...“ขยะของใครบางคน คือสิ่งมีค่าของอีกหลายคน”วลีนี้ตรงกับวิถีชีวิตชาวเมือง “บังกุน”-- Bangun หมู่บ้านเล็กๆและยากจนบนเกาะชวา ถิ่นพำนักประชากรมากที่สุดของอินโดนีเซีย ทั้งเป็นที่ตั้งกรุงจาการ์ตาและเมืองสุราบายาชาวบ้านเมืองบังกุนส่วนใหญ่ 2 ใน 3 ครัวเรือน ดำรงชีพด้วยการคัดแยกขยะพลาสติก ขวด กระดาษ และอะลูมิเนียม นำส่งโรงงานรีไซเคิลกระแสโลก รัฐบาลเกือบทุกประเทศ ต่างเพิ่มให้ความสำคัญปัญหาสิ่งแวดล้อม รวมถึงการกำจัดขยะหลากชนิดประเภท โดยเฉพาะ “ขยะพลาสติกใช้ครั้งเดียวทิ้ง”--Single–use plastic แต่ปัญหาใหญ่คือ พื้นที่ทิ้งขยะและแหล่งกำจัดขยะ หายากขึ้นเรื่อยๆเพราะต้องถูกขยับออกไกลจากชุมชุนเมือง ทั้งถูกต่อต้านอย่างกว้างขวาง อีกทั้งกระบวนการแยกประเภทและการแปรรูปขยะแต่ละชนิดมีไม่มากเพียงพอรองรับปริมาณขยะมากมหาศาลตั้งแต่ช่วงต้นปีนี้ จีนในฐานะมหาอำนาจชาติยิ่งใหญ่ในกระบวนการรีไซเคิลขยะมากที่สุดของโลก ตัดสินใจ “หยุดนำเข้าขยะจากต่างประเทศ” ทำให้ปริมาณขยะรีไซเคิลเกือบทุกประเภทจากทั่วโลก ถูกเปลี่ยนเป้าหมายการเดินทางมายังภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มากขึ้นขยะจากต่างประเทศ ส่วนใหญ่ถูกลำเลียงออกมาจากกลุ่มชาติตะวันตก ไล่ตั้งแต่สหรัฐฯ อังกฤษ เบลเยียม และกลุ่มชาติตะวันออกกลาง อินโดนีเซีย คือหนึ่งในชาติ “นำเข้าขยะ” มาก ที่สุดตลอดช่วงหลายปีที่ผ่านมา ตั้งแต่ช่วงปี 2560 อินโดนีเซียนำเข้าขยะเพิ่มจากเดือนละราว 10,000ตัน เป็นเดือนละกว่า 35,000 ตัน เมื่อช่วงปลายปีที่แล้วเฉพาะพื้นที่หมู่บ้าน “บังกุน” ทุกวันนี้รถบรรทุกขยะจากต่างประเทศ เดินทางเข้าออกหมู่บ้านวันละมากกว่า 40 เที่ยว นำขยะซึ่งประกอบด้วยพลาสติก ขวด กระดาษ และอะลูมิเนียม เททิ้งกองเป็นภูเขาสูงเกือบถึงหลังคาบ้านของชาวบ้าน เพื่อให้ชาวบ้านคัดแยกประเภทขยะแม้งานคัดแยกขยะจากต่างประเทศไม่น่ารื่นรมย์นักสำหรับคนทั่วไป แต่วิถีชีวิตผู้คนที่นั่นยอมรับมันและสร้างรายได้แก่ชาวบ้านใช้เลี้ยงครอบครัว งานคัดแยกขยะของชาวบ้านแต่ละวัน แม้ทำเงินได้ไม่กี่ดอลลาร์สหรัฐฯหรือไม่เกิน 200 บาท แต่ความหวังเล็กๆน้อยๆของชาวบ้านคือ อาจเจอของมีค่าปะปนมากับขยะ รวมถึงธนบัตรสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ เงินยูโร หรือเงินปอนด์อังกฤษ ถ้าโชคดีกว่านั้นอาจพบของมีค่าอย่างอื่นขยะพลาสติก ขวด กระดาษ และอะลูมิเนียม หลังถูกคัดแยกจะถูกนำส่งโรงงานรีไซเคิล ส่วนขยะที่เหลือและรีไซเคิลไม่ได้แล้วถูกนำส่งตามโรงงานหลายแห่ง นำไปเป็น “เชื้อเพลิง” แอบเผาเวลากลางคืน กลายเป็นมลพิษทางอากาศขึ้นอีก ขยะบางส่วนถูกทิ้งลงทะเล นั่นทำให้อินโดนีเซียคือชาติผู้ก่อมลภาวะทางทะเลมากอันดับ 2 ของโลก รองจากจีน แม้รัฐบาลอินโดนีเซียพยายามแก้ปัญหาเรื่องนี้อย่างจริงจังตั้งเป้าลดการทิ้งขยะลงทะเลให้ได้ถึง 70 เปอร์เซ็นต์ภายในปี 2568 นโยบายอื่นถูกนำมาใช้ในบางเมืองของอินโดนีเซียคือ แลกขยะพลาสติกกับการโดยสารรถยนต์สาธารณะฟรี ส่วนแหล่งท่องเที่ยวเกาะบาหลีบังคับใช้แล้ว “มาตรการห้ามใช้พลาสติกครั้งเดียวทิ้ง” แต่สิ่งที่ยังตามหลอกหลอนชาวบ้านในพื้นที่คัดแยกขยะ คือ ปัญหาสุขภาพ ซึ่งรัฐบาลต้องใช้งบประมาณแต่ละปีมหาศาลเยียวยารักษาผู้ป่วยผลกระทบจากมลพิษสิ่งแวดล้อม...โหรกระแส
