รัฐบาลไทยเตรียมรับโจทย์ของ "โดนัลด์ ทรัมป์"...? ศ.กิตติคุณ ดร.สุรชาติ บำรุงสุข นักวิชาการด้านความมั่นคง และยุทธศาสตร์การทหาร เปิดประเด็นตั้งคำถามถึงรัฐบาล น.ส.แพทองธาร ชินวัตร เริ่มตั้งแต่นายโดนัลด์ ทรัมป์ ใช้นโยบายกำแพงภาษีศุลกากร รณรงค์หาเสียงเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาประเทศต่างๆ ทั้งนักคิดที่อยู่ในรัฐบาลหรือรัฐบาลต่างพอรู้ทิศทางโลกและประเทศจะเผชิญกับอะไร สัญญาณวอชิงตันตั้งแต่ทรัมป์ชนะเลือกตั้ง สัญญาณชัดอีกครั้งเมื่อสาบานตนเข้ารับตำแหน่งฯ ผลักดันนโยบายสู่การปฏิบัติทันทีหลังชนะเลือกตั้งจนถึงวันสาบานตน หลายประเทศเตรียมการใหญ่มาก โดยเฉพาะหนึ่งในการเตรียมการใหญ่ที่สุด คือ รับมือภาษีทรัมป์ ต่อมาทรัมป์ยังประกาศอัตรากำแพงภาษีใหม่ 2 เม.ย.68แต่รัฐบาลไทยยังเหมือนอยู่ในภาวะปกติแม้ที่ผ่านมานักเศรษฐศาสตร์ทั่วโลกมีข้อโต้แย้งในกรณีดังกล่าว แต่ทรัมป์ไม่เชื่อ เพราะเขามีชุดความคิด “ประชานิยมปีกขวา” ใช้นโยบายเศรษฐกิจ “ลัทธิกีดกันทางการค้า” กำแพงภาษีเป็นส่วนหนึ่งของลัทธิดังกล่าวต้องทำความเข้าใจว่า ประชานิยมปีกขวาอเมริกัน อาจรวมถึงยุโรปด้วยที่มีชุดความคิดทางการเมือง 3 ชุดใหญ่ หรือ 3 เสาหลักของขวาฝรั่ง “ชาตินิยม-โดดเดี่ยวนิยม ไม่อยากยุ่งกับใคร-ลัทธิกีดกันการค้า”“สัญญาณจากวอชิงตันถึงไทย 3 รอบ ไม่ชัดธรรมดา ต้องใช้คำว่าชัดแล้ว ชัดอีก กระบวนการเจรจาที่เกิดขึ้นในรอบนี้ ถึงอย่างไรก็ไม่เร็ว ไม่ถูกใจเราทั้งหมด อยู่ในสภาพที่ต้องอึดอัด–อดทนอึดอัด เพราะต้องเลิกคิดที่เชื่อว่าไทยจะกลับไปสู่ภาวะตัวเลขภาษีเดิม ในความอึดอัดสังคมต้องอดทนกับภาวะที่ตัวสินค้าส่งจากไทยไปสหรัฐฯ กำลังเจอกำแพงภาษีใหม่สัญญาณวอชิงตันถึงไทยรอบที่ 4 เส้นตาย 1 ส.ค.68 เงื่อนเวลาเหลืออีก 20 วัน มีอะไรที่เจรจากับทรัมป์ออกมาเป็นผลบวก คือลดกำแพงภาษีก็คงไม่ง่าย กระบวนการเจรจาใช้เวลาอีกนานเท่าไหร่”ขณะที่ไทยเริ่มเจรจารอบที่หนึ่ง มีข่าวกัมพูชาเจรจาไปแล้ว 3 รอบ แม้ผลอาจยังไม่สำเร็จ แต่ชี้ให้เห็นความล่าช้าการเจรจาของฝ่ายไทย ขอย้อนกลับไปดูสัญญาณจากวอชิงตัน 2 เม.ย. 68 ไทยตกอยู่ในสภาวะมะงุมมะงาหรา ในแง่ที่ไทยมีปัญหากับสหรัฐฯ แต่ไทยไม่ยอมรับว่ามีปัญหาทั้งกรณีส่งชาวอุยกูร์กลับจีน สหรัฐฯและโลกตะวันตกส่งสัญญาณไม่เห็นด้วย เหมือนเป็นการท้าทายสหรัฐฯ รวมถึงกรณีจับ “ดร.พอล แซมเบอร์ส” อาจารย์ชาวอเมริกัน ที่มหาวิทยาลัยนเรศวร ในคดีที่มีความละเอียดอ่อนทางการเมืองของไทยอเมริกามีกฎหมายถ้าชาวอเมริกันถูกจับในต่างประเทศ ในลักษณะถูกกลั่นแกล้ง รัฐบาลอเมริกาต้องเข้าแทรกแซง ปมนี้เชื่อว่ารัฐบาลไทยและสังคมไทยไม่รู้ ไม่เข้าใจ ขณะที่การแก้ปัญหานี้ยังไม่ขยับ อธิการบดี ม.