สาเหตุจากภาวะโภชนาการไม่เพียงพอแบบเรื้อรังโภชนาการมีผลต่อการดำรงชีวิต ประเด็นนี้ถูกหยิบมาเป็นหัวข้อหลักในงานประชุมวิชาการโภชนาการแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 12 ประจำปี 2561 จัดโดยสมาคมโภชนาการแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์ ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค บางนา เมื่อเร็วๆนี้ โดยมีผู้เชี่ยวชาญหลากหลาย ทั้งกุมารแพทย์ นักกำหนดอาหาร นักวิชาการด้านโภชนาการ และบุคลากรด้านสาธารณสุข ต่างร่วมนำเสนอข้อมูล เพื่อชี้ให้เห็นความสำคัญของการดูแลโภชนาการช่วงแรกของชีวิตอย่างสมดุลและเหมาะสม เป็นการสร้างพื้นฐานของสุขภาวะที่ดีไปตลอดชีวิต ศ.เกียรติคุณนพ.ไกรสิทธิ์ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นพ.ไกรสิทธิ์ ตันติศิรินทร์ อดีตผู้อำนวยการฝ่ายอาหารและโภชนาการ FAO และประธานกรรมการวางแผนกรอบยุทธศาสตร์การจัดการด้านอาหารของประเทศไทย กล่าวว่า ภาวะโภชนาการเด็กไทยอายุต่ำกว่า 5 ปีในภาพรวมดีขึ้นมาก แต่สถานการณ์ที่น่าเป็นห่วงตอนนี้คือ ภาวะโภชนาการเกิน เด็กอ้วนมีจำนวนมากขึ้น โดยเฉพาะเด็กในเมืองใหญ่ ซึ่งเด็กที่อ้วนตั้งแต่เล็ก มีแนวโน้มจะโตไปแล้วเป็นโรคอ้วนมากกว่า หลักใหญ่ๆที่พ่อแม่ควรใส่ใจ คือต้องลดหวาน ลดเค็ม ลดมัน อาหารที่ลูกกินต้องลดสามรสชาตินี้ให้ได้ แล้วสอนให้เลือกกินอาหารที่มีประโยชน์ และสร้างนิสัยการกินที่ดีให้ลูก หากไม่อยากให้ลูกเตี้ย พ.อ.นพ.เรืองวิทย์ ตันติแพทยางกูร กุมารแพทย์โรคโภชนาการเด็ก กองกุมารเวชกรรม โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า นำเสนอข้อมูลภาวะเตี้ยพบว่าร้อยละ 10.5 ของเด็กไทยอายุต่ำกว่า 5 ปีมีภาวะเตี้ยปานกลางถึงมาก และร้อยละ 2.6 อยู่ในเกณฑ์เตี้ยมาก พร้อมกับระบุว่า ภาวะเตี้ยมีสาเหตุมาจากการกินอาหารไม่พอ หรือมีการเจ็บป่วยเรื้อรังโภชนาการที่ช่วยส่งเสริมความสูงตั้งแต่วัยเด็ก ได้แก่ โปรตีน และแคลเซียม ซึ่งเป็นสารอาหารสำคัญ รวมทั้งแร่ธาตุอื่นๆ เช่น ฟอสฟอรัส สังกะสี เหล็ก ทองแดง แมงกานีส และวิตามินซี วิตามินดี สารอาหารที่กล่าวมานี้มีอยู่ในอาหารห้าหมู่ และนม คุณแม่เมื่อคลอดลูกควรเลี้ยง ลูกด้วยนมแม่ เมื่อถึงวัยหลังหนึ่งขวบ อาหารทุกมื้อต้องมีความหลากหลายเพื่อให้เด็กได้รับสารอาหารต่างๆ ครบ ถ้วนสมดุล และควรให้กินนมเป็นอาหารเสริมให้ได้วันละ 2-3 แก้ว รศ.นพ.พงษ์ศักดิ์ในประเด็นเรื่องโภชนาการมีผลต่อระดับสติปัญญารศ.นพ.พงษ์ศักดิ์ น้อยพยัคฆ์ กุมารแพทย์ คณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล ม.นวมินทราธิราช กล่าวว่า สารอาหารที่มีการศึกษาถึงผลที่มีต่อสติปัญญาของเด็ก มี 6 กลุ่มจากอาหารห้าหมู่และนม 1.โอเมก้า 3 2.วิตามินบี, โฟลิก, โคลีน ช่วยสร้างสมอง ช่วยพัฒนาการด้านภาษา ช่วยเรื่องความจำและความสามารถในการเรียนรู้ 3.สังกะสี ช่วยเรื่องความมีสมาธิจดจ่อ 4.เหล็ก 5.ไอโอดีน สองกลุ่มนี้เป็นตัวเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของสมอง 6.วิตามินรวมและเกลือแร่ ตัวอย่างอาหารบำรุงสมองเด็กเล็กที่มีสารอาหารที่กล่าวมา เช่น ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีต ไข่ นม ปลาทะเล หมู ไก่ ตับ กุ้ง แครอท ฟักทอง มะเขือเทศ ถั่วต่างๆ ผักใบเขียว เป็นต้น รู้อย่างนี้แล้วโภชนาการช่วงแรกของชีวิตก็คือการกินอาหารห้าหมู่และนม โดยกินให้มีความหลากหลายเพื่อร่างกายได้รับสารอาหารที่ครบถ้วนและสมดุล.
