ไลฟ์สไตล์
100 year

ประเพณี "นบพระเล่นเพลง" สืบสานรำลึก "นครชากังราว"

ไทยรัฐฉบับพิมพ์3 ก.พ. 2563 05:01 น.
SHARE

(ภาพ : ขบวนช้างของ นายเชาวลิตร แสงอุทัย ผวจ.กำแพงเพชร ที่แต่งกายเป็นชุดพระยาลิไท เคลื่อนไปยังวัดพระบรมธาตุนครชุม เพื่อกราบไหว้ พระบรมสารีริกธาตุ หรือเรียกว่า “นบพระ”)

สมัยเมื่อราว 700 กว่าปีที่ผ่านมา “เมืองกำแพงเพชร” หรือ “นครชากังราว” เป็นเมืองหน้าด่านของอาณาจักรสุโขทัย ปัจจุบันเป็นเมืองศูนย์กลางการท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญแห่งหนึ่งของเมืองไทย

ข่าวแนะนำ

โดยเฉพาะ อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ได้รับการคัดเลือกจาก องค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก (UNESCO) ให้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก

อีกทั้งเมืองรองแห่งนี้ยังมีวัฒนธรรมประเพณีที่สืบทอดกันมายาวนาน อาทิ “ประเพณีนบพระ-เล่นเพลง”

สำหรับ “ประเพณีนบพระ-เล่นเพลง” ในสมัยแผ่นดิน พระเจ้าลิไท หรือ พระเจ้าทรงธรรม แห่งกรุงสุโขทัย เป็นสมัยที่ศาสนาพุทธเจริญรุ่งเรืองมาก มีการประกาศเผยแผ่พระพุทธศาสนาไปทั่วทุกแห่ง

จากหลักฐานบนศิลาจารึกศรีนครชุม หลักที่ 3 บันทึกเอาไว้ว่า ใน สมัยพระยาลิไท ได้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุจากประเทศศรีลังกามาบรรจุไว้ในองค์เจดีย์ที่ วัดพระบรมธาตุเจดียาราม ต.นครชุม จ.กำแพงเพชร

ดังนั้น ทุกปีจึงมีการจัด ขบวนแห่พยุหยาตรา จำลองไป นบพระ และเวียนเทียน พระบรมธาตุเจดีย์ ตลอดจนมีการร้องรำทำเพลงกันเป็นที่เอิกเกริก

นายเชาวลิตร แสงอุทัย ผวจ.กำแพงเพชร แต่งชุดพระยาลิไท และ นางนวลจันทร์ แสงอุทัย นายกเหล่ากาชาดฯ แต่งชุดพระมเหสี เดินนำขบวนข้าราชบริพารอย่างงดงาม.
นายเชาวลิตร แสงอุทัย ผวจ.กำแพงเพชร แต่งชุดพระยาลิไท และ นางนวลจันทร์ แสงอุทัย นายกเหล่ากาชาดฯ แต่งชุดพระมเหสี เดินนำขบวนข้าราชบริพารอย่างงดงาม.

เมื่อถึง วันเพ็ญเดือนสาม หรือ วันมาฆบูชา เจ้าฟ้า เจ้าแผ่นดิน จะนำผู้ครองนครเจ้าเมืองน้อยใหญ่ พร้อมทั้งเหล่าไพร่ฟ้าข้าราชบริพารและประชาชน จัดตกแต่งเป็น ขบวนพยุหยาตรา พากันไปนมัสการพระบรมสารีริกธาตุ ณ วัดพระบรมธาตุนครชุม เป็นประจำ เรียกสั้นๆว่า พากันไป “นบพระ”

คำว่า “นบ” เป็นคำโบราณ แปลว่า “ไหว้” ประเพณี “นบพระ” จึงหมายถึง ประเพณีนมัสการพระบรมสารีริกธาตุ ที่เปรียบเสมือนตัวแทนของ องค์พระ สัมมาสัมพุทธเจ้า และมีการละเล่นเฉลิมฉลอง ที่เรียกว่า “เล่นเพลง” หลังจากได้ทำบุญทำกุศลแล้ว

