บทที่ 44 สัญญะ “ช้างชูงวง” รหัสวัฒนธรรมไทที่ไม่ธรรมดา ในมหากาพย์ชนชาติไท “เต้าตามไต เต้าตามไท” เล่ม 3 (ชลธิรา สัตยาวัฒนา ชายชื้น คำแดงยอดไตย สำนักพิมพ์ทางอีศาน) ตอนหนึ่ง...ราชวงศ์ซาง เป็นจุดเริ่มต้นยุคสมัยแห่งประวัติศาสตร์ มีเอกสารในความหมายรูปการณ์ต่างๆ เช่น อักขระโบราณคล้ายอักษรภาพบนกระดองเต่า ที่เรียก จารึกกระดองเต่า ซึ่งใช้ในการทำนายทายทักด้วยในระยะเริ่มต้นยุคสมัย “ราชวงศ์ซาง” นี้ ช้างเข้ามามีบทบาทแจ่มชัดในสังคมที่มีลักษณะรัฐ แรกเริ่มก่อตัวหลักฐานที่ชัดเจน เครื่องสำริดศิลปะวัตถุบรอนซ์สัญลักษณ์รูปสัตว์ “ช้าง” ในท่า “ช้างชูงวง”สะท้อนว่าบริเวณป่าเขากว้างใหญ่แดนจีนตอนกลางตอนใต้ และตะวันตกเฉียงใต้ ต่อถึงอินเดียและเทือกเขาหิมาลัย คงมีช้างป่า เดินขบวนผ่านไปมาคึกคักการล่าช้างเอางาเกิดขึ้นแล้ว ตามหลักฐานโบราณคดีที่ขุดพบที่สุสานแห่งเมือง “ซานซิงตุ่ย” เมืองกว่างฮั่น มณฑลเสฉวน สันนิษฐานสมัยโบราณคืออาณาจักร “สู่” หรือ “ชู” เก่าแก่ราว 3,000-4,500 ปีถือกันว่าเป็นหนึ่งในการขุดพบทางโบราณคดีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลกวันนี้อีกชิ้นหนึ่งที่สำคัญ เหยือกเหล้าทรงเพรียว ทำจากงาช้าง ประดับหินเทอร์ควอยส์สีฟ้าอมเขียวสลักลายงาม จารึกชื่อเจ้าของสุสานเจ้านางฟู่เฮ่า มเหสีจักรพรรดิอู่ติ้ง ที่เมืองอันยาง มณฑลเหอหนานชุดความรู้นี้ อาจารย์ชลธิราเชื่อมโยงถึงหัวข้อสำคัญ “อ้ายลาว” เมืองขี่ช้างอาจารย์ทองแถม นาถจำนง ตั้งข้อสังเกตเรื่องอาณาจักรอ้ายลาวไว้น่าสนใจมาก มีนักวิชาการจีนส่วนหนึ่ง เสนอว่า...คำว่า “อายหลาว” มาจากคำไต/ไท “อ้ายหลวง” ในช่วงห้าศตวรรษก่อนคริสตกาล บรรพชน ไต/ไท แถบตอนกลางแม่น้ำโขง และแม่น้ำสาละวินมีศูนย์กลางอยู่ที่เมือง “ขี่ช้าง”จดหมายเหตุจีนเรียกว่า สิงเซี่ยงกั๋ว-เมืองขี่ช้าง เมืองนี้เป็นศูนย์กลางของสหพันธ์นครรัฐ อยู่แถบอำเภอเป่าซานปัจจุบัน (ยุคสามก๊ก เรียกหย่งชาง หรือเวงเชี้ยง)ประมุข เมืองช้างเรียกกันว่า “เจ้าหลวง” ประมุขแต่ละเมืองเรียกว่า “อ้ายหลวง” ซึ่งจีนเขียนเป็น “อายหลาว”ต่อมาจีนฮั่นรุกคืบมาถึง (แถบป่าซาน) พวกไต/ชาน ย้ายศูนย์อำนาจไปตะวันตก เรียกว่า “ส้านกั๋ว”จิตร ภูมิศักดิ์ กล่าวถึง “ส้านกั๋ว” ไว้นิดหน่อย นักวิชาการส่วนใหญ่ไม่เชื่อว่า “ส้านกั๋ว” คือบรรพชนของพวกชานไท/ใหญ่ แต่มีบางส่วนเชื่อว่า “ส้านกั๋ว” คือบรรพชนของพวกชาน ไท/ใหญ่และยิ่งกว่านั้น “ส้านกั๋ว” สืบต่อจากอายหลาวก๊ก (อ้ายหลวง)อาจารย์ทองแถมย้ำ “ความเห็นส่วนตัวผม เยวียซาง (คำเก่าที่สุด) ส้านกั๋ว (ในช่วงกลางของราชวงศ์ฮั่น) เหวินตาน คำว่าตานนี้ ออกเสียงว่า ส้าน ก็ได้ในราชวงศ์ถัง เป็นชื่อที่คนต่างเผ่าเรียกบรรพชนไท/ลาว คือคำว่า ชาน ซาม เซม เซียม เสียม สยาม”อาจารย์ทองแถม นาถจำนง จบข้อเขียนนี้ เหมือนทิ้งระเบิดลูกใหญ่กลางใจผมเป็นไปได้ เมืองในยุคตำนานของจีน อ้ายลาว ส้านกั๋ว ไม่ใช่อื่นไกล ล้วนเป็นพี่น้องจากโคตรด้ำต้นตอเดียวกัน มีรากร่วมสายวัฒนธรรม คนขี้ช้างมาตั้งแต่ดึกดำบรรพ์เพิ่งได้ข่าวอาจารย์ทองแถมตาย เผาที่วัดภคินาถ ฝั่งธน 7 ส.ค.นี้ ผมมีงานนัดล่วงหน้า กำลังคิดว่าจะทำไง? วิญญาณอาจารย์ทองแถมนั่นเอง ช่วยให้ได้เขียนเรื่องนี้ จึงขอถือเป็นดอกไม้จันทน์คารวะอาจารย์ในวาระสุดท้ายสำหรับผม ชื่อทองแถม นาถจำนง ยังเป็นอมตะ...งานค้นคว้าสาระ จุดประเด็นเร้นลึก ยังมีอยู่ให้คนรุ่นหลังช่วยกันแตกหน่อต่อยอดได้ ไม่มีวันจบสิ้น.กิเลน ประลองเชิงคลิกอ่านคอลัมน์ "ชักธงรบ" เพิ่มเติม