ไทยรัฐออนไลน์

ในช่วง 2–3 เดือนที่ผ่านมา เราคงจะได้ยินข่าวเกี่ยวกับการจัดงานการกุศล เพื่อหาเงินสมทบทุนในการก่อตั้งสถาบันการแพทย์ สยามินทราธิราช คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล บ่อยๆครั้ง

มีทั้งการจัดคอนเสิร์ตการกุศล และการประชาสัมพันธ์เชิญชวนทางสื่อต่างๆ

ล่าสุดก็มีแถลงข่าวจาก สายการบินไทย เชื้อเชิญผู้โดยสารเครื่องบินของการบินไทยร่วมบริจาคสมทบทั้งโดยเปิดบัญชีให้บริจาค และยังมอบไมล์ สะสมให้แก่สายการบินไทย เพื่อนำไปบริจาคได้อีกด้วย

รายละเอียดของวิธีการบริจาคต่างๆ ทีมงานซอกแซกจะขอนำมากล่าวถึงอีกครั้งในช่วงท้ายของบทความชิ้นนี้

แต่ที่โดนใจทีมงานจนตัดสินใจหยิบยกมาเขียนถึงก่อนเป็นเบื้องแรก ก็คือภาพใน "จินตนาการ" ของสถาบันการแพทย์สยามินทราธิราช เมื่อสร้างเสร็จสมบูรณ์แล้ว ที่ทีมงานนำมาประกอบคอลัมน์

นอกจากจะเห็นตึกใหม่ตั้งตระหง่านขึ้นหลายตึก จนมาจดกับปากคลองบางกอกน้อยแล้ว...ก็ยังจะเห็นตึกเตี้ยๆ แต่มีหอนาฬิกาสูงพอประมาณ อยู่ข้างหน้าตึกหนึ่ง

ท่านที่ดูภาพสีจะพบว่าตึกหอนาฬิกาตึกนี้เป็นตึกสีอิฐทั้งหลัง ตามลักษณะสีดั้งเดิมที่เคยเห็นมาอย่างชินตาในอดีตกาล

นี่คือตึกอาคารของ สถานีรถไฟบางกอกน้อย หรือ สถานีรถไฟธนบุรี นั่นเอง

อาคารนี้มาเกี่ยวข้องกับสถาบันการแพทย์สยามินทราธิราช คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชฯ อย่างไร... โปรดติดตามต่อไปนะครับ

ย้อนหลังไปในอดีตท่านที่เดินทางมาจากภาคใต้และภาคตะวันตกสู่กรุงเทพมหานครในยุคโน้น คงจะจดจำได้ว่าที่นี่คือสถานีรถไฟหลักที่ทำหน้าที่เชื่อมโยงเมืองหลวงของประเทศไทยกับภาคดังกล่าว

มีความพลุกพล่าน อึกทึก และเนืองแน่นไปด้วยผู้โดยสาร น้องๆสถานีหัวลำโพงทางฝั่งพระนคร หรือฝั่งกรุงเทพฯเลยทีเดียว

ตามประวัติ "สถานีบางกอกน้อย" ถือกำเนิดขึ้นตั้งแต่ยุคสมัยของ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เมื่อพุทธศักราช 2443 ภายหลังจากที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สร้าง สถานีหัวลำโพงและจัดเดินรถไฟสาย กรุงเทพฯ–อยุธยา เมื่อ พ.ศ.2439 เรียบร้อยแล้ว

เอกสารหลายฉบับบันทึกไว้ว่า รัชกาลที่ 5 เสด็จฯมาทรงเปิดสถานีแห่งนี้ที่พระราชทานชื่อว่า "สถานีบางกอกน้อย" เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ.2446 และใช้เป็นสถานีหลักในการเชื่อมโยงกับภาคใต้และภาคตะวันตกดังกล่าว

การเดินทางไปเพชรบุรี หัวหิน หรือกาญจนบุรี ก็จะเริ่มจากสถานีรถไฟแห่งนี้

ต่อมาในยุคสมัยรัชกาลที่ 6 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงโปรดเกล้าฯ ให้ "สร้างสะพานพระรามหก" ที่จังหวัดนนทบุรี อันเป็นสะพานรถไฟ เพื่อให้ขบวนรถจากภาคใต้เข้าสู่สถานีหัวลำโพงได้โดยสะดวก

ทำให้สถานีบางกอกน้อยลดความสำคัญลงไปบ้าง แต่ก็ยังมีบทบาทในการรองรับรถไฟธรรมดาๆ ประเภทรถเร็ว หรือรถระยะสั้นในภูมิภาคนี้อยู่ต่อไป

มาถึงยุคสงครามโลกครั้งที่ 2 กรมรถไฟได้เปลี่ยนชื่อสถานีแห่งนี้ จากสถานีบางกอกน้อย เป็น สถานีธนบุรี... ซึ่งไม่นานต่อมาญี่ปุ่นก็เดินทัพเข้าสู่ประเทศไทย และรัฐบาลไทยจำเป็นต้องเข้าร่วมกับญี่ปุ่นซึ่งอยู่ในฝ่ายอักษะอย่างไม่มีทางหลีกเลี่ยง

