เตือนภัยเงียบ Gen Z ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับเสี่ยงเป็นมะเร็งท่อน้ำดี สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มข.แจงชาวอีสานมีพฤติกรรมกินปลาดิบโดยเฉพาะปลาร้าดิบในส้มตำ ขณะนี้มีผู้ติดเชื้อพยาธิร่วม 6 ล้านคน คัดกรองได้เพียง 1 ล้านคน แต่ละปีมีผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีรายใหม่ 2 หมื่นราย อยู่ในภาคอีสานถึง 1 หมื่นราย เสียชีวิตวันละ 40 คน แนะกินอาหารปรุงสุก หลีกเลี่ยงปลาดิบและอาหารหมักดิบทุกชนิดเตือนภัยวัยรุ่นภัยเงียบกินของดิบเสี่ยงเป็นมะเร็งท่อน้ำดี เปิดเผยเมื่อเวลา 08.00 น. วันที่ 5 เม.ย. ที่มหาวิทยาลัยขอนแก่น รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม ผอ.สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี ม.ขอนแก่น เปิดเผยถึงสถานการณ์ผู้ป่วยพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ว่า สถาบันดำเนินงานด้านนี้มาอย่างยาวนานจากจุด เริ่มต้นในฐานะศูนย์วิจัยก่อนยกระดับเป็นสถาบัน ช่วงแรกมุ่งเน้นการวิจัยเพื่อสร้างองค์ความรู้และพัฒนาเครื่องมืออย่างต่อเนื่องตลอดระยะเวลา 12 ปี ต่อมาในปี พ.ศ.2554 นำผลงานวิจัยออกมาใช้แก้ไขปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม แบ่งแนวทางออกเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่ มิติทางการแพทย์ เช่น การป้องกันและรักษาพยาธิใบไม้ตับ ตลอดจนการรักษามะเร็งท่อน้ำดีมีความก้าวหน้าอย่างมาก และมิติด้านสาธารณสุข ยังเป็นโจทย์ท้าทายสำคัญ ปัจจุบันพบประชากรในภาค อีสานมีผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับประมาณ 6 ล้านคน แต่ตลอด 12 ปีที่ผ่านมาสามารถตรวจคัดกรองได้ไม่ถึง 1 ล้านคน หรือมีความครอบคลุมต่ำกว่า 10 เปอร์เซ็นต์ ส่งผลให้วงจรชีวิตของพยาธิยังดำเนินต่อเนื่อง ทั้งจากการกำจัดสิ่งปฏิกูลไม่ถูกสุขลักษณะ การไม่มีบ่อบำบัด และพฤติกรรมการจับปลาและหอยจากแหล่งน้ำธรรมชาติมารับประทานแบบดิบ เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ปัญหายังคงอยู่รศ.ดร.วัชรินทร์เผยอีกว่า ในแต่ละปีประเทศไทยพบผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีรายใหม่ประมาณ 20,000 ราย ในจำนวนนี้อยู่ในภาคอีสานถึง 10,000 ราย หรือเฉลี่ย วันละ 53 คน และเสียชีวิตวันละ 40 คน ถือเป็นตัวเลขที่น่าตกใจอย่างยิ่ง นอกจากนี้เมื่อต้นเดือน เม.ย.ที่ผ่านมา องค์การอนามัยโลกเดินทางมาศึกษาดูงานที่สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี ม.ขอนแก่น และ แสดงความพึงพอใจต่อการทำงานที่ครอบคลุมครบทุกมิติ ตั้งแต่ต้นน้ำ คือการป้องกัน การนำหลักสูตรไป ใช้ในโรงเรียนเพื่อสร้างความตระหนักรู้ รวมถึงการจัดการระบบบ่อบำบัด ระดับกลางน้ำ คือการคัดกรอง พยาธิและมะเร็ง โดยเฉพาะการใช้ชุดตรวจ OV ATK องค์การอนามัยโลกมองว่าเป็นองค์ความรู้ใหม่ และสนใจนำไปเผยแพร่ในประเทศอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง เช่น ลาว กัมพูชา และเวียดนามตอนใต้ ที่เผชิญปัญหา เดียวกัน ส่วนปลายน้ำคือการรักษามะเร็งท่อน้ำดี องค์การอนามัยโลกเห็นว่ารูปแบบการทำงานของสถาบันเป็นระบบครบวงจรอย่างแท้จริง และมีแนวคิด ผลักดันให้สถาบันเป็นศูนย์กลางในการฝึกอบรมให้กับประเทศอื่นๆผอ.สถาบัน เผยอีกว่า สำหรับโรคมะเร็งท่อน้ำดีนั้นมีความเป็นไปได้สูงว่า จุดเริ่มต้นมาจากการ ติดเชื้อตั้งแต่วัยเด็กไม่แสดงอาการจนกว่าจะเข้าสู่อายุ 40 ปีขึ้นไป พบในเพศชายมากกว่าเพศหญิง ปัจจุบันประชาชนสามารถเข้ารับการตรวจคัดกรองในโรงพยาบาลทั่วประเทศ เนื่องจากสำนักงานหลัก ประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ได้สนับสนุนชุดตรวจ OV ATK กระจายทั่วประเทศแล้ว ฝากถึงประชาชนทุกภูมิภาคว่า ทั้งพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีเป็นโรคที่อันตรายอย่างมาก แม้หากพบในระยะแรกจะสามารถผ่าตัดรักษาได้ แต่ค่าใช้จ่ายสูงและมีความเสี่ยง ดังนั้นวิธีป้องกันที่ดีที่สุดคือรับ ประทานอาหารปรุงสุก หลีกเลี่ยงปลาดิบและอาหารหมักดิบทุกชนิดด้านนายดนัย หวังบุญชัย ผู้จัดการแผนงาน สื่อศิลปวัฒนธรรมสร้างเสริมสุขภาพ สสส. กล่าวว่า การดำเนินงานของ สสส. รับโจทย์สำคัญ 2 กลุ่ม โดยเฉพาะกลุ่มวัยรุ่น Gen Z ระดับมัธยมถึงมหาวิทยาลัย จากการอบรมเมื่อ 2 เดือนก่อนมีผู้เข้า ร่วมประมาณ 100 คน ตรวจคัดกรองพบว่ามีผู้ติดพยาธิใบไม้ตับเกือบครึ่งหนึ่ง สะท้อนให้เห็นว่ากลุ่มเยาวชนจำนวนมากยังอยู่ท่ามกลางความเสี่ยงโดยไม่รู้ตัว เชื้อพยาธิใบไม้ตับสามารถแฝงตัวอยู่ในร่างกายได้นานถึง 10 ปี ก่อนจะแสดงอาการเสี่ยงพัฒนาเป็นมะเร็งท่อน้ำดีในอนาคต โดยเฉพาะจากพฤติกรรมบริโภคปลาดิบและอาหารที่มีปลาร้า เช่น ส้มตำปลาร้าจากร้านค้าทั่วไป การเคลื่อนไหวครั้งนี้ ถือเป็นอีกก้าวสำคัญของการเปิดศึกกับภัยเงียบที่คุกคามสุขภาพคนไทย โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ ผ่านแคมเปญเชิงรุก “ISAN ZERO OV” ที่มุ่งลดการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับและลดการเสียชีวิตจากมะเร็งท่อน้ำดีในระยะยาวอย่างเป็นรูปธรรมอ่าน "คอลัมน์หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ" ทั้งหมดที่นี่
