ภาพจิตรกรรมฝาผนังระเบียงโบสถ์พระแก้ว รวมกับการดูโขนบ้างเป็นบางตอน...สงคราม รามเกียรติ์ ที่ผมเคยดู แม้ซับซ้อนยอกย้อน มีหลอกมีล่อ แต่ไม่เรียก “กลยุทธ์” เหมือนสามก๊ก“หนอนสุรา” เขียนไว้ในรามเกียรติ์ ตำราบริหารฉบับไทย ใช้คำเรียกสั้นๆว่า “กล” กลของฝ่ายพระราม โขนเอามาเล่นบ่อยๆ ตอนองคตสื่อสาร ลองอ่านภาษากลอนกันดูก่อน ได้รสชาติกว่าราชสารสมเด็จพระหริวงศ์ ผู้ทรงครุฑราชปักษา เอาพญาอนันตนาคา มาเป็นบัลลังก์อลงกรณ์ สถิตยังเกษียรชลธาร แทบเชิงจักรวาลสิงขร ฤาษีเทวาวิชาธร สโมสรแซ่ซ้องบังคมคัล ประชุมเชิญเสด็จไวกูณฐ์ ยังประยูรจักพรรดิรังสรรค์ มาล้างอสุราอาธรรม์ ที่มันเป็นเสี้ยนแผ่นดินทรงนามสมเด็จพระราเมศ มงกุฎเกศไตรภพจนสิ้น หน่อท้าวทศรถภูมินทร์ เป็นปิ่นทวารวดี อันนางสีดายุพาพักตร์ คือองค์นงลักษณ์ พระลักษมี ท้าวทศเศียรอสุรี ไปลักเทวีมาไว้จึงยกแสนยาพลากร ข้ามมหาสาครสมุทรใหญ่ ตามมาจะผลาญชีวาลัย แล้วมีพระทัยกรุณา จึงแต่งร่างราชทูตถือสาร หวังประทานชีวิตยักษา จงเชิญนางทูนเศียรอสุรา ไปถวายบาทาพระจักรีถ้าไม่คุ้นภาษากลอน หนอนสุรา แปลความเป็นภาษาร้อยแก้ว... ให้เข้าใจง่าย ว่า พระรามผู้เป็นนายตู คือพระนารายณ์ผู้อวตารมาเกิด จากการประชุมทูลเชิญของเทวดา ให้มาปราบพวกบรรดายักษ์หนักแผ่นดินให้สิ้นซากเจ้านายตูยกทัพมาจากอยุธยา ข้ามน้ำข้ามทะเลมาลงกา เพราะสูไปลักนางสีดามานางสีดาที่สูไปลักพาตัวมานั้น คือพระลักษมีชายาของพระนารายณ์อวตาร สูช่างไม่รู้จักที่สูงที่ต่ำ ที่แรกเจ้าตายตูกะว่าจะฆ่าสูให้ตาย แต่ยังกรุณาสูอยู่ถ้ารู้สำนึกจะไว้ชีวิตสู ให้สูเอานางสีดาทูนศีรษะไปส่งคืน พร้อมกราบเท้าขอขมาโทษงามๆ โดยธรรมดา การใช้ทูตสื่อสาร เขาใช้ภาษาพูดงามๆผูกพันน้ำใจกัน แต่เนื้อหาสารที่องคตสื่อ ไม่ว่าอ่านฉบับกลอนหรือฉบับร้อยแก้ว นี่มันประกาศท้ารบ...นี่หว่า!ยังไม่เท่านั้น ...คนดูโขนก็เห็น องคต “พดหาง” พันหางเป็นชั้นๆสูงเท่าบัลลังก์ทศกัณฐ์ ภาษากาย ก็ยังยกตนเสมอ...ในเชิง “กูไม่กลัวมึง”พระรามลงทุนใช้ทูตครั้งนี้ ชัดแจ้ง ต้องการสงคราม...พอรู้ๆกันแล้ว แต่ “หนอนสุรา” ยังอ่านพระรามลึกยิ่งขึ้นไปว่า นี่คือ “กลซ่อนกล”ลองคิดดู...ลิงในกองทัพมากมาย มีทั้งฝ่ายขีดขิน ฝ่ายชมพู ให้เลือกใช้ แต่เหตุฉันใด...พระรามเลือกใช้ “องคต”ประวัติทศกัณฐ์ ตอนที่องคตยังเป็นเด็ก พ่อพาลีจับปูยักษ์ (ทศกัณฐ์แปลง) มาให้องคตลากเล่นอยู่ 7 วัน“ถ้าตอนนั้นตูไม่ปั้นข้าวให้กินวันละปั้น” มึงตายไปแล้วแท้จริง พระรามเลือกองคตมาสื่อสาร ข้อแรก เพื่อย้ำแผลเก่าให้ทศกัณฐ์รำลึกถึงความอัปยศเมื่อครั้งกระโน้นข้อต่อมา พระรามรู้ดี ทศกัณฐ์มีญาติโกโหติกา เมืองบริวารพร้อมช่วยรบมากมาย ถ้าเรียกมาพร้อมๆกัน กำลังทัพก็จะเหนือกว่าทัพพระรามเป็นสิบๆเท่า รบกันเมื่อไหร่ พระรามแพ้เมื่อนั้นเจตนาแท้จริง พระรามต้องการจี้ใจดำให้ทศกัณฐ์ รักษาศักดิ์ศรี รบกันแบบตัวต่อตัวแน่ละ! ทศกัณฐ์ สิบหน้าตกหลุมศักดิ์ศรีหน้าใหญ่ เดินตามเกมพระราม...ก็เป็นอันว่าเสร็จพระราม ผลที่รู้ๆกัน ฝ่ายยักษ์เป็นฝ่ายแพ้ เสียกรุงลงกาขึ้นชื่อสงครามฝ่ายที่หน้าบาง ก็มักแพ้ฝ่ายหน้าด้าน กลศึกแบบพระราม การเมืองเมืองไหน จะลอกเอามาใช้ ก็น่าจะได้ผลนะครับ.กิเลน ประลองเชิง