สถานีธนบุรีกลายเป็นสถานีหลักของกองทัพญี่ปุ่นไปในบัดดล ตามแผนสร้างทางรถไฟเพื่อเดินทัพต่อเข้าพม่าของฝ่ายอักษะ และใช้สถานีธนบุรีเป็นที่เก็บยุทธปัจจัย ตลอดจนวัสดุก่อสร้างต่างๆ

ส่งผลให้สถานีธนบุรี หรือสถานีบางกอกน้อยแห่งนี้ถูกฝ่ายพันธมิตรทิ้งระเบิดโจมตีอย่างหนัก จนได้รับความเสียหายย่อยยับ

เรื่องราวของการทิ้งระเบิดสถานีธนบุรี กลายเป็นเกร็ดประวัติศาสตร์ที่แทรกอยู่ในนวนิยายเรื่อง "คู่กรรม" ของคุณพี่ "ทมยันตี" และเป็นที่มาของการเสียชีวิตของโกโบริ จนอังศุมาลินต้องไปร่ำไห้ปิ่มว่าจะขาดใจตายตามนั่นแหละครับ

หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 กรมรถไฟก็ได้สร้างอาคารสถานีขึ้นมาใหม่ เป็นอาคารอิฐถือปูน ที่โดดเด่นสวยงาม มีหอนาฬิกาสูงเป็นสัญลักษณ์และหันมาเปิดใช้สถานีธนบุรีอีกครั้ง เมื่อ พ.ศ.2493

แม้ว่ารถด่วนสายใต้จะเดินทางเข้าสู่สถานีหัวลำโพงได้อย่างสะดวก แต่สถานีธนบุรีก็ยังใช้สำหรับการเดินทางของพี่น้องชาวใต้และตะวันตกในระยะสั้นๆเช่นเดิม

กาลเวลาผ่านไปและผ่านไป การใช้สถานีรถไฟธนบุรีก็ค่อยๆลดความสำคัญลงไป จนถึง พ.ศ.2542 เนื่องในวโรกาสพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเจริญพระชนมพรรษา 72 พรรษา กระทรวงคมนาคมและส่วนราชการที่เป็นเจ้าของที่ดินรอบบริเวณดังกล่าวได้ร่วมกันปรับปรุงสถานีรถไฟธนบุรี ให้เป็นสวนสาธารณะ ให้เป็นที่จอดรถ และให้โรงพยาบาลศิริราชได้ใช้พื้นที่ ส่วนหนึ่งเพื่อวัตถุประสงค์ทางการแพทย์

พร้อมกับโยกย้ายตัวสถานีรถไฟออกจากที่เดิมไปประมาณ 900 เมตร ตั้งเป็นสถานีที่เล็กลง สำหรับเป็นสถานีปลายทางของรถไฟสายใต้ และตะวันตกที่ยังเหลืออยู่จำนวนหนึ่ง

ส่วนที่ดินบริเวณรอบๆสถานีเก่าแห่งนี้ รวมทั้งสิ้น 33 ไร่นั้น ต่อมาได้มีมติคณะรัฐมนตรี เมื่อ 26 พ.ค.2546 มอบหมายให้แก่คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล เพื่อพัฒนาให้เป็นศูนย์ กลางความเป็นเลิศทางการวิจัยการแพทย์และการให้การบริการทางการแพทย์ในระดับเอเชียอาคเนย์ ต่อไป เป็นที่มาของการจัดตั้ง สถาบันการแพทย์สยามินทราธิราช   อันเป็นส่วนหนึ่งของคณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล ด้วยประการฉะนี้

ได้มีการบันทึกไว้ว่า รถไฟขบวนสุดท้ายที่ออกจากสถานีรถไฟธนบุรีดั้งเดิม ตึกหอนาฬิกาสีอิฐนี้ก็คือขบวนรถที่ 253 สายธนบุรี-หลังสวน ซึ่งออกจากสถานีธนบุรีเวลา 19.10 น. วันที่ 3 ตุลาคม 2546 จากนั้นก็ปิดการใช้สถานีอย่างเป็นทางการ

คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล จึงยังคงเก็บรักษาอาคารของสถานีรถไฟธนบุรี หรือสถานีบางกอกน้อย อันมีประวัติยาวนาน เคียงคู่มากับโรงพยาบาลศิริราชไว้ดังภาพที่เห็นในคอลัมน์วันนี้ และตั้งใจจะให้เป็นอาคารพิพิธภัณฑ์ของกิจการรถไฟสายใต้ สายตะวันตกในอนาคต

เนื้อที่หมดเสียก่อนแล้ว...ยังไม่ได้เข้าเนื้อหาของการเชิญชวนเพื่อบริจาคในรูปแบบต่างๆเลย... ไม่เป็นไรครับ จะทำบุญให้ได้บุญเยอะๆ อดใจรอสักนิดก็แล้วกัน...สัปดาห์นี้ขอบันทึกไว้เพื่อขอบคุณกรมรถไฟ หรือปัจจุบันคือการรถไฟแห่งประเทศไทยเขาก่อน ที่ยอมมอบเนื้อที่เพื่อประโยชน์ทางการแพทย์อย่างน่าสรรเสริญยิ่ง

สัปดาห์หน้าเราค่อยมารู้จัก "สถาบันการแพทย์ สยามินทราธิราช" ของคณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาลเพิ่มเติม...และจะบอกวิธีการบริจาคให้ครบถ้วนเลยครับ.

"ซูม"