เมื่อเอาโรคโควิด-19 เข้ากับการบ้าน ฝนตก น้ำท่วมรวมถึงการเมืองในสนามหลวง หรือหน้าสภาฯ ไม่ว่าจะหันไปทางไหน ไม่มีเรื่องดีๆให้ชื่นใจเอาเสียเลย อารมณ์นี้ พระท่านเรียก “อนิฏฐารมณ์”แปลตรงๆ อารมณ์ที่ไม่ปรารถนา ไม่ต้องการ ไม่อยากได้ ไม่อยากเห็นในหนังสือ “คำวัด” ท่านอาจารย์ พระโพธิวงศาจารย์ (ทองดี สุรเตโช) อธิบายว่า อารมณ์ที่ไม่น่าปรารถนา มาจากสิ่งที่ชาววัดเรียก กามคุณ 5 คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ที่ไม่ดี ไม่ชวนให้ชอบใจและโลกธรรมในส่วนที่ไม่ดี 4 อย่าง คือ เสื่อมลาภ เสื่อมยศ นินทา ทุกข์อนิฏฐารมณ์ เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นกับทุกคน แม้ไม่ต้องการ แต่ก็ควรรู้ว่า อนิฏฐารมณ์เหล่านี้เป็นสิ่งไม่เที่ยง ทนอยู่ในสภาพนั้นๆ ไม่ได้นาน มีความแปรปรวนเปลี่ยนแปลงไปเป็นธรรมดา เกิดขึ้นแล้วก็กลับกลายเป็นอื่นไปได้ค่อยๆพิจารณาคำสอนของอาจารย์ อารมณ์ที่ปรารถนาก็จะผ่อนคลายไปสู่จุดกลาง ที่ภาษาชาวบ้านใช้คำว่า ไม่ยินดี ไม่ยินร้าย ถ้าทำได้อารมณ์นี้จะทำให้ความทุกข์ ความเศร้า ความเหงาบรรเทาลงลองหันมาทบทวนจิตใจตัวเองดู มีหลักพรหมวิหาร อยู่มากน้อย“พระพรหม” อยู่ในชุดสามจอมเทพ พระอิศวร พระนารายณ์ ตามความเชื่อของพราหมณ์ เป็นจอมเทพผู้สร้างโลก มีฤทธิ์เดชสารพัดสารพันพระพุทธเจ้าปรับฤทธิ์เดชพรหมมาเป็น “พรหมวิหาร” ธรรมของผู้ประเสริฐ ธรรมของผู้ใหญ่ มีอยู่สี่ประการเมตตา คือความรัก ความปรารถนาดี ต้องการให้ผู้อื่นมีความสุขกรุณา คือความหวั่นใจ ความสงสาร คิดจะช่วยให้ผู้อื่นพ้นจากความทุกข์มุทิตา คือความพลอยยินดี พลอยดีใจด้วยที่ผู้อื่นได้ดี ได้รับความสำเร็จและอุเบกขา คือความวางใจเป็นกลาง ไม่ดีใจ ไม่เสียใจ เมื่อคนอื่นได้รับความวิบัติพรหมวิหารสามข้อ เมตตา กรุณา มุทิตา เป็นธรรมที่กระตุ้นให้เกิดการสงเคราะห์ ช่วยเหลือเกื้อกูลผู้อื่น ให้มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีต่อกันส่วนอุเบกขา ข้อที่สี่ เป็นธรรมข้อที่ เมื่อไม่มีทางที่จะรักกันได้การวางเฉยจึงเป็นข้อที่ไม่ทำให้เกลียดกัน น้ำหนักต่างจากอนิฏฐารมณ์ ที่ยิ่งคิดก็ยิ่งโกรธยิ่งแค้น ถ้าอยู่ใกล้ก็อยากหนีไปให้ไกลๆ ถ้าเห็นหน้าทางทีวีก็ถึงขั้นกดรีโมตปิดทีวีผมไม่สนุกกับการเปิดดูยูทูบสักเท่าไหร่ ไม่แน่ใจเรื่องที่ดูมีความจริงมากน้อย คนสมัยนี้อย่างที่เขาว่า รู้หน้าแต่ไม่รู้ใจ เปิดเจอคลิปตลกสั้นๆ ดาราตลกคุ้นหน้าสามคนแต่งชุดดำสองคนคุยกัน บ้านเมืองมีแต่เรื่องไม่ดี “ทำไง” อีกคนถาม “เดือนหน้าเรื่องไม่ดีก็ไม่มีแล้ว เดือนหน้าเดือนอะไร” คำตอบเดือน “ตู่ลา”ตลกคนที่สามก็หันหน้ามา หน้าเหมือน...ใครก็ไม่รู้ที่เห็นหน้าบ่อยๆทางทีวีนี่เป็นตลกร้ายที่ในหมู่คนไม่รักขำได้ลึกมาก แต่ในหมู่คนรัก คงขำไม่ออกถ้าไม่เลือกข้าง ไม่เอาจริงจังกันนัก มุกตลกเรื่องนี้เปลี่ยนอนิฏฐารมณ์ อารมณ์ที่ไม่ปรารถนามาเป็นอิฏฐารมณ์ อารมณ์ที่น่าปรารถนาขึ้นมาทันทีเห็นไหม...เป็นเช่นที่พระท่านว่า อารมณ์รัก อารมณ์ชังนั้น เปลี่ยนแปลงได้ทุกเวลา.กิเลน ประลองเชิง