แต่เนื่องจากการเดินทางในสมัยก่อนเป็นไปด้วยความยากลำบาก ต้องเดินทางด้วยเท้า พาหนะ มีแต่ ช้าง ม้า วัว ควาย และ เกวียน เท่านั้น กว่าจะเดินทางไปถึง และนมัสการพระบรมธาตุเสร็จเรียบร้อยก็มืดค่ำ จำเป็นต้องนอนค้างพักแรมกันในบริเวณวัด จนรุ่งเช้าของอีกวันจึงเดินทางกลับ

เป็นธรรมดาของชาวไทยที่มีอารมณ์ศิลปินประจำใจ พออยู่ร่วมกันจำนวนมากๆ จึงจัดให้มีการแสดงละเล่นต่างๆ ประกวดประชันแข่งขันกันตามขนบธรรมเนียมประเพณีของแต่ละหมู่บ้าน เรียกกันว่า “เล่นเพลง”

นายเทวัญ หุตะเสวี รอง ผวจ.กำแพงเพชร แต่งชุดเจ้าเมืองสมัยโบราณ นั่งบนเสลี่ยงนำข้าทาส บริวาร แห่ร่วมพิธีนบพระ ณ วัดพระบรมธาตุนครชุม.
นายเทวัญ หุตะเสวี รอง ผวจ.กำแพงเพชร แต่งชุดเจ้าเมืองสมัยโบราณ นั่งบนเสลี่ยงนำข้าทาส บริวาร แห่ร่วมพิธีนบพระ ณ วัดพระบรมธาตุนครชุม.

ต่อมาวิวัฒนาการต่างๆ ทางด้านการปกครองและความเจริญเติบโตของบ้านเมือง ทำให้ประเพณีดังกล่าวของชาวกำแพงเพชรถูกละเลย และลืมเลือนไปในที่สุด

จนถึงปี พ.ศ.2526 จังหวัดกำแพงเพชร จึงได้รื้อฟื้นให้มีการจัดงานประเพณีขึ้นมาใหม่ โดยใช้ชื่อว่า งานประเพณีนบพระ-เล่นเพลง เพื่อเป็นการอนุรักษ์ขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงามไว้ให้อนุชนรุ่นหลังได้พบเห็น และถือเป็นแบบอย่างและปฏิบัติสืบต่อกันไปตราบนานเท่านาน...

นายสดุดี พุทธัง นายอำเภอโกสัมพีนคร ถวายพนมเบี้ยแด่พระสงฆ์ เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ท่ามกลางประชาชนร่วมพิธีอันศักดิ์สิทธิ์เนืองแน่น.
นายสดุดี พุทธัง นายอำเภอโกสัมพีนคร ถวายพนมเบี้ยแด่พระสงฆ์ เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ท่ามกลางประชาชนร่วมพิธีอันศักดิ์สิทธิ์เนืองแน่น.

สำหรับปีนี้ กำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 7-16 ก.พ.63 พิธีเปิดงาน ณ วัดพระบรมธาตุ ตำบลนครชุม ส่วนบริเวณงานอยู่บริเวณสนามหน้าเมือง หน้าที่ว่าการอำเภอเมืองกำแพงเพชร

วันที่ 7 ก.พ. เวลา 06.39 น. จะมี พิธีบวงสรวงอดีตกษัตริยาธิราช วัดพระแก้ว อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร เพื่อสืบทอดเจตนารมณ์อันดีงามของบรรพชนสืบไป เวลา 16.00 น. จะเริ่ม ขบวนแห่นบพระ-เล่นเพลง

ขบวนแห่เป็นการจำลองเหตุการณ์ที่ พระยาลิไท ได้นำ พระมเหสี เจ้าเมือง ข้าราชบริพาร และ ไพร่ฟ้าข้าแผ่นดิน เดินทางไปนบพระธาตุ และสักการะต้นศรีมหาโพธิ์

หญิงสาวสวมชุดระบำชากังราว พากันฟ้อนรำอย่างสวยสดงดงาม เป็นระบำที่ดัดแปลงมาจากหลักฐานที่ค้นพบทุกประการ.
หญิงสาวสวมชุดระบำชากังราว พากันฟ้อนรำอย่างสวยสดงดงาม เป็นระบำที่ดัดแปลงมาจากหลักฐานที่ค้นพบทุกประการ.

ส่วนขบวนแห่จะประกอบไปด้วย ขบวนช้าง ม้า เสลี่ยงคานหาม พระยาลิไท พระมเหสี และเจ้าเมืองต่างๆในอดีต จัดขบวนแถวยิ่งใหญ่ตระการตาไปยังวัดพระบรมธาตุ พิธีบูชาสักการะพระบรมสารีริกธาตุ พิธีถวายพนมเบี้ย เวลา 18.00 น.