นเรศวร ไล่ “ดร.พอล” ออก ผมคิดว่าอธิการบดีควรมีความรับผิดชอบทางการเมืองมากกว่านี้กรณีอุยกูร์ในระดับหนึ่งมีความพยายามที่จะเคลียร์กรณี “พอล” เคลียร์ไม่ออกหลังถูกซ้ำเติมโดยไล่ออก“ไทยถึงติดกับดักตัวเองในกรณีดังกล่าว จนสถานการณ์พัฒนาไปเรื่อยๆกลายเป็นอุปสรรคของไทยในการเจรจาการค้ากับสหรัฐฯรัฐบาลไทยยังถือโจทย์เศรษฐกิจเป็นหลัก ไม่ได้ดูปัญหาด้านการเมืองและความมั่นคง ที่เป็นอุปสรรคใหญ่ มันไม่ได้ถูกแก้ตั้งแต่ต้นเหมือนเป็นกุญแจดอกแรกที่ไทยต้องไขประตูก่อน”สอดรับกับ “สัญญาการเมืองจากวอชิงตัน” ที่ต้องการสื่อถึงผู้นำที่กุมอำนาจในไทย ศ.กิตติคุณ ดร.สุรชาติ บอกว่า สิ่งที่รัฐบาลทั่วโลกเตรียมการ คือ การวิเคราะห์นโยบายเศรษฐกิจ-นโยบายการเมืองและความมั่นคงฉะนั้นต้องทำความเข้าใจจากมุมมองของอเมริกัน ในภาวะที่ไทยกำลังต้องการเจรจาทางการค้ากับสหรัฐฯ และไทยสร้างปัญหาให้กับตัวเอง เมื่อทำเช่นนี้คิดว่าสหรัฐฯจะยอมเจรจากับไทยหรือขอย้ำกรณีอุยกูร์–“พอล” ไม่มีท่าทีรัฐบาลไทยตอบสนองพอเป็นอย่างนี้ สงครามการค้าปกติต้องมี 3 ขุนพลหลัก “รมว.คลัง-รมว.ต่างประเทศ-รมว.พาณิชย์” แต่ไม่เคยเห็นภาพ 3 ขุนพลยืนอย่างเข้มแข็ง เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับสังคมและผู้ประกอบการของไทยการเจรจารอบนี้ ความน่าสนใจอยู่ที่บทบาทของกระทรวงการต่างประเทศ (กต.) หายไปไหน จนถึงเปรียบเปรยว่าวันนี้ดอกบัวโรยที่ถนนศรีอยุธยา ไม่อยากใช้คำว่า “บัวแก้วแตก” ไปแล้ว บนกระแสข่าวเจ้ากระทรวงถูกอเมริกันแซงก์ชันวีซ่า จากปมปัญหาอุยกูร์ ไม่สามารถเดินทางเข้าสหรัฐฯได้ ถ้าข้อมูลผิด กต.ก็ออกมาปฏิเสธได้ถ้าถูกแซงก์ชันวีซ่าจริงเท่ากับ กต.อยู่ในภาวะที่ตายในทางการเมืองระหว่างประเทศ เพราะ กต.ต้องมีบทบาทด้านอเมริกา และเมื่อไม่เห็นภาพ 3 ขุนพลหลัก ก็ไม่เห็นภาพที่รัฐบาลรับมือเรื่องนี้อย่างจริงจังคืออะไรแม้ล่าสุดฝ่ายการเมืองประชุมที่บ้านพิษณุโลก ขอให้รัฐบาลดูโลกที่เป็นจริง เพื่อกำหนดทิศทางอนาคตประเทศ เพราะสังคมไทยวันนี้อยู่ได้อย่างเดียว คือ ต้องมีความหวังในภาวะอย่างนี้ขอฝากไปถึงรัฐบาลต้องชัดเจน คือ 1.ยุทธศาสตร์เศรษฐกิจหลังยุคภาษีทรัมป์ 2.การเจรจาต้องชัดเจนมากกว่านี้ โดยเฉพาะประเด็นด้านความมั่นคง ที่นายทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกฯ ระบุเอาไว้3.