จากสายพันธุ์ แกมมา, อัลฟา, เดลตา, เบตา มาจนถึง โอมิครอน ต้องยอมรับว่า โคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ อย่างเจ้า COVID-19 มีการ กลายพันธุ์มาอย่างต่อเนื่องล่าสุด นพ.ศุภกิจ ศิริลักษณ์ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เปิดเผยข้อมูลการพบสายพันธุ์ลูกผสม โควิด-19 ที่เรียกว่า Hybrid ว่า จากการเฝ้าระวังสายพันธุ์โควิด-19 ระหว่างวันที่ 26 มี.ค.-1 เม.ย.2565 จำนวน 1,933 ราย พบว่าเป็นโอมิครอน 99.84% โดยเป็นสายพันธุ์ย่อย BA.2 มากขึ้นถึง 92.2% และในอนาคตอันใกล้ BA.1 อาจจะหายไป ส่วนการเกิดการกลายพันธุ์เป็นธรรมชาติของไวรัส ซึ่งการติดเชื้อจำนวนมากจะมีโอกาสเกิดการกลายพันธุ์ได้ “การติดเชื้อ 2 สายพันธุ์ขึ้นไปในคนเดียว (Mixed Infection) จะมีโอกาสเกิดการผสมพันธุ์เป็นตัวใหม่ หรือ “ไฮบริด” ซึ่งมีระบบการเรียกโดยใช้ “X” นำหน้า ขณะนี้มีประมาณ 17 ตัว ตั้งแต่ XA ถึง XS แต่ในระบบเฝ้าระวังของโลกคือ GISAID มีการยอมรับว่าเป็นลูกผสมจริง 3 ตัว คือ XA, XB และ XC” คุณหมอศุภกิจอธิบาย พร้อมกับบอกว่าไวรัสที่พบตั้งแต่ XD ลงไป ยังอยู่ในขั้นที่ต้องวิเคราะห์ข้อมูลมากขึ้นก่อนจะสรุปได้ว่าเป็นตัวใหม่จริงอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ยังบอกด้วยว่า สายพันธุ์ลูกผสมหลายตัวมาจากโอมิครอนสายพันธุ์ย่อย BA.1+BA.2 เช่น XE XG XH XJ โดยพบในประเทศที่แตกต่างกัน แต่ที่ต้องกำหนดชื่อแตกต่างกันเนื่องจากมีรหัสพันธุกรรมแตกต่างกันและตำแหน่งที่ผสมไม่ตรงกัน“กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์มีการถอดรหัสพันธุกรรมเพื่อเฝ้าระวังสายพันธุ์สัปดาห์ละ 500-600 ราย พบว่า มี 1 รายที่ใกล้เคียงกับ “XJ” ที่พบครั้งแรก ในฟินแลนด์ ซึ่งเป็น BA.1+BA.2 รวมกัน” คุณหมอศุภกิจบอก คุณหมอศุภกิจ ยังบอกด้วยว่า สำหรับสายพันธุ์ XJ ยังไม่มีข้อมูลเรื่องการแพร่เร็วหรือรุนแรง เพราะเบื้องต้นจะต้องตรวจหาตำแหน่งที่มีการเปลี่ยนแปลงรหัสพันธุ กรรมก่อน และมาพิจารณาว่าตำแหน่งที่เปลี่ยนนั้นมีโอกาสหลบภูมิ ทำให้รุนแรง หรือแพร่เร็วมากขึ้นหรือไม่ ด้าน นพ. บัลลังก์ อุปพงษ์ รองอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ผู้ป่วยที่ตรวจพบเชื้อสายพันธุ์ผสมไฮบริด เป็นผู้ป่วยชายไทย อายุ 34 ปี อาชีพพนักงานขนส่ง ซึ่งมีโอกาสพบเจอคนจำนวนมาก ทำให้มีโอกาสติดเชื้อ 2 สายพันธุ์ขึ้นไปในคนเดียวได้ง่าย และมีโอกาสผสมพันธุ์เป็นตัวใหม่“มีการส่งตัวอย่างมาจากโรงพยาบาลแห่งหนึ่งใน กทม. ซึ่งตรวจพบเชื้อตั้งแต่วันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2565 มีประวัติฉีดวัคซีน 2 เข็ม โดยขณะนี้ผู้ป่วยรายนี้รักษาหายเป็นปกติแล้ว” คุณหมอบัลลังก์บอกและว่า กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ได้ส่งข้อมูลไปยัง GISAID ซึ่งเป็นระบบฐานข้อมูลสากล GISAID (Global Initiative on Sharing Avian Influenza Data ที่เริ่มต้นจากการแบ่งปันข้อมูลไข้หวัดนกระดับโลก ปัจจุบันระบบฐานข้อมูล GISAID เป็นระบบการแบ่งปันข้อมูลรหัสพันธุกรรมเชื้อ Influenza virus ทุกชนิดและรหัสพันธุกรรมเชื้อ Coronavirus รวมถึงเชื้อ SARS-COV-2 ที่เป็นสาเหตุของโรคโควิด-19 ด้วย โดยจะทำการรวบรวมข้อมูลด้านระบาดวิทยา เพื่อศึกษาวิวัฒนาการของเชื้อไวรัส “คงต้องรอการวิเคราะห์ข้อมูลอีกมากก่อนจะสรุปว่าเป็นลูกผสมจริงหรือไม่ และอาจจะใช้ชื่อ XJ หรือไม่ก็ได้” รองอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์กล่าวสุดท้าย อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ย้ำว่า ประชาชนยังไม่ต้องกังวลเรื่องสายพันธุ์ลูกผสม ส่วนสายพันธุ์ย่อย BA.2 ที่กำลังเกิดขึ้นในขณะนี้ มีการแพร่เชื้อเร็ว ทำให้มีโอกาสติดเชื้อมากขึ้น สิ่งที่ดีที่สุดคือหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงและป้องกันตนเองอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะเรื่องการสวมหน้ากากอนามัย และหลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารร่วมกันรวมถึงต้องฉีดวัคซีนเข็มกระตุ้นเพื่อเพิ่มภูมิคุ้มกัน เนื่องจากโอมิครอนในขณะนี้เชื้อแพร่ง่าย มีโอกาสติดเชื้อสูง ต้องป้องกันตนเองอย่างเคร่งครัด.