โดยมี นายเชาวลิตร แสงอุทัย ผวจ.กำแพงเพชร เป็นประธานในพิธีเปิดงานพร้อมเวียนเทียนรอบเจดีย์วัดพระบรมธาตุ เนื่องใน วันมาฆบูชา ด้วย

นอกจากนี้ ภายในงานยังมีกิจกรรมต่างๆ อีกมากมาย นอกจาก ขบวนแห่นบพระ-เล่นเพลง ที่ตื่นตาตื่นใจแล้ว ยังมี การรำพุทธบูชา ของชาว จังหวัดกำแพงเพชร การแสดงแสง-สี-เสียง ตำนานงานนบพระ-เล่นเพลง การแสดงศิลปวัฒนธรรม

การประดับไฟอย่างสวยงามกว่า 2,500 ดวง ณ บริเวณวัดพระแก้ว วัดพระธาตุ อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร การจำหน่ายสินค้า อุปโภคบริโภค จากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน

ขบวนไพร่ฟ้าหน้าใสต่างๆ ที่แต่ละหัวเมืองจัดขบวน เพื่อจะไปนบพระที่วัดพระบรมธาตุนครชุม.
ขบวนไพร่ฟ้าหน้าใสต่างๆ ที่แต่ละหัวเมืองจัดขบวน เพื่อจะไปนบพระที่วัดพระบรมธาตุนครชุม.

อีกทั้งยังมีการจำหน่ายสินค้า OTOP และของดีเมืองกำแพง การจำหน่ายสินค้ามาตรฐานผลิต– ภัณฑ์อุตสาหกรรม สินค้าราชทัณฑ์ นิทรรศการอาภรณ์ สะท้อนวัฒนธรรมชนเผ่า นิทรรศการเคลื่อนที่ บริษัท ปตท.สผ.สยาม จำกัด

การจำหน่ายอาหารพื้นบ้าน ตลาดย้อนยุคนครชุม ตลาดย้อนรอยชากังราว การแสดงบนเวทีกลาง ชมมหรสพ และการแสดงคอนเสิร์ตจากศิลปินนักร้องชื่อดังทุกคืน

นายเชาวลิตร ผวจ.กำแพงเพชร และ นางนวลจันทร์ นายกเหล่ากาชาด รดน้ำต้นพระศรีมหาโพธิ์.
นายเชาวลิตร ผวจ.กำแพงเพชร และ นางนวลจันทร์ นายกเหล่ากาชาด รดน้ำต้นพระศรีมหาโพธิ์.

ขณะที่สำนักงานเหล่ากาชาดจังหวัด จัดให้มีกิจกรรมออกร้านมัจฉากาชาด 10 วัน 10 คืน โดยออกสลากกาชาดการกุศล จำนวน 1 ชุด รวมทั้งสิ้น 100,000 ฉบับ ฉบับละ 50 บาท มีรางวัลใหญ่คือ รถกระบะ รถเก๋ง สร้อยคอทองคำ ทีวีสี ส่วนบัตรมัจฉา กาชาดใบละ 20 บาท มีของรางวัลพิเศษและรางวัลอีกมากมาย

“นครชากังราว หรือ เมืองกล้วยไข่” กำแพงเพชร เป็นอีกจังหวัดที่เปี่ยมไปด้วยแหล่งท่องเที่ยวเชิงคุณภาพ ที่รอให้นักท่องเที่ยวไปสัมผัสประวัติศาสตร์ อัตลักษณ์วิถีไทยและชื่นชมธรรมชาติที่ยังสมบูรณ์ยิ่ง.

วิเชียร สุนันท์คณาภรณ์

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ประเพณีนบพระเล่นเพลงกำแพงเพชรนครชากังราวนบพระ แปลว่าพระบรมสารีริกธาตุวัดพระบรมธาตุ กำแพงเพชรข่าวทั่วไป

ข่าวแนะนำ

Most Viewed

คุณอาจสนใจข่าวนี้

thairath-logo

ApplicationMy Thairath

ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
Trendvg3 logo
วันอาทิตย์ที่ 29 พฤศจิกายน 2563 เวลา 16:54 น.