“กาญจนาคพันธุ์” เล่าเรื่อง ไซรัสมหาราช ผู้สถาปนาอาณาจักรเปอร์เซียใน “คอคิดขอเขียน” ไว้หลายตอน...ทุกตอนยืนยันความเป็นไซรัส ผู้ไม่เหมือนใคร ไม่มีใครเหมือนตัวอย่าง หลังยึดบาบิโลน...งานสำคัญงานหนึ่ง ก็คือปล่อยยิวที่ถูกจับเป็นทาส กลับเยรูซาเล็มกว่าสองแสนคนช่วงเวลานั้น ไซรัส ผู้ปลดปล่อยคนยิวนับถือเหมือนเทพเจ้าอีกตอน...ที่จะเล่าวันนี้ ก่อนถึงบาบิโลน...ไซรัสมุ่งหน้าโจมตี เมืองมีเดีย...เมืองที่เลื่องลือกัน พระราชาครีสัส ร่ำรวยมหาศาลไม่มีเมืองไหนเทียบเทียม แขกไปใครมา พระราชาก็มักชวนเดินชมมหาสมบัติในสิบสองท้องพระคลังครั้งโสลอน ปราชญ์ชื่อดังจากกรีก เดินทางไปถึง พระราชาครีสัส ก็ลงทุนลงแรง ชวนเดินชม จนแน่ใจว่า ปราชญ์แขกเมืองคงตาหูลาย...เพราะนิลจินดาล้ำค่าประดามีที่เห็นพระราชาถามโสลอน “ท่านคิดว่า มีใครบ้างไหม ที่ไหนมีความสุขที่สุด”โสลอนออกชื่อสามพระราชา ที่เคยรู้ๆกันว่า มั่งคั่งร่ำรวยที่สุด แล้วถอนหายใจ“น่าเสียดาย ที่สามคนร่ำรวยนั้นตายไปหมดแล้ว”โสลอนไม่รอให้พระราชาครีสัสถาม...เขากราบทูลแทงพระทัย “พระองค์ก็ไม่มีความสุข”พระราชาฉงน ปราชญ์จึงกราบทูล “เพราะไม่มีใครบอกได้ว่า พรุ่งนี้จะมีเคราะห์กรรมอะไรเกิดขึ้น”“ตางั่ง” พระเจ้าครีสัสกริ้ว “ไป แก ออกไป” ไล่โสลอน ไปจนไกลแล้ว พระเจ้าครีสัสก็ยังไม่เชื่อว่า คำพูดที่ปราชญ์โสลอนกราบทูล “เป็นจริง”ต่อมาพระเจ้าครีสัสได้ข่าวพระเจ้าไซรัส ผู้มีบุญคนใหม่กำลังนำทัพเข้าโจมตี ก็ทรงวางแผนใหญ่ เตรียมกองทัพม้า...กองทัพที่ทรงมั่นใจตั้งรับกาญจนาคพันธ์ุบรรยายสงครามสองทัพนี้ไว้สั้นๆ...พอกองทัพอูฐของพระเจ้าไซรัสแห่งเปอร์เซีย เหยียบเข้าถึงเมืองสาระดิศ นครหลวงของแคว้นมีเดีย พระเจ้าครีสัสก็บัญชาการกองทัพม้าเข้าปะทะแต่...ม้าพระเจ้าครีสัส เป็นม้าผู้ดีทนกลิ่นสาบของอูฐไม่ไหว ชวนกันส่ายหน้าวิ่งหนี เป็นอันว่า ทัพม้าแตกกระเจิงตั้งแต่ยังไม่ตั้งหลักสู้ธรรมเนียมกษัตริย์ยุคนั้น...เมื่อแพ้ก็ต้องแพ้ และตายเยี่ยงกษัตริย์ เมื่อพระเจ้าเปอร์เซียนำทัพตามไปถึง ก็พบพระเจ้าครีสัส สั่งทหารทำเชิงตะกอนใหญ่ เอาฟืนสุมรอบแล้ว ก็เสด็จขึ้นประทับข้างบน แวดล้อมด้วยมเหสี สนมนาง ขณะสั่งขันทีจุดไฟเผา...พระเจ้าไซรัส ได้ยินพระเจ้าครีสัสตรัสเสียงดัง “โสลอนๆ ข้าเพิ่งรู้ว่า เจ้าพูดจริงๆ”พระเจ้าไซรัสเมตตาสั่งหยุดการเผาตัวเอง นำพระเจ้าครีสัส ไปตั้งเป็นที่ปรึกษาที่เปอร์เซีย ต่อมาที่ปรึกษาครีสัส ได้สั่งทำมหามงกุฎรูปช่อองุ่น กิ่งก้านเป็นทอง ใบเป็นมรกตเขียว ผลองุ่นโกเมนแดงก่ำ งามประเสริฐเลิศล้ำถวายมหามงกุฎนี้ พระเจ้าไซรัสสวมจนสิ้นพระชนม์ ตกทอดไปถึงพระเจ้าอเล็กซานเดอร์เมื่อทรงตีได้เปอร์เซีย“กาญจนาคพันธุ์” จบข้อเขียนชุดนี้ว่า อีกสองร้อยปีต่อมา เมื่อพระเจ้าอเล็กซานเดอร์พิชิตเปอร์เซีย ก็ยังทรงขอไปคารวะหีบพระศพพระเจ้าไซรัส หน้าหีบพระศพมีอักษรจารึกว่า“ดูกร มนุษย์ เราคือไซรัส ผู้สร้างอาณาจักรเปอร์เซีย เป็นเจ้าชมพูทวีป อย่าอิจฉาเลย นี่คืออนุสาวรีย์”ผู้รู้ตีความจารึกนี้ว่า คนเราจะเป็นใหญ่ ถึงเจ้าทวีป ในที่สุดแล้วก็เอาอะไรไปไม่ได้ ต้องตายทับถมแผ่นดิน.กิเลน ประลองเชิงคลิกอ่านคอลัมน์ “ชักธงรบ” เพิ่มเติม
