่วไป ที่ปุยติดเมล็ดจะมีสีขาวหรือสีน้ำตาลอ่อนจึงนำเมล็ดที่ได้มาปลูกต่อเพื่อปรับปรุงพันธุ์แบบผสมกลับอีก 3 ครั้ง...ผลที่ได้แต่ละครั้งจะคัดเอาเฉพาะเมล็ดจากต้นที่มีลักษณะเหมือนพันธุ์ตากฟ้า 2 ซึ่งเป็นพันธุ์แม่ที่มีทรงต้นโปร่ง แข็งแรง ทนทานต่อโรคใบหงิก และให้ปุยฝ้ายสีเขียว มาปลูกเพื่อพัฒนาต่อและตามด้วยขั้นตอนการปลูกเพื่อคัดเลือกหาต้นพันธุ์ที่ดีที่สุดอีก 5 ครั้ง แล้วนำไปทดลองปลูกในพื้นที่ต่างๆ อีก 4 ครั้ง (ในเวลา 4 ปี) เพื่อหาพันธุ์ที่ดีที่สุดเหมาะสำหรับการปลูกจริงของเกษตรกรในพื้นที่ต่างๆ เกสรตัวผู้ต้นพ่อ.หลังจากใช้เวลาร่วม 12 ปี ปรับปรุงพันธุ์แบบผสมกลับ 4 รุ่น ปลูกคัดพันธุ์ 5 ครั้ง ทดลองปลูกในพื้นที่จริง 4 ครั้ง...ในที่สุดได้ออกมาเป็นฝ้ายเส้นใยสีเขียวพันธุ์ตากฟ้า 86–5 ในปี 2555“นอกจากจะให้ปุยฝ้ายสีเขียวธรรมชาติโดยไม่ต้องย้อมแล้ว ยังจะให้สีที่หลากหลาย เพราะปุยฝ้ายที่ออกมาในช่วงระยะ 5-10 วัน จะให้ปุยฝ้ายสีเขียว แต่ถ้าปล่อยทิ้งไว้นานไม่เก็บเกี่ยวปุยฝ้ายจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลหรือสีกากี และถ้าปล่อยทิ้งไว้นานคาต้นไปอีกจะเปลี่ยนเป็นสีขาว การเปลี่ยนสีจะเร็วหรือช้าขึ้นอยู่กับความเข้มของแสงแดด ที่พิเศษอีกอย่างปุยฝ้ายสีเขียวเมื่อปั่นเป็นเส้นด้าย หรือทอเป็นผืนผ้า แล้วนำไปต้มในน้ำที่ผสมน้ำปูนใส 5% ต้มให้เดือดประมาณ 30 นาที แล้วนำไปซักด้วยน้ำเปล่าและตากในที่ร่ม จะทำให้เส้นด้ายหรือผืนผ้ามีสีเขียวเข้มที่สดใสมากขึ้นกว่าเดิม เลยกลายเป็นฝ้ายพันธุ์เดียวที่ให้หลายสี” ดร.ปริญญา พูดถึงความมหัศจรรย์ของฝ้ายพันธุ์นี้อีกว่า... เนื่องจากฝ้ายเป็นพืชไม่ได้ให้ปุยฝ้ายพร้อมกันทีเดียวทั้งต้น แต่จะให้ปุยฝ้ายแบบค่อยๆทยอยออก ถ้าเก็บเพียงครั้งเดียว หลังฝ้ายแตกปุยแล้วประมาณ 10-15 วันครั้ง จะได้ปุยฝ้าย 3 สี แบบมีหลากหลายเฉดสีตามความเข้มอ่อน และเมื่อนำไปปั่นเป็นเส้นด้าย จะได้สีพิเศษแปลกตา ที่ชาวบ้านเรียกว่า “ลายสายฝน” ที่สร้างความแปลกใหม่ให้กับวงการทอฝ้าย และกำลังเป็นที่ต้องการของตลาดในตอนนี้ ลายสายฝน.ที่สำคัญยิ่งไปกว่านั้น ฝ้ายพันธุ์ตากฟ้า 86–5 เมื่อนำไปทอเป็นผืนผ้า จะให้ความรู้สึกนุ่มนิ่มเบาบาง โปร่งสบาย เหมือนไม่ได้สวมใส่อะไรเลย...ส่วนเรื่องราคาผลผลิตที่ได้จากฝ้ายพันธุ์นี้ ได้ราคาดีกว่าฝ้ายสีขาว 2–2.5 เท่า เพราะถือเป็นฝ้ายรักษ์โลก ปลอดสารเคมี เหมาะที่สุดที่จะนำไปทำเป็นเสื้อผ้าสำเร็จรูปสำหรับเด็กทารกสนใจอยากได้ไปปลูก ศูนย์วิจัยพืชไร่นครสวรรค์ จะเปิดจำหน่ายฝ้ายพันธุ์นี้ประมาณเดือนเมษายน 2563 สำหรับนำไปปลูกในฤดูกาลใหม่ ช่วง มิ.ย.-ก.ค.2563 แต่หากท่านที่สนใจอยากทดลองฝีมือปลูกสักสิบยี่สิบต้น ไว้เป็นไม้ประดับรอบๆบ้านก็ได้ พอจะมีเมล็ดให้ลองปลูก สอบถามได้ที่ 0-5624-1019.ชาติชาย ศิริพัฒน์
