ละครโศกนาฏกรรม “โรมิโอและจูเลียต” งานประพันธ์ของ วิลเลียม เชคสเปียร์ กวีและนักเขียนบทละครชาวอังกฤษนามอุโฆษ ถูกยกย่องว่าเป็นหนึ่งในวรรณกรรมสุดคลาสสิกของโลกและเป็นวรรณกรรมชิ้นเอกของอังกