การรวมกลุ่ม การเข้าถึงเทคโนโลยี และการตลาด...เป็นสิ่งที่ขาดไปสำหรับเกษตรกรส่วนใหญ่ของบ้านเราแต่คงนำมาใช้กับกลุ่มวิสาหกิจ ศูนย์ข้าวชุมชน บ้านดงลิง หมู่ 11 ต.เจ้าท่า อ.กมลาไสย จ.กาฬสินธุ์ ไม่ได้ เพราะที่นี่มีทุกอย่างที่เกษตรกรส่วนใหญ่ไม่มีจากปลูกข้าวหอมมะลิ ขยับมาผลิตเมล็ดพันธุ์เอง สร้างรายได้มากกว่าขายข้าวเปลือกหลายเท่าตัว และพัฒนาสู่ศูนย์ส่งเสริมและผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมมะลิมาตรฐานจีเอพี ที่สุดได้รับการคัดเลือกเป็นเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติประจำปี 2559จนเกษตรกรในกลุ่ม 113 ครัวเรือน ปลอดจากหนี้นอกระบบ 100%การรวมกลุ่ม ที่นี่จะมีการแบ่งเป็นคณะทำงานต่างๆ ที่ผ่านการอบรมในแต่ละด้านจากกรมวิชาการเกษตร กรมการข้าว หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง คอยสอดส่อง ให้ความรู้ ตั้งแต่ขั้นตอนเพาะเมล็ด เตรียมดินใช้ปุ๋ย ยา ไปจนถึงการตรวจสารตกค้างในแล็บ เพื่อให้ผลผลิตตรงตามมาตรฐานจีเอพีอยู่เสมอที่สำคัญเงินกำไรที่ได้บวกกับเงินกองทุนหมู่บ้าน รายได้ จากการตั้งกลุ่มออมทรัพย์และกลุ่มอาชีพ มาซื้อรถไถ รถดำนา รถเกี่ยวข้าว โรงสีชุมชน ใช้ร่วมกันทั้งหมู่บ้าน ทำให้เกิดการจ้างงานในกลุ่มการเข้าถึงเทคโนโลยี คนในหมู่บ้านเปิดใจยอมรับเทคโนโลยีใหม่ๆอยู่เสมอ ไม่ปฏิเสธฮอร์โมนต่างๆหรือความรู้ใหม่ๆ จากทั้งภาครัฐและเอกชน หรือแม้กระทั่งยอมรับในปุ๋ยเคมี ยาฆ่าแมลงเพราะเขาถือว่าทำเกษตรปลอดภัยไม่จำเป็นต้องเกษตรอินทรีย์ 100%...แม้จะได้ราคาดีกว่า แต่ภาพรวมตลาดยังแคบ ผลผลิตต่อไร่น้อย ได้ผลผลิตช้า ผลผลิตได้ไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วย แต่จะเน้นใช้เคมีเท่าที่จำเป็น ให้ตรงกับอาการของโรค แมลง ใช้ตามฉลากกำหนดทั้งปริมาณและระยะเวลาอย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันสารตกค้างการตลาด จากผลิตข้าวหอมมะลิขายในตลาดได้ กก.ละ 9 บาท แต่เมื่อทำเมล็ดพันธุ์ขายกันเองในกลุ่มได้ราคา 15 บาท แต่หากคนนอกกลุ่มจะขายราคา กก.ละ 25 บาท ส่วนหนึ่งซื้อไปติดแบรนด์ของตัวเองตอนนี้เลยกลายเป็นว่า ผลิตเมล็ดพันธุ์ขายไม่ทัน.สะ–เล–เต
