อาการปวดประจำเดือน ปวดท้องน้อย ปวดหลัง อาจดูเป็นเรื่องปกติของคุณผู้หญิงหลายๆคน แต่จริงๆแล้ว อาการที่ว่านี้ไม่ใช่เรื่องธรรมดาๆเลยพญ.หยิงฉี หวัง สูติ-นรีแพทย์ผู้ชำนาญการผ่าตัดผ่านกล้อง โรงพยาบาลกรุงเทพ ให้ข้อมูลว่า 3-4 คนของผู้หญิง 10 คนที่มีอาการปวดรอบเดือน จะพบโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ และส่วนใหญ่จะมาพบแพทย์ด้วยอาการปวดท้องน้อย ปวดเรื่อยๆ รุนแรงมากขึ้นๆ ถ่ายเป็นเลือด ถ่ายยาก ท้องผูก หรือเจ็บปวดขณะมีเพศสัมพันธ์“ปัญหาเรื่องพังผืดพบได้ค่อนข้างมากในผู้หญิง บางคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องเล็กๆแต่จริงๆแล้ว เป็นเรื่องที่ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ เพราะหากปล่อยทิ้งไว้นานๆ พังผืดแข็งตัว หรือมีรอยโรคที่ฝังลึก อาจส่งผลกระทบต่ออวัยวะอื่นๆ เช่น ลำไส้ ท่อไต ซึ่งก็ยิ่งทำให้การรักษายุ่งยากมากขึ้น” คุณหมอหยิงฉี บอกด้วยว่า โรคภายในของผู้หญิงพบได้หลายโรค เช่น โรคเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ เป็นภาวะที่เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญเติบโตอยู่นอกโพรงมดลูกหรือแทรกในผนังหรือกล้ามเนื้อมดลูก รวมถึงอาจไปเติบโตตามอวัยวะต่างๆ สาเหตุเกิดจากการไหลย้อนกลับของประจำเดือนเข้าไปในอุ้งเชิงกรานผ่านท่อนำไข่และฝังตัวในโพรงมดลูก และมีโอกาสโตขึ้นได้โดยบริเวณที่พบบ่อย คือ อุ้งเชิงกราน รังไข่ ท่อนำไข่ ผนังอุ้งเชิงกราน ส่วนอีกโรค ที่พบบ่อยเช่นกัน คือ พังผืดที่เกิดในบริเวณอุ้งเชิงกราน (Pelvic Adhesion) เป็นภาวะที่เกิดขึ้นบริเวณอวัยวะที่อยู่ในกระดูกอุ้งเชิงกราน พบมากบริเวณ ท่อนำไข่ ปีกมดลูก ด้านหลังมดลูก สามารถเกิดขึ้นได้จากการอักเสบ หรือเกิดการติดเชื้อในอุ้งเชิงกรานสูติ-นรีแพทย์ผู้ชำนาญการผ่าตัดผ่านกล้อง โรงพยาบาลกรุงเทพ บอกว่า ไม่ว่าพังผืดจะเกิดขึ้นจากสาเหตุใด สำคัญที่สุดคือต้องได้รับการรักษา ซึ่งปัจจุบันสามารถรักษาได้ด้วยการผ่าตัดผ่านกล้องขั้นสูง ที่เรียกว่า Advanced Minimally Invasive Surgery เป็นเทคโนโลยีการผ่าตัดรักษาที่ช่วยให้คนไข้เจ็บน้อย ฟื้นตัวเร็ว แผลผ่าตัดเล็ก ลดผลกระทบต่ออวัยวะข้างเคียงไม่ให้บอบช้ำหรืออักเสบ ลดความเสี่ยงในการเกิดพังผืดซ้ำในร่างกาย “การผ่าตัดผ่านกล้องขั้นสูงเป็นวิธีช่วยให้แพทย์สามารถเห็นรอยโรคได้ชัดเจน แต่สำคัญที่สุดคือ ลดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บของอวัยวะอื่นๆที่สำคัญ เช่น ท่อไต เส้นประสาท หรือเส้นเลือดในอุ้งเชิงกราน” คุณหมอหยิงฉีบอกคุณหมอหยิงฉี บอกด้วยว่า พังผืดที่พบบ่อยๆ คือ กลุ่มคนไข้ที่เคยผ่าตัดมีแผลบริเวณมดลูกและผนังหน้าท้อง กลุ่มนี้มักพบพังผืดในช่วงหน้าท้องกับรอยโรค หรือหน้าท้องกับลำไส้ใหญ่ กับอีกกลุ่มที่ไม่เคยผ่าตัดแต่มีอาการของโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ กลุ่มนี้ จะพบพังผืดบริเวณด้านหลังของมดลูก ซึ่งในอดีตมีความยากในการรักษา