ช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ ผมได้มอบหมายให้ คุณยอดมนู ภมรมนตรี และทีมงานรายการครอบจักรวาล เดินทางไปถ่ายทำรายการที่ จังหวัดนครราชสีมานครราชสีมา หรือโคราช เป็นจังหวัดที่มีพื้นที่มากที่สุดในประเทศไทย และมีอำเภอมากที่สุดในประเทศไทย เป็นเสมือนประตูสู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีสถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจหลายแห่ง เช่น อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ อุทยานประวัติศาสตร์ พิมาย วัดวาอาราม พิพิธภัณฑ์ หอศิลป์ ฟาร์มโคนม ฟาร์มเห็ด ฟาร์มผักอินทรีย์ ไร่องุ่น สวนดอกไม้ และอื่นๆอีกมากมายในครั้งนี้ขอแนะนำสถานที่ท่องเที่ยวที่คนต่างถิ่นอาจยังไม่ค่อยรู้จักกันมากนัก เป็นหน่วยงานที่ตั้งอยู่ใน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (มทส.) มีชื่อว่า “อุทยานการเรียนรู้สิรินธร” เป็นแหล่งเรียนรู้ภายในมหาวิทยาลัย เกิดขึ้นหลังจากการจัดแสดงนิทรรศการในงานแสดงเกษตรและอุตสาหกรรมโลก เมื่อปี พ.ศ.2538 ต่อมามีแหล่งเรียนรู้เพิ่มขึ้นหลากหลายจากผลงานของคณาจารย์กลุ่มต่างๆ จึงรวบรวมไว้เป็นหนึ่งเดียวกัน อาคารไทยศึกษานิทัศน์และวัฒนธรรมอาเซียน ไหปลาร้าแหล่งเรียนรู้ที่ทีมงานไปถ่ายทำรายการมา ได้แก่ ห้องไทยศึกษานิทัศน์และวัฒนธรรมอาเซียน มทส. และ พิพิธภัณฑ์เทคโนโลยีไทยโบราณคุณจารุวัฒน์ นนทชัย ผู้เชี่ยวชาญด้านการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม เป็นวิทยากรประจำห้องไทยศึกษานิทัศน์และวัฒนธรรมอาเซียน มทส. กล่าวถึงการเรียนรู้ในห้องนี้ว่า เป็นการเรียนรู้อดีต เพื่อให้เข้าใจวัฒนธรรมแล้วนำมาคิดต่อว่าจะนำมาประยุกต์ใช้ในปัจจุบันและอนาคตอย่างไรห้องไทยศึกษานิทัศน์ได้รวบรวมวัตถุจัดแสดง และข้อมูลเรื่องราวเกี่ยวกับท้องถิ่นภาคอีสานไว้อย่างน่าสนใจ เป็นพิพิธภัณฑ์มีชีวิต ที่ตั้งใจให้เป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับทุกวัย ถ้าไปชมห้องนี้แล้วจะได้รู้ถึงวิถีชีวิตชาวอีสานดียิ่งขึ้นผู้เข้าชมส่วนใหญ่เป็นนักเรียน นิสิต นักศึกษาที่มากันเป็นหมู่คณะ เท่าที่สอบถามดูส่วนมากเป็นนักเรียน นิสิต นักศึกษาจากสถานศึกษาในเขตจังหวัดนครราชสีมา และจังหวัดใกล้เคียง เรือขุด เรือต่อ เครื่องสีข้าวแบบโบราณเมื่อเข้ามาชมห้องนี้ วิทยากรจะเริ่มจากแนะนำข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับนิทรรศการ แล้วนำเข้าสู่เรื่องราวของภาคอีสานโดยให้ชมวีดิทัศน์ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับวัฒนธรรมอีสาน ต่อจากนั้นจะได้เดินชมสิ่งจัดแสดงต่างๆเองอย่างอิสระ ต่างจากพิพิธภัณฑ์ส่วนใหญ่ที่จะให้เดินตามผู้นำชมไปเป็นกลุ่ม ทั้งนี้ก็เพื่อให้ผู้เข้าชมได้ใช้เวลาไปกับการศึกษาสิ่งที่ตนเองสนใจได้อย่างเต็มที่สิ่งของที่จัดแสดงในห้องนี้ ส่วนใหญ่อยู่นอกตู้กระจก ผู้เข้าชมสามารถสัมผัสได้ มีทั้งเครื่องจักสานไม้ไผ่ ประเภทเครื่องมือประมงน้ำจืด และเครื่องมือการเกษตร เครื่องจักสานแต่ละชิ้นนอกจากจะใช้งานได้แล้ว ยังมีรูปทรงสวยงาม ถ้านักออกแบบกระเป๋ายี่ห้อดังระดับโลกมาเห็นเข้า