ความเก่งกาจระดับหยั่งรู้ดินฟ้าของขงเบ้ง...ในสามก๊ก ฉบับนิยาย ผู้รู้ตั้งข้อสังเกตว่า เรื่องที่ต่อเติมจากความจริงไปนั้น หลอก้วนจง ตั้งใจเขียนชมตัวเอง...หลอก้วนจงคนยุคล้มหยวนฟื้นหมิง เก่งระดับถูกเรียกขงเบ้งน้อยในหนังสือ หลอก้วนจง ผู้ให้กำเนิดสามก๊ก (บุญศักดิ์ แสงระวี แปล สำนักพิมพ์แสงดาว พ.ศ.2563) มีตอนหนึ่งที่แสดงถึงความสามารถนี้ ชื่อตอนเติมตัวอักษรขีดเดียวช่วยชีวิตคนดีได้ช่วงเวลานั้นหลอก้วนจงเป็นผู้ตรวจราชการ มีหน้าที่อยู่เวรในอำเภอที่เกิดคดี...พอดีเจ้าหน้าที่จับกุมหลี่เอ้อ นักเล่าเรื่องราวในหนังสือ กับลูกสาวมาส่งให้พิจารณาคดี เพื่อตัดสินโทษฐานร่วมกันฆ่าอู่กุ้ย เศรษฐีใหญ่เมืองซูโจวหลอก้วนจงอ่านคำฟ้อง“สาวหลี่เห็นบิดาถูกอู่กุ้ยทำร้าย หน้าตาแตกยับเลือดไหลโชก มีท่าว่าจะเป็นอันตรายถึงตาย ข้างตัวมีมีดผ่าฟืนวางอยู่ ก็หยิบมีดฆ่าอู่กุ้ย” เนื้อหาคำฟ้องถูกต้องรัดกุมหลอก้วนจงขอเวลาสืบสาวเรื่องราว...เขาพบว่า ความตายของเศรษฐีอู่กุ้ย แทนที่ชาวเมืองซูโจวจะเสียใจ แต่จะหาชาวเมืองซูโจวร้องไห้เสียใจสักคนก็แทบไม่มีได้ความอู่กุ้ยเป็นเศรษฐีเจ้าชู้ มักมากในกามคุณ ลูกเขาเมียใครไม่เว้นชนวนเหตุของเรื่องเกิดขึ้นเมื่อวันที่อู่กุ้ยไปร้านหนังสือ ฟังเรื่องเล่าจากศิลปินนักเล่าหลี่เอ้อ หูก็ฟังแต่ตาเหลือบไปเห็นสาวหลี่ ลูกสาวหลี่เอ้อรูปร่างงดงามมาก ก็ถูกใจค่ำวันนั้นอู่กุ้ยไปหาหลี่เอ้อว่าจ้างไปเล่าเรื่องราวในหนังสือให้เพื่อนที่นัดมางานสังสรรค์ฟังหลี่เอ้อไปตามนัด เขาแปลกใจบ้านทั้งบ้านว่าง ไม่มีใครมาสักคน แต่นี่คืองานจ้าง หลี่เอ้อรอหนึ่งชั่วยามที่แท้...เรื่องนี้อู่กุ้ยใช้แผนล่อเสือออกจากถ้ำ หลอกหลี่เอ้อออกจากบ้าน ตัวเองก็สวนทางเข้าไปหาลูกสาว ทำทีเป็นถามหาพ่อ แล้วก็เริ่มลวนลาม สาวหลี่ไม่ปลงใจ วิ่งหนีเข้าห้องอู่กุ้ยวิ่งตามเข้าไปปล้ำ สาวหลี่ร้องตะโกนให้คนช่วยเวลาคับขันของลูกพ่อก็กลับถึงบ้าน เห็นเหตุการณ์ก็โกรธมาก แต่นักเล่าหนังสืออายุอ่อนกว่ารูปร่างบอบบาง ฐานะก็อดมื้อกินมื้อ ไหนจะสู้อู่กุ้ยเศรษฐีวัย 60 ปี อยู่ดีกินดีบึกบึนสูงใหญ่ไหวอู่กุ้ยชกต้อยหลี่เอ้อหน้าแตกเลือดไหล ล้มลุกคลุกคลาน ติดพันคร่อมร่างชกต่อยซ้ำสาวหลี่เห็นก็ตกใจ หันรีหันขวางเห็นมีดผ่าฟืนใกล้มือ ก็คว้าวิ่งเข้าไปฟันด้านหลัง จังหวะที่อู่กุ้ยหันหน้าเข้ามีด มีดจึงฟันถูกหัวอู่กุ้ยแบะ ตายคาที่คดีฆ่าคนตายลักษณะนี้ ตามกฎหมายยุคนั้นมีโทษประหารสถานเดียว แม้ลักษณะการก่อคดี จะมีเหตุให้ผ่อนปรน แต่กฎหมายไม่ได้เขียนไว้ หลอก้วนจงคิดหาทางช่วย...เขาขอเวลาอ่านสำนวนคดีตามลำพังไม่นานเขาก็เห็นทาง หยิบพู่กันออกมาเติมขีดในคำว่า “ใช้”ขีดเดียวนี้ ตามภาษาจีน ทำให้คำว่า “ใช้” เปลี่ยนเป็นคำว่า “ขว้าง”น้ำหนักของการใช้มีดฟันแสดงความจงใจฆ่า...แต่เมื่อสำนวนคดี เปลี่ยนเป็น “ขว้าง” การขว้างมีดแสดงถึงอาการโกรธแค้น แต่น้ำหนักของคำขว้างลดความ “ตั้งใจฆ่า”ถึงเวลาตัดสินคดี นายอำเภอพิจารณาตามสำนวน...โทษประหารมีเหตุอันควร ให้ลดเป็นโทษจำคุกหนึ่งปี แต่การลดโทษประหารมาเหลือแค่นี้ยังไม่เคยมี มีเสียงทักคำตัดสินนี้ แต่น้ำหนักความเกลียดชังเศรษฐีมีมากกว่าคดีที่หลอก้วนจง ขงเบ้งน้อย มีส่วนใช้ปัญญาช่วยอย่างสำคัญก็จบลงบางบ้านเมืองไม่ใกล้ไม่ไกล ผมได้ข่าวคดีช่วยเศรษฐี ...เทียบกับเรื่องอู่กุ้ยก็กลับด้าน มีเสียงบ่นพึม บ้านนั้นเมืองนั้นมีแต่เรื่องเลวๆร้ายๆ แทบไม่เหลือองค์กรรักษาความเป็นธรรมไว้แล้ว.กิเลน ประลองเชิง
