ข่าว

วิดีโอ

บางปู…บ้านอบอุ่นของ...นกนางนวล

โดย

ฝูงนางนวล...เริงร่า

ทุกๆปีในช่วงต้นฤดูหนาว พื้นที่ชุ่มน้ำบางปูจะเริ่มมีชีวิตชีวาด้วยบรรดานกนานาชนิดกว่า 8,000 ตัว ที่พากันอพยพเข้ามาพักอาศัย โดยเฉพาะ “เพื่อนเก่า” อย่างเจ้านางนวลหลากหลายสายพันธุ์ ที่พากันบินข้ามขอบฟ้าไซบีเรียมาสัมผัสไออุ่นที่นี่

จากการสำรวจโดยองค์การพื้นที่ชุ่มน้ำนานา ชาติประจำประเทศไทย และสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย พบว่า “บางปู” มีนกนางนวลธรรมดา (Brown-headed Gull) อาศัยอยู่ตลอดฤดูหนาวไม่น้อยกว่า 5,000 ตัว จนกลายเป็นพื้นที่ที่มีการรวมกลุ่มของนกนางนวลธรรมดามากที่สุดที่พบในแถบอ่าวไทยตอนใน

นอกจากปีนี้ บางปู  จะได้ต้อนรับบรรดาอาคันตุกะวิหคที่มาเยี่ยมเยือนแล้ว ในวันที่ 10-11 พ.ย.นี้ ประเทศไทยเรายังเป็นเจ้าภาพจัดงาน “เทศกาลดูนกเอเชีย ครั้งที่ 3” หรือ 3 rd Asian Bird Fair  ซึ่ง สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย กรมพลาธิการทหารบก กลุ่มบริษัททรู คอร์เปอเรชั่น และ มูลนิธิสิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน (ประเทศไทย) ร่วมกันจัดขึ้นเพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ และแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการอนุรักษ์นกและถิ่นอาศัยที่มีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของนกน้ำประจำถิ่นและนกอพยพที่บินย้ายถิ่นในช่วงฤดูหนาวไปยังประเทศต่างๆที่อยู่ในภูมิภาคเอเชีย


คุณ อมร ลิ่วกีรติยุติกุล นายกสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย บอกว่า การจัดงานในปีนี้ นอกจากกิจกรรมที่คัดสรรมาอย่างเต็มอิ่ม สำหรับผู้ที่เข้ามาดูนกและเที่ยวบางปูในช่วง 2 วันแล้ว ธีมในการจัดงาน ใช้ชื่อว่า “The Right to Live” หรือสิทธิที่จะมีชีวิตอยู่ โดยคัดเลือกนก 4 ชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์ในระดับโลกขึ้นมาเป็นสัญลักษณ์ของการจัดงาน คือ นกปากช้อนหน้าดำ นกชายเลนปากช้อน นกทะเลขาเขียวลายจุด และ นกแต้วแร้วท้องดำ ซึ่งบางชนิดยังคงหาดูได้ในประเทศไทย เช่น นกชายเลนปากช้อน ซึ่งเหลืออยู่ไม่ถึง 400 ตัวในโลก ก็สามารถดูได้ในช่วงฤดูหนาวที่ ต.โคกขาม จ.สมุทรสาคร และ ต.ปากทะเล จ.เพชรบุรี

สำหรับที่บางปู แม้วันเวลาจะเปลี่ยนแปลงไปแต่มนต์เสน่ห์ของบางปูไม่เคยแปรเปลี่ยน “สะพานสุขตา” ที่ทอดยาวไปสู่ “ศาลาสุขใจ” ซึ่งทุกวันเสาร์จะมีอดีตหนุ่มสาวยุคพล นิกร กิมหงวน มาลีลาศฟื้นความหลัง ความทรงจำกันตั้งแต่ 4 โมงเย็น มีมุมถ่ายรูปย้อนอดีต “บางปูโฟโต้” ที่แม้แต่วัยรุ่นยุคใหม่ยังไม่พลาดที่จะกดชัตเตอร์ก่อนโพสต์ขึ้นเฟซบุ๊กอวดเพื่อนฝูง

ตลอดทางสะพานสุขตาเริ่มมีผู้คนจับกลุ่มกันดูนก ถ่ายรูป ให้อาหารนก โดยเฉพาะนกนางนวลสายพันธุ์ธรรมดาที่เดินทางไกลมากว่า 3,000 ไมล์ จากแหล่งสร้างรัง บริเวณที่ราบสูงตอนในของทวีปเอเชีย โดยเฉพาะ แถบทิเบต คาจิกิ-สถาน จีนตอนเหนือ และตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดีย เริ่มอพยพมาอาศัย

ไม่มีข้อมูลที่แน่ชัดว่า นกนางนวลเดินทางมาอาศัยที่บางปูในฤดูหนาวมานานเพียงใด แต่เมื่อเริ่มสร้างสถานตากอากาศบางปู เมื่อ พ.ศ.2482 ก็พบว่ามีนกนางนวลมาอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากแล้ว