แต่ในปัจจุบันการผ่าตัดผ่านกล้องขั้นสูง โดยทีมแพทย์ที่มีประสบการณ์ช่วยให้การรักษามีประสิทธิภาพมากขึ้น“อาการของคนไข้ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค บางคนอาจมีอาการปวดรัด ปวดตื้อ ปวดจี๊ดบริเวณท้องน้อย หรือปวดท้องน้อยบ่อยๆจนเรื้อรัง ปวดประจำเดือนมากๆ ท้องผูก ปัสสาวะบ่อยหรือกระเพาะปัสสาวะอักเสบ มีเหมือนกันที่คนไข้มาด้วยอาการปวดหลังจนอาจร้าวไปที่ขาข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้าง” คุณหมอหยิงฉีบอกสำหรับการตรวจส่วนใหญ่แพทย์ จะซักประวัติ ทำอัลตราซาวนด์ ซึ่งประมาณ 80% ก็มักจะเห็นรอยโรคแล้ว ยกเว้นบางรายที่อยู่ด้านหลังอาจต้องทำเอ็มอาร์ไอ ซึ่งก็มักจะเห็นว่ามีพังผืดและรอยโรคที่ฝังลึก บ่งชี้ว่าจำเป็นต้องรักษา ซึ่งการรักษาก็มีตั้งแต่การใช้ยาแก้ปวดกลุ่มที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบแบบไม่มีสเตียรอยด์เพื่อลดอาการปวดประจำเดือนและปวดท้องน้อย การใช้ฮอร์โมนบำบัด ทั้งยาเม็ดคุมกำเนิด ยาฉีดคุมกำเนิด เพื่อลดการมีเลือดประจำเดือนมากหรือปวดประจำเดือน ซึ่งหากรักษาด้วยยา ทั้งยากินและยาฉีดเกิน 1 ปีแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น วิธีที่ดีที่สุดคือการผ่าตัดผ่านกล้องขั้นสูง สูติ-นรีแพทย์ผู้ชำนาญการผ่าตัดผ่านกล้องบอกด้วยว่า พังผืดในผู้หญิงถือเป็นการรักษาที่มีความซับซ้อน ความยากของพังผืดคือ เมื่อเกิดขึ้นแล้วจะไปติดกับอวัยวะอื่นด้วย การเลาะพังผืดต้องมีความระมัดระวังอย่างมากเพื่อที่จะไม่ให้ไปโดนอวัยวะอื่น อันจะส่งผลทำให้เกิดพังผืดขึ้นมาได้อีก พังผืดที่ปล่อยไว้นานๆโดยไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง อาจทำให้มีอาการรุนแรง เช่น ไปรัดท่อไตทำให้ไตบวม หรือปล่อยไว้นานๆ อาจต้องตัดมดลูก รังไข่ และมีผลต่ออวัยวะข้างเคียง เช่น ท่อไต ลำไส้ เป็นต้น“กรณีตัวอย่าง คนไข้ผู้หญิงอยากมีบุตร แต่มีบุตรยากเนื่องจากปัญหาภายในเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ประกอบกับเกิดพังผืดไปติดกับลำไส้ ทำให้คนไข้มีอาการปวดท้อง และไม่สามารถมีเพศสัมพันธ์เป็นเวลากว่า 8 เดือน ก่อนหน้านั้นเคยมีแต่เจ็บมาก รับประทานยามาสักระยะ รวมถึงฉีดยาแล้วแต่อาการไม่ดีขึ้นและมีอาการมานานกว่า 1 ปี แพทย์พิจารณาแล้วเห็นว่าคนไข้ควรเข้ารับการรักษาด้วยการผ่าตัดผ่านกล้องขั้นสูง (Advance MIS) ปรากฏผลการรักษาเป็นที่น่าพอใจ หลังการรักษาอาการเจ็บปวดหายไปและคนไข้สามารถตั้งครรภ์ได้เป็นปกติ” คุณหมอหยิงฉีบอกสำหรับการผ่าตัดผ่านกล้องขั้นสูง ด้วยเครื่องมือและเทคโนโลยีที่ทันสมัยโดยผ่าตัดผ่านกล้องแผลเล็ก 3 มิติ ทำให้เห็นภาพชัดเจนระดับ Full HD อีกทั้งยังมีเทคโนโลยี 4K Ultra High Definition ที่แสดงผลด้วยความคมชัดสูง ช่วยให้เห็นภาพชัดเจนขณะผ่าตัด ลดภาวะแทรกซ้อนที่จะเกิดขึ้น ลดความเสี่ยงจากการที่พังผืดไปติดกับอวัยวะอื่นๆ โดยแผลมีขนาดเล็กเพียง 5-10 มิลลิเมตรประมาณ 3-4 แผล ช่วยให้คนไข้ฟื้นตัวได้เร็วใน 1-2 วัน.