อาจจะนำไปเป็นแรงบันดาลใจในการออกแบบกระเป๋าก็เป็นได้เครื่องปั้นดินเผา ส่วนใหญ่เป็นภาชนะต่างๆ ที่ทำขึ้นเพื่อใช้ในครัวเรือน ในชีวิตประจำวัน เช่น หม้อข้าว หม้อแกง กาน้ำ ครก โอ่ง ไหสำหรับหมักปลาร้าเครื่องมือที่ใช้ในการทอผ้าไหม ผ้าฝ้าย กี่สำหรับทอผ้า และอุปกรณ์ที่ใช้ในกระบวนการตั้งแต่การแยกเมล็ดฝ้ายออกจากปุยฝ้าย ที่เรียกว่า การอิ้วฝ้าย กว่าจะได้เป็นเส้นด้ายสำหรับนำไปทอ ต้องผ่านหลายขั้นตอน แต่ละขั้นตอนมีอุปกรณ์ที่คนโบราณคิดค้นประดิษฐ์ขึ้นสำหรับใช้งานได้เป็นอย่างดีบริเวณลานตรงกลางของอาคารเป็นเรือนพื้นถิ่นจำลอง จัดวางอุปกรณ์เครื่องใช้ต่างๆ ให้เห็นวิถีชีวิตชาวบ้านในเรือนอีสาน สร้างไว้อย่างแข็งแรงให้ขึ้นไปดูได้ ไปถ่ายรูปได้ ของเล่นพื้นบ้านอย่างขาโถกเถก ทำจากไม้ไผ่ก็มีให้ลองเล่น เกวียนชนิดต่างๆ เครื่องมือจับสัตว์น้ำส่วนจัดแสดง ห้องพระยากำธร-พายัพทิศ (ดิส อินท-โสฬส ณ ราชสีมา) จัดแสดงประวัติและผลงานของท่านผู้เป็น เจ้าเมืองนครราชสีมาคนสุดท้าย มีภาพถ่ายและโบราณวัตถุซึ่งส่วนหนึ่งเป็นของที่ท่านเคยใช้งานจริง ได้รับมาจากผู้สืบทอด และอีกส่วนหนึ่งเป็นโบราณวัตถุร่วมสมัยที่นำมาจัดแสดง ไว้ เพื่อสร้างบรรยากาศของห้องนี้ให้เป็น เรือน ไทยแบบโคราช จำลองมาจากบ้านอินทโสฬส ที่ท่านเคยพักอาศัยอีกมุมหนึ่งของอาคารเป็นส่วนจัดแสดงวัฒนธรรมอาเซียน การแต่งกายชุดประจำชาติ อาหาร เครื่องดื่ม ธงชาติ ของประเทศสมาชิกอาเซียนหลังจากให้เวลาเดินชมนิทรรศการแล้ว นักเรียน นิสิต นักศึกษาที่มาเป็นหมู่คณะจะกลับมารวมกลุ่มกันอีกครั้ง เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ช่วยกันสรุปสิ่งที่ได้เห็น ได้เรียนรู้มา ซึ่งในช่วงนี้วิทยากรจะสอดแทรกเนื้อหาสาระที่เป็นประโยชน์เพิ่มเติม และหากมีข้อสงสัยก็สามารถถามวิทยากรได้ คุณยอดมนู ภมรมนตรี กับ คุณจารุวัฒน์ นนทชัยพิพิธภัณฑ์เทคโนโลยีไทยโบราณ ตั้งอยู่ในอีกอาคารติดกับอาคารห้องไทยศึกษานิทัศน์และวัฒนธรรมอาเซียน มทส. ผศ.ดร.บุญเรือง มะรังศรี ผู้จัดการอุทยานการเรียนรู้สิรินธร และหัวหน้าหน่วยเรียนรู้วัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น เล่าให้ฟังว่า พิพิธภัณฑ์แห่งนี้สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2547 เพื่อเก็บสิ่งของที่แสดงถึงความสามารถของคนไทยโบราณในด้านวิทยาศาสตร์และวิศวกรรม ที่นี่จึงเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านอนุรักษ์เทคโนโลยีไทยโบราณ วัฒนธรรม และภูมิปัญญาของคนไทยผู้ออกแบบปรับปรุงการจัดแสดงภายในพิพิธภัณฑ์ได้เรียงร้อยเรื่องราวแบ่งกลุ่มเนื้อหาด้านการเกษตร ด้านงานอาชีพ ด้านยานพาหนะและกลไกด้านการเกษตร กล่าวถึงการทำนาข้าวซึ่งต้องใช้อุปกรณ์หลายชนิด ตั้งแต่การเตรียมดิน การปลูกข้าว จนถึงการเก็บเกี่ยว นวดข้าว สีข้าว กว่าจะได้เมล็ดข้าวสารสำหรับนำไปหุง อุปกรณ์ต่างๆนั้นคนรุ่นเก่าคงเคยเห็น หรือเคยได้ใช้มาบ้าง แต่สำหรับคนรุ่นใหม่อาจจะไม่รู้จัก ไม่รู้ว่าอุปกรณ์แต่ละอย่างมีชื่อเรียกว่าอะไร และใช้งานอย่างไร ถ้าไปชมที่นี่ก็จะได้เห็น ได้สัมผัส และได้เรียนรู้ว่าสิ่งของต่างๆ ที่คนไทยโบราณใช้ในชีวิตประจำวันนั้น