อเมริกาขอมาในลักษณะเกษตรเสรี การเงินเสรี โทรคมนาคมเสรี 3 เสาหลักที่เป็นของ 3 เจ้าสัวใหญ่ที่คุมประเทศไทยไม่ยอม ทีมเจรจาไทยจะทำอย่างไร ไม่นับเสาที่ 4 ด้านความมั่นคง ข้อนี้รัฐบาลต้องเตรียมรับมือการปิดตัวของโรงงาน การตกงานของแรงงานด้วย4.การเตรียมองค์ความรู้ของผู้นำรัฐบาล และฝ่ายการเมือง โดยต้องกล้าบอกสถานการณ์จริงให้ประชาชนได้เตรียมตัวรับมือ 5.การเตรียมงบประมาณ รัฐบาลต้องส่งสัญญาณเกลี่ย ปรับลดงบประมาณภาครัฐทั้งหมด รับมือสถานการณ์ในอนาคต ที่อาจย้อนรอยวิกฤติเศรษฐกิจปี 406.การเตรียมด้านความมั่นคง งบจัดซื้อยุทโธปกรณ์จำเป็นมากน้อยแค่ไหน วันนี้ รมว.กลาโหม ทำเรื่องใหญ่เซ็นซื้อเรือดำน้ำก่อนไปเป็นรัฐมนตรีกระทรวงอื่น หลังเซ็นซื้อเรือดำน้ำ คำตอบที่ชัดเจนคือเจรจาภาษีทรัมป์ไม่ประสบผลสำเร็จ อยากเห็น รมว.กลาโหมแสดงความรับผิดชอบจากการใช้งบก้อนนี้7.การเตรียมภาคการผลิต การส่งออกเป็นเรื่องใหญ่ หาตลาดใหม่ แต่ทุกประเทศเจอนโยบายทรัมป์มุ่งหาตลาดส่งออกใหม่ ไทยจะทำอย่างไร 8.การเตรียมภาคเกษตร ที่มีทั้งพี่น้องเกษตรกร กับเกษตรกรที่เป็นเจ้าสัว รัฐบาลจะเอาใจเจ้าสัวไม่ได้9.ภาคการท่องเที่ยว-บริการ ในยุคประชาชนรัดเข็มขัด หัวรถจักรการท่องเที่ยวอาจไม่ได้เดินเครื่องได้แบบเก่า เป็นสิ่งที่ต้องคิดจะทำอย่างไร และ 10.รัฐบาลมีบทบาทต่อการเตรียมรับมือชีวิตของประชาชนในอนาคตอย่างไรไทยยังเผชิญภูมิรัฐศาสตร์ที่รุนแรงขึ้น ศ.กิตติคุณ ดร.สุรชาติ บอกว่า รัฐบาลเผชิญ “พายุภูมิรัฐศาสตร์โลก” และยังมีพายุหมุนรอบประเทศไทย ทั้งพายุหมุนจากกัมพูชา เมียนมา พายุหมุน 3 จังหวัดชายแดนใต้รัฐบาลต้องใส่ใจงานความมั่นคงมากขึ้นพายุความมั่นคงอีกลูก ที่ไม่ใช่พายุความมั่นคงโดยตัวมันเอง แต่เป็นพายุการเมืองที่มีผลกระทบกับความมั่นคง จนกลายเป็นโจทย์ความมั่นคงของประเทศไทย คือ “ปัญหาความมั่นคงทางการเมืองของรัฐไทย” ที่กลายเป็นพายุหมุนไปหมุนมา ต้องรอความชัดเจนจากศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยชี้ให้เห็นว่าพายุรอบนี้ฝุ่นตลบ ไม่เห็นอนาคตทางการเมือง ทั้งที่ในสภาวะที่น่ากลัวที่สุด คือ กำลังเผชิญกับพายุใหญ่ของโลก ในทางความมั่นคง 4 โลก พายุในภูมิภาค 4 ลูก และยังเผชิญพายุทอร์นาโดใหญ่ของทรัมป์ท่ามกลางภาคการเมือง ทั้งรัฐบาลและฝ่ายค้านตกอยู่ในภาวะที่อ่อนแอครั้งใหญ่ จนไม่สามารถแบกรับสถานการณ์ประเทศไทยได้ ไม่ได้เรียกร้องให้มีการเปลี่ยนแปลงนอกระบบ แต่ในภาวะเช่นนี้ประเทศไทยต้องตั้งหลักอย่างไรเป็นความท้าทายภาคการเมืองทั้งรัฐบาล–ฝ่ายค้านประเทศไทยอยู่อย่างไรบนสภาวะเผชิญพายุลูกใหญ่รัฐบาลต้องมียุทธศาสตร์ที่ชัดเจนถึงฝ่าพายุ 8 ลูกไปได้.ทีมการเมืองคลิกอ่านคอลัมน์ “วิเคราะห์การเมือง” เพิ่มเติม
