แม้ปีนี้ฝนจะเทลงมามากกว่าปีกลาย แต่ไม่เชื่อ ณ กลางฤดูฝนเยี่ยงนี้ บ้านเรายังจะมีพื้นที่ขาดฝนอยู่อีก จนเป็นภาระให้กรมฝนหลวงและการบินเกษตร ต้องออกปฏิบัติการโปรยฝนให้กับชาวไร่ชาวสวนและที่ไม่น่าเชื่อยิ่งไปกว่าพื้นที่ภาคกลางอันได้ชื่อเป็นอู่ข้าวอู่น้ำ มีน้ำท่าอุดมสมบูรณ์เป็นที่สุดของประเทศ มีพื้นที่อยู่ในเขตชลประทานมากถึง 50% (ทั้งประเทศมีพื้นที่ชลประทาน 20%) กลับต้องเจอสภาพแห้งแล้งให้เกษตรกรต้องรอขอฝนหลวง“ช่วงฤดูฝน พื้นที่ไหนในรอบ 7 วัน ถ้ามีปริมาณน้ำฝนตกสะสมต่ำกว่า 10 มม. เราถือเป็นพื้นที่ขาดแคลนน้ำที่จะต้องออกปฏิบัติการเติมฝนให้กับเกษตรกร เหตุที่เป็นเช่นนั้น เพราะธรรมชาติของฝนนั้นตกไม่ทั่วฟ้า ประกอบกับพื้นที่เหล่านี้เป็นเขตเงาฝน หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่าพื้นที่หลังเขา เมฆฝนที่ก่อตัวมักจะถูกลมพัดลอยข้ามเขาไปตกที่อื่นแทน เลยส่งผลให้พื้นที่เหล่านี้เจอปัญหาภัยแล้งซ้ำซาก” นายสุรสีห์ กิตติมณฑล อธิบดีกรมฝนหลวงและการบินเกษตร บอกว่า พื้นที่ลักษณะเช่นนี้ ในประเทศไทยมีอยู่มากมาย ยกตัวอย่าง อ.หนองหญ้าไซ อ.ดอนเจดีย์ จ.สุพรรณบุรี อ.พัฒนานิคม จ.ลพบุรี อ.ปากพลี จ.นครนายก ภาคเหนือ อ.ดอยหล่อ จ.เชียงใหม่ อ.พรานกระต่าย จ.กำแพงเพชร ภาคอีสานมีหลายจังหวัด โดยเฉพาะพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ ภาคใต้ อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี อ.ปราณบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์ เป็นต้น “พื้นที่เหล่านี้กรมฝนหลวงกำลังให้ความสนใจเข้าไปแก้ปัญหาว่า จะทำอย่างไรให้ฝนตกในพื้นที่เขตเงาฝนให้ได้ ขณะนี้เราได้นำศาสตร์พระราชาของในหลวง รัชกาลที่ 9 มาทำการวิจัยต่อยอด เพื่อศึกษาพฤติกรรมของเมฆแบบเจาะจงเฉพาะพื้นที่ เนื่องจากสภาพภูมิศาสตร์ของพื้นที่เงาฝนมีความแตกต่างกัน ลมพัดไม่เหมือนกัน การก่อตัวของเมฆในแต่ละพื้นที่ต่างกัน เราต้องศึกษาให้รู้ว่าเมฆแต่ละพื้นที่ก่อตัวแบบไหน ก่อตัวแล้วเราต้องทำยังไงถึงจะเลี้ยงให้อ้วน และจังหวะไหนที่เหมาะสมต่อการเข้าไปโจมตีให้เป็นน้ำฝนตกในพื้นที่เงาฝน ไม่ให้ลอยข้ามไปตกในพื้นที่อื่น” เพราะเมฆไม่ต่างจากคน มีหลากหลายอารมณ์ความต้องการ ต้องศึกษาให้รู้ถึงนิสัยและพฤติกรรม เพื่อจะได้มอบหมายงานได้ถูกต้องกับนิสัย...ถึงจะหลอกล่อใช้ประโยชน์จากเมฆได้เต็มที่โครงการศึกษาพฤติกรรมนิสัยฝนนี้ อธิบดีกรมฝนหลวงฯ เผยว่า ขณะนี้อยู่ในช่วงของการวิจัยที่คาดว่าจะแล้วเสร็จภายใน 2 ปี แม้จะอยู่ในช่วงของการศึกษาก็ตาม แต่เป็นที่น่าดีใจ...การศึกษาทดลองเบื้องต้น ช่วงสงกรานต์ที่ผ่านมา แนวคิดนี้ได้สร้างผลงานให้เห็นเป็นที่ประจักษ์บ้างแล้ว ในพื้นที่ อ.ดอยหล่อ จ.เชียงใหม่ หนึ่งในพื้นที่เขตเงาฝน ที่ฝูงบินกรมฝนหลวงฯ สามารถโปรยปรายฝนให้เกษตรกรสวนมะม่วงแปลงใหญ่ได้รับความชุ่มชื้นกลางฤดูแล้งที่ผ่านมา.ชาติชาย ศิริพัฒน์