เมื่อพิจารณาดูดีๆจะเห็นว่า มีการนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาใช้ในการออกแบบอุปกรณ์ต่างๆ ซึ่งแสดงถึงภูมิปัญญาของคนไทยได้เป็นอย่างดีด้านงานอาชีพการทำประมง มีเครื่องมือสำหรับใช้จับสัตว์น้ำหลายรูปแบบ ซึ่งแต่ละแบบได้รับการออกแบบให้เหมาะกับพฤติกรรมตามธรรมชาติของสัตว์น้ำแต่ละชนิด เช่น ปลาไหล ปลาดุก ปลาตะเพียน นั่นหมายความว่าผู้คิดทำเครื่องมือเหล่านั้นต้องสังเกตพฤติกรรมแล้วจึงออกแบบเครื่องมือดักจับให้เหมาะสม การสังเกต การทดลอง การออกแบบกลไกของเครื่องมือต่างๆล้วนแล้วแต่เป็นกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ห้องพระยากำธรพายัพทิศ ส่วนจัดแสดงเครื่องใช้ในครัวด้านยานพาหนะและกลไก ได้รวบรวมพาหนะที่นิยมใช้ในสมัยโบราณ ได้แก่ เกวียน สำหรับบรรทุกข้าว บรรทุกเกลือ หรือใช้เป็นพาหนะในการเดินทางไกล เรือโบราณประเภทต่างๆ เป็นพาหนะสำคัญในสมัยที่ใช้การคมนาคมทางน้ำเป็นเส้นทางหลัก มีทั้ง เรือขุด ที่นำต้นไม้ขนาดใหญ่ทั้งต้นมาขุดจนเป็นเรือหนึ่งลำเรือต่อ ที่นำแผ่นไม้กระดานมาประกอบกันเป็นลำเรือระหัดวิดน้ำ ก็เป็นอีกตัวอย่างภูมิปัญญาชาวบ้านแต่โบราณ ที่สามารถนำมาดัดแปลงใช้สร้างเป็นเครื่องมือสำหรับอุตสาหกรรมในปัจจุบันได้อุทยานการเรียนรู้สิรินธร ตั้งอยู่ในเทคโนธานี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี เลขที่ 111 ถนนมหาวิทยาลัย ตำบลสุรนารี อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา ถ้าไปจากกรุงเทพฯ ทางถนนมิตรภาพถึงสามแยกปักธงชัย เลี้ยวขวาเข้าสู่ถนนนครราชสีมา-ปักธงชัย (ทางหลวงหมายเลข 304) ตรงไปประมาณ 4 กิโลเมตรกว่าๆ แล้วเลี้ยวขวาเข้าถนนมหาวิทยาลัย ตรงไปอีกประมาณ 6 กิโลเมตร จะถึงมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี ป้ายชื่อพิพิธภัณฑ์เทคโนโลยีไทยโบราณ ผศ.ดร.บุญเรือง มะรังศรี กับ คุณยอดมนู ภมรมนตรีอุทยานการเรียนรู้สิรินธร เปิดให้เข้าชมวันจันทร์ถึงวันศุกร์ เวลา 09.00 ถึง 16.00 น. ควรเข้าชมเป็นหมู่คณะ คณะนักเรียน นิสิต นักศึกษา คณะศึกษาดูงานของหน่วยงาน ชมรม สมาคมต่างๆ โดยติดต่อนัดหมายล่วงหน้าที่หมายเลขโทรศัพท์ 0-4422-4850 เนื่องจากบางอาคารจะเปิดเฉพาะเวลาที่มีผู้เข้าชมโดยการนัดหมายล่วงหน้าเท่านั้น ดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ facebook: อุทยานการเรียนรู้ มทส.ขอขอบคุณ โรงแรมแคนทารี โคราช เอื้อเฟื้อที่พักสำหรับทีมงาน ในการเดินทางไปถ่ายทำรายการ และท่านผู้อ่านสามารถติดตามชมเรื่องราวของอุทยานการเรียนรู้สิรินธร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี ได้ทางรายการครอบจักรวาล ในวันอาทิตย์ที่ 4 มีนาคม 2561 เวลา 08.01 น. ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 กี่ทอผ้า คณะนักเรียนมาทัศนศึกษานอกจากสองอาคารที่กล่าวไปแล้ว ใน อุทยานการเรียนรู้สิรินธร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี ยังมี เมืองจราจรจำลอง สวนพฤกษศาสตร์ มทส. อาคารกาญจนาภิเษก และ อุทยานผีเสื้อเฉลิมพระเกียรติ เป็นแหล่งเรียนรู้ที่น่าสนใจ ควรไปเที่ยวชม...สวัสดี.ม.ร.ว.ถนัดศรี สวัสดิวัตน์
