สถานการณ์ความมั่นคงในพื้นที่จังหวัดชายแดน ภาคใต้ของไทย...ปัตตานี ยะลา นราธิวาส และ 4 อำเภอของสงขลาในปัจจุบัน กำลังเผชิญหน้ากับความท้าทายในมิติใหม่ที่ปรับเปลี่ยนรูปแบบไปจากอดีตอย่างสิ้นเชิงแม้สถิติการก่อเหตุรุนแรงทางกายภาพ เช่น การลอบวางระเบิด หรือการซุ่มโจมตี จะมีแนวโน้มลดลงจากทศวรรษก่อน แต่ในทางลึกกลับพบปัญหา “การกัดเซาะทางอุดมการณ์” ผ่านขบวนการ “บ่มเพาะขั้นก้าวหน้า” และ...การสร้าง “ชุดความจริงทางเลือก” ที่บิดเบือนไปจากข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ซึ่งถือเป็น “ภัยเงียบ” ที่น่ากังวลยิ่งกว่าเสียงระเบิดตอกย้ำข้อมูลเผยแพร่จากเฟซบุ๊กเพจ “ทีมโฆษก กอ.รมน.” เมื่อไม่นานมานี้ ระบุชายแดนใต้กำลังถูกกัดเซาะ... ด้วยขบวนการ “บ่มเพาะ” และเรื่องเล่าที่ไม่ใช่ความจริงสิ่งที่น่ากังวลในพื้นที่ชายแดนใต้ ไม่ได้มีเพียงความรุนแรงที่มองเห็นได้จากเหตุการณ์รายวันเท่านั้น แต่ยังมี “สงครามความคิด” ที่ดำเนินอยู่เงียบๆ ผ่านการปลูกฝังข้อมูลที่บิดเบือนและการเล่าเรื่องที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริง...กระบวนการดังกล่าวมักเริ่มต้นตั้งแต่วัยเด็ก เปรียบเสมือนการหว่านเมล็ดพันธุ์แห่งความเชื่อผ่านบทเรียน กิจกรรม หรือการถ่ายทอดเรื่องราวจากบุคคลที่เด็กให้ความไว้วางใจเมื่อความเชื่อเหล่านั้นหยั่งรากลึกแล้ว ก็จะถูกหล่อเลี้ยงด้วยข้อมูลชุดเดิมอย่างต่อเนื่องในช่วงวัยรุ่น ผ่านการตีความประวัติศาสตร์ เหตุการณ์ในอดีต หรือประเด็นทางสังคมการเมืองในมุมมองด้านเดียวสิ่งที่น่าเป็นห่วงคือ เรื่องราวหลายเรื่องอาจถูกคัดเลือกเฉพาะบางส่วน ถูกแต่งเติมรายละเอียด หรือถูกนำเสนอโดยละเว้นข้อเท็จจริงอีกด้านหนึ่ง จนทำให้ผู้รับสารเกิดความรู้สึกว่าตนเองและกลุ่มของตนกำลังถูกกดขี่ ถูกเอาเปรียบ หรือไม่ได้รับความเป็นธรรมตลอดมา เมื่อเยาวชนเติบโตขึ้น ข้อมูลเหล่านี้อาจถูกต่อยอดไปสู่การสร้างความรู้สึกร่วมทางการเมือง การแบ่งแยก “เรา” กับ “เขา” และการมองรัฐหรือผู้ที่คิดเห็นต่างเป็นฝ่ายตรงข้าม โดยไม่ได้เปิดโอกาสให้เรียนรู้ข้อเท็จจริงอย่างรอบด้านสุดท้ายแล้ว ภัยคุกคามที่แท้จริงจึงไม่ใช่เพียงอาวุธหรือความรุนแรงทางกายภาพ แต่คือการบ่อนทำลายความคิดผ่านข้อมูลที่บิดเบือน เพราะเมื่อความเชื่อที่คลาดเคลื่อนถูกปลูกฝังจนกลายเป็นความจริงในใจของผู้คน การแก้ไขย่อมทำได้ยากกว่าการรับมือกับภัยคุกคามรูปแบบอื่นนักวิชาการสันติวิธี ในฐานะผู้ติดตามและวิเคราะห์สถานการณ์ บอกว่า ในอดีตขบวนการก่อความไม่สงบเน้นการใช้กำลังอาวุธเพื่อสร้างพื้นที่อำนาจและกดดันรัฐบาล แต่ในปัจจุบัน ยุทธศาสตร์ได้ถูกยกระดับเข้าสู่ “สงครามลูกผสม” โดยเน้นหนักไปที่การรุกฆาตทางความคิดกลุ่มเป้าหมายเปลี่ยนเป็น “เยาวชนรุ่นใหม่” ขบวนการบ่มเพาะในปัจจุบันไม่ได้มุ่งเน้นไปที่ทหารบ้านหรือกลุ่มติดอาวุธเป็นหลักอีกต่อไป แต่ล็อกเป้าหมายไปที่นักเรียน นักศึกษา และเยาวชนที่เติบโตมาในยุคดิจิทัล ซึ่งไม่มีประสบการณ์ร่วมในเหตุการณ์ความรุนแรงช่วงปี 2547 เช่น เหตุการณ์มัสยิดกรือเซะ หรือตากใบประเด็นสำคัญคือ...การแทรกซึมผ่านสถาบันและกลุ่มกิจกรรม กระบวนการบ่มเพาะถูกทำให้เป็นระบบและแนบเนียนขึ้น โดยแฝงตัวอยู่หลังม่านของบางกลุ่ม...กิจกรรมเยาวชน, ชมรมวัฒนธรรม, สถาบันการศึกษาบางแห่ง (ทั้งในระบบและนอกระบบ) รวมถึงการจัดค่ายเยาวชนที่ภายนอกดูเหมือนเป็นการสืบสานประเพณีแต่...ไส้ในมีการสอดแทรกหลักคิดเพื่อสร้างความรู้สึก “แปลกแยก” จากความเป็นพลเมืองไทย? นี่คือมิติที่ 1...การเปลี่ยนผ่านยุทธศาสตร์ จากปฏิบัติการทางทหารสู่ “สงครามความคิด”ถัดมา...มิติที่ 2 ชำแหละโครงสร้าง “เรื่องเล่าที่ไม่ใช่ความจริง” พุ่งเป้าไปที่แกนหลักที่ขบวนการใช้ในการกัดเซาะและล้างสมองเยาวชน คือการสร้างและส่งต่อ “ชุดเรื่องเล่ากึ่งสำเร็จรูป” ที่ตัดต่อประวัติศาสตร์และเสริมแต่งความบิดเบือน เพื่อสร้างความเกลียดชังต่อรัฐไทย โดยมีประเด็นหลัก 3 เรื่อง 1.การตัดต่อประวัติศาสตร์ด้านเดียวเรื่องเล่ามักเริ่มต้นด้วยการฉายภาพความรุ่งเรืองของอาณาจักรปัตตานีในอดีต แต่จงใจบิดเบือนบริบทการเมืองโบราณ โดยพยายามตอกย้ำว่า “สยามเข้ามาล่าอาณานิคม ปล้นสะดม และกดขี่ชาวมลายูอยู่ตลอดเวลา” ซึ่งในข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ ความสัมพันธ์ระหว่างสยามและปัตตานีมีมิติของความร่วมมือ การส่งบรรณาการและการพึ่งพาอาศัยกันในฐานะรัฐประเทศราชตามระบอบแมนดาลา เช่นเดียวกับรัฐอื่นๆ ในภูมิภาค ไม่ใช่การกดขี่ทางชาติพันธุ์แบบอาณานิคมตะวันตก2.การสร้างภาพเหยื่อและการเลือกปฏิบัติ ขบวนการมักนำเหตุการณ์ความสูญเสียในอดีต (ที่รัฐเคยผิดพลาด) มาฉายซ้ำและขยายความเกินจริง ผ่านช่องทางโซเชียลมีเดีย โดยสร้างทฤษฎีสมคบคิดว่า “รัฐไทยมีนโยบายลับในการกลืนชาติพันธุ์ ละเลงงบประมาณเพื่อกดหัวคนพื้นที่ และเลือกปฏิบัติทางศาสนา” ทั้งที่ในความเป็นจริง รัฐบาลไทยมีการส่งเสริมสิทธิเสรีภาพทางศาสนา มีกฎหมายรองรับสถาบันดั้งเดิมเช่น คณะกรรมการอิสลาม ประธานกรรมการอิสลามประจำจังหวัด และมีงบประมาณอุดหนุนการศึกษาและพัฒนาท้องถิ่นจำนวนมหาศาล 3.วาทกรรม “อัตลักษณ์มลายูจะล่มสลายถ้าอยู่กับไทย” การปลูกฝังความเชื่อผิดๆว่าภาษา วัฒนธรรม...วิถีชีวิตของชาวไทยมุสลิมเชื้อสายมลายูกำลังถูกคุกคามและทำให้สูญหายโดยส่วนกลาง ทั้งที่ปัจจุบันมีการส่งเสริมหลักสูตรตาดีกา การใช้ภาษามลายูถิ่นในป้ายราชการและ...การเปิดกว้างด้านเครื่องแต่งกาย หลักปฏิบัติทางศาสนาในสถานศึกษาอย่างเต็มที่นี่คือความท้าทายสำคัญ...ยุทธศาสตร์ดับไฟใต้ “สงครามความคิด” ที่มีอยู่จริง.คลิกอ่านคอลัมน์ “สกู๊ปหน้า 1” เพิ่มเติม
