หมายมั่นปั้นมือให้เป็นสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินที่สวยที่สุดในภูมิภาคอาเซียน และเป็นแลนด์มาร์กใหม่ของเกาะรัตนโกสินทร์ “สถานีสนามไชย” ภายใต้โครงการรถไฟฟ้าสีน้ำเงิน ส่วนต่อขยาย ช่วงสนามไชย-ท่าพระ จึงได้รับการออกแบบให้งดงามวิจิตรด้วยสถาปัตยกรรมไทย มีความกลมกลืนกับสิ่งแวดล้อมโดยรอบ และสะท้อนถึงประวัติศาสตร์ของพื้นถิ่นอย่างแท้จริงด้วยฝีมือรังสรรค์ของ “รศ.ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี” ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (สถาปัตยกรรม) ทำให้งานออกแบบสถานีสนามไชย ในเขตพระนครชั้นใน “เกาะรัตนโกสินทร์” โดดเด่นมีเอกลักษณ์เสมือนท้องพระโรงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ให้ความรู้สึกวิจิตรตระการตาทรงคุณค่ายิ่ง ในบรรดาสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินทั้ง 4 สถานี คือ สถานีวัดมังกรกมลาวาส, สถานีสามยอด, สถานีอิสรภาพ ต้องยกให้ “สถานีสนามไชย” เป็นสถานีปราบเซียนที่สุดต้องใช้เวลาสร้างถึง 5 ปีเต็ม เพราะตั้งอยู่ใจกลางพื้นที่อนุรักษ์ของเกาะรัตนโกสินทร์ ในแนวถนนสนามไชย บริเวณวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เป็นส่วนต่อขยายของเส้นทางรถไฟฟ้าใต้ดินจากสถานีหัวลำโพง ผ่านพื้นที่เมืองเก่า ก่อนลอดใต้แม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณปากคลองตลาด ไปยังฝั่งธนบุรี และยกระดับขึ้นสู่สถานีท่าพระ โดย “สุพงศ์ อรรถธรรม” ผู้จัดการฝ่ายสถาปัตยกรรม บริษัท ช.การช่าง จำกัด (มหาชน) บอกเล่าเบื้องหลังว่า ที่ตั้งของสถานีสนามไชยเป็นสถานีแห่งแรกในโครงการระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนในกรุงเทพมหานคร ที่มีตัวสถานีอยู่ใจกลางพื้นที่ชั้นในเกาะกรุงรัตนโกสินทร์ ภายในขอบเขตระหว่างแม่น้ำเจ้าพระยา และคลองคูเมืองเดิม ทำให้การวางแผนก่อสร้างเส้นทางและตัวสถานีสนามไชยเป็นที่จับตามองจากคณะกรรมการกรุงรัตนโกสินทร์ เนื่องจากกังวลว่าโครงสร้างระบบรถไฟฟ้าจะส่งผลกระทบต่อชั้นน้ำ, ใต้ดิน และความมั่นคงของโครงสร้างโบราณสถานในบริเวณใกล้เคียง โดยเฉพาะวัดพระเชตุพนฯ และพระบรมมหาราชวัง นอกจากนี้ เพื่อรักษาทัศนียภาพของเมืองและลดผลกระทบในระหว่างการก่อสร้าง จึงจำเป็นต้องเลือกวิธีก่อสร้างเส้นทางแบบไม่เปิดหน้าดิน “สถานีสนามไชย” ยังโดดเด่นยิ่งขึ้นเมื่อได้ฉากหลังเป็น “มิวเซียมสยาม” พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ ซึ่งเป็นแหล่งการเรียนรู้สำคัญในการแสดงอัตลักษณ์ของชนชาติไทย กระนั้น นับเป็นอีกหนึ่งความท้าทายของทีมงาน ช.การช่าง เพราะต้องหาหนทางในการก่อสร้างทางออกของสถานีสนามไชยให้เป็นแบบเปิดโล่งไร้หลังคาป้องกันแดดฝน เพื่อไม่ให้บดบังทัศนียภาพของอาคารโบราณ โดยระหว่างการก่อสร้างมีการเพิ่มบ่อพักน้ำฝนและเพิ่มท่อระบายน้ำบริเวณที่เป็นโซนพื้นที่กลางแจ้งของสถานี รวมถึงติดตั้งบันไดเลื่อนแบบใช้งานกลางแจ้งเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาไฟฟ้ารั่วสำหรับการออกแบบภายใน มีรูปแบบสถาปัตยกรรมจำลองจากท้องพระโรงในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ออกแบบโดย “รศ.ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี” มีการประดับด้วยเสาสดมภ์ ที่ตั้งตระหง่านอยู่ระหว่างทางเดิน ลงลายกระเบื้องเป็นดอกพิกุล ปลายเสาประดับด้วยบัวจงกลปิดทองคำเปลว ขณะที่พื้นและผนังจำลองมาจากกำแพงเมือง ประดับด้วยเสาเสมาของพระบรมมหาราชวัง เพดานเป็นลายฉลุดาวล้อมเดือน ปิดทองคำเปลว อย่างไรก็ดี ในระหว่างก่อสร้างได้ขุดเจอวัตถุโบราณในชั้นดินเป็นจำนวนมาก จึงดำเนินการส่งมอบวัตถุโบราณให้กรมศิลปากร และมิวเซียมสยาม นำไปเก็บรักษาและสืบหาที่มาของวัตถุ พร้อมปรับแบบของสถานีสนามไชยให้มีพื้นที่จัดแสดงวัตถุโบราณ เช่น “คลองราก” ฐานรากโครงสร้างพระราชวัง, ตุ๊กตาดินเผา, ถ้วย, ชาม, กระเบื้องดินเผา สมัยพุทธศตวรรษที่ 24-25, ปืน, เหรียญโลหะสมัยรัชกาลที่ 4 และรัชกาลที่ 5 เพื่อให้ประชาชนได้ตระหนักถึงคุณค่าของมรดกแห่งแผ่นดินไทย.