คุณ ธีรยุทธ ลออพันธ์พล รอง ผอ.ฝ่ายสิ่งแวดล้อมศึกษา มูลนิธิสิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน (ประเทศไทย) บอกว่า แม้บางปูจะมีพื้นที่เพียง 639 ไร่ แต่จากการสำรวจพบว่ามีนกมากกว่า 200 ชนิดที่นี่ ในจำนวนนก 1,014 ชนิดที่พบในประเทศไทย จากจำนวนนกมากกว่า 15,000 ชนิดทั่วโลก

วันที่เราไปเยี่ยมเยือนบางปูนั้น ได้รับเกียรติจาก คุณวิชา นรังสี จากสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศ ไทย และ คุณวัชระ สงวนสมบัติ แฟนพันธุ์แท้ดูนก ที่ดูนกมาตั้งแต่เด็กๆ มาเป็นวิทยากรแนะนำนกชนิดต่างๆ ทำให้บรรยากาศน่าตื่นตาตื่นใจมากขึ้น

พี่วิชา บอกว่า สิ่งที่มักจะถูกถามอยู่บ่อยๆก็คือ นกมันหนีหนาวมาจริงหรือเปล่า หรือแล้วมันบินมาถูกได้ยังไง ระยะทางกว่า 3,000 ไมล์ ซึ่งคำตอบก็คือ นกอาจจะไม่ได้หนีหนาว แต่เพราะบ้านของพวกมันที่ขั้วโลกมีหิมะปกคลุมทำให้มันไม่มีอาหารกิน มันจึงต้องบินมาหาที่อบอุ่นที่มีอาหารเพียงพอ ซึ่งความเป็นปากแม่น้ำ ความเป็นอ่าวไทยของบางปู ที่มีอาหารอุดมสมบูรณ์ทำให้พวกมันมาทุกปี นกบางตัวใช้บางปูเป็นแค่จุดแวะพักก่อนเดินทางลงใต้ไปถึงอินโดนีเซีย ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์

ส่วนที่ว่ามันมาได้ยังไง นกนางนวลเป็นนกที่ชอบทำอะไรตามๆกัน มันบินตามกันมาด้วยความเร็วของระยะลมบนในการบินมากกว่า 170-190 กม.ต่อ ชม.

ที่สะพานสุขตานอกจากนกนางนวลธรรมดาแล้ว เรายังได้เห็นนกนางนวลหลังดำพันธุ์รัสเซีย ซึ่งถือเป็นพันธุ์หายาก ซึ่งคุณวัชระ แฟนพันธุ์แท้ดูนก บอกว่า น่าจะอายุประมาณ 1 ปี และคงเพิ่งบินมาครั้งแรกอีกด้วย

นอกจากชุมนุมใหญ่ของฝูงนางนวลบริเวณปากอ่าวแล้ว ในพื้นที่บางปูยังมีเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ ซึ่งเป็นบึงน้ำตื้นอยู่ด้านหลัง ที่นั่นมีนกหลายชนิดแวะมาพักพิงทั้งนกประจำถิ่นและนกอพยพ วันที่เราไปนั้น ได้เห็นทั้งนกตีนเทียน นกกระเต็นหัวดำ นกกระสานวล และนกปากแอ่นหางดำ ซึ่งมีมากกว่า 2,000 ตัว

เพื่อนนกนางนวลของเราจะอยู่ที่บางปู ซึ่งเป็นทั้งแหล่งอาหารและบ้านอบอุ่นตลอดช่วงฤดูหนาว และเมื่อย่างเข้าสู่ฤดูร้อน ตั้งแต่เดือนเมษายน ก็จะทยอยเดินทางกลับให้ทันฤดูวางไข่ที่บ้านเกิด ซึ่งจะเริ่มในราวเดือน พ.ค. ก่อนเดินทางกลับ นกนางนวลจะต้องเร่งสะสมพลังงานอย่างเต็มที่สำหรับการเดินทางไกล มันจึงกินอาหารไม่เลือก และหากินตลอดวัน โชคดีที่บางปูเป็นแหล่งที่มีอาหารอุดมสมบูรณ์ ที่ช่วยให้พวกมันพร้อมสำหรับการเดินทางไกล

นางนวลใช้เวลากกไข่ราว 24 วัน ลูกนกจึงฟักเป็นตัว จากนั้นใช้เวลาอีกราว 3 เดือน ก่อนฤดูหนาวหน้าจะมาถึง นกรุ่นเหล่านี้ก็พร้อมออกเดินทางไกลอพยพลงใต้พร้อมกับพ่อแม่นก

เพื่อกลับมาเยือนบางปู...บ้านอบอุ่นหลังนี้อีกครั้ง.

9 พ.ย. 2555 10:58 9 พ.ย. 2555 11:04 ไทยรัฐ