โขนเรื่องรามเกียรติ์ ชุด “ขุนยักษ์ผู้ภักดี” ของสำนักการสังคีต กรมศิลปากร ผมถูกเพื่อนชวนไปดูรอบแถมพิเศษรอบที่สาม เสาร์ 31 ส.ค. ที่โรงละครแห่งชาติหลายคนยังพอจดจำโขนพระราชทาน ตอนพิเภกสวามิภักดิ์ได้ แม้พิเภกเป็นยักษ์ระดับน้องทศกัณฐ์เจ้ากรุงลงกา แต่เมื่อถูกพี่ชายผลักไส...ก็ต้องซมซานไปขอพึ่งพระรามตามขนบนิยมรามเกียรติ์...พระรามเป็นฝ่ายเทพ...ทศกัณฐ์เป็นฝ่ายมาร พิเภกเป็นผู้ช่วยพระเอก ทำศึกกับฝ่ายผู้ร้าย...จึงเป็นฝ่ายคนดีเราคุ้นกับรามเกียรติ์ ตอนพระรามคุมวานรรบกับยักษ์ ดูโขนรามเกียรติ์ ตอนท้ายยักษ์พิเภกเป็นเจ้ากรุงลงการบกับท้าวมหาบาล รบกับท้าวจักรวรรดิ ยักษ์ด้วยกัน ได้บรรยากาศแปลกใหม่ สนุกไปอีกแบบความจริงเนื้อหารามเกียรติ์รอบสองที่พระรามส่งสองพระอนุชา พระพรต พระสัตรุต หรือหนุมาน ไปรบแทนก็ยืดยาว แต่เขาใช้ตัวตลกเล่าเรื่องรวบรัดจึงดูเข้าใจง่ายพวกเลือกข้าง รักฝ่ายเทพ คงฟังสะดุดหูอยู่บ้าง ฮาบ้าง ตอนท้าวจักรวรรดิด่าพิเภกเป็น “งูเห่า” ยักษ์ด้วยกันแท้ๆ แต่แปรใจไปช่วยศัตรู ล้างผลาญเผ่าพันธุ์ยักษ์ด้วยกันสงครามรอบพระราม นางมณโฑสอนทศกัณฐ์ให้หาวิธีหลอกฆ่าพิเภก สงครามรอบนี้ท้าวจักรวรรดิก็กระเหี้ยนกระหือรือ จะฆ่าพิเภกให้ได้ ถ้าพระพรต พระสัตรุตไม่ช่วยไว้ พิเภก งูเห่าระดับตัวพ่อคงไม่รอดแม้เอาชีวิตรอดจากสงคราม แต่ชะตากรรมพิเภกรอบนี้ก็ถูกจับขังคุก หลังถูกไพนาสุริวงศ์ ลูกทศกัณฐ์ติดท้องนางมณโฑ ปฏิวัติยึดอำนาจเป็นเจ้าลงกาในนามท้าวทศพินถ้าไม่มีอสุรผัด ลูกหนุมานเกิดกับนางเบญกายช่วย ไม่แน่ พิเภกอาจต้องตายในคุกแฟนๆรามเกียรติ์พันธุ์แท้...อาจไม่เชื่อ พิเภกเจอกรรมสนองกรรม...ถูกศรพระรามฆ่า...แต่ก็ขอให้เชื่อ รามเกียรติ์ตอนนี้อาจารย์เสรี หวังในธรรม ใช้จินตนาการนิทานพื้นบ้านรามเกียรติ์องก์ที่ 4 ศรเสี่ยงทาย...เสร็จศึกลงการอบสอง พระรามยังทรงกังวล เหล่าอสูรพาลมารร้ายในจักรวาลยังมีหลงเหลืออยู่อีกหรือไม่ ทำอย่างไรจึงจะปราบให้หมดสิ้นพิเภกตรวจชะตาแล้วทูลว่า “ยังไม่สิ้น ขอให้แผลงศรเสี่ยงทายไปทำลาย โดยให้หนุมานเหาะตามศรไป”พระรามปลื้ม น้าวศรยิงทันที โขนกรมศิลป์ทำได้เร้าใจ มีลูกศรไฟ หนุมานเหาะตาม ตามท้องเรื่องศรวิ่งฉิวไปรอบจักรวาล แล้วเรื่องก็หักมุม ศรย้อนกลับมาปักอกพิเภกเองหวยศรเสี่ยงทายออกที่ขุนมาร เผ่าพันธุ์ยักษ์ตนสุดท้ายตะลึงกันไปทั้งท้องพระโรง หนุมานตกใจกลัว หมอบติดพื้น พระราม สามพระอนุชา มุขมนตรี ตะลึงงัน เสนายักษ์ลิงร้องไห้สะอึกสะอื้น พระรามวิ่งลงมาประคองพิเภก“โอ้ว่าพิเภกผู้สัตย์ซื่อ ควรละหรือมาม้วยด้วยเราฆ่า” พิเภก ก็ร่ำพิไร “โปรดเกล้า ละเศร้าโหยไห้...บัดนี้สิ้นธุระพระทัยปอง ข้าต้องนบประนมบังคมลา”คิดตามประสาโลกๆ พิเภกทำงานล้างเผ่าพันธุ์ญาติยักษ์ด้วยกัน ก็ต้องตายเพื่อใช้หนี้กรรมเหมือนทางการเมือง ฝ่ายรัฐบาลใช้แง่กฎหมายเรื่องหุ้นสื่อเล่นงานฝ่ายค้าน...มีโอกาสเรื่องถวายสัตย์ฯ...ฝ่ายค้านเขาก็เอาคืนบ้าง จะไปจีบปากด่าหาแต่เรื่องไม่เป็นเรื่อง ก็ไม่เต็มปากฉากสุดท้ายในรามเกียรติ์ ทั้งคนเล่นทั้งคนดูที่ร้องไห้ ก็ถูกซับน้ำตา...เมื่อรู้ว่าเวสสุญาณ เทพบุตร ถูกพระอิศวรส่งให้ลงมาเล่นบทพิเภกช่วยพระราม หมดงานแล้วก็กลับบ้านเก่า คือสวรรค์ดูรามเกียรติ์ตอน “มารชื่อพิเภกบั้นปลาย” ทั้งสนุกทั้งประทับใจ เสียดายแทนคนที่ไม่ได้ดู.กิเลน ประลองเชิง
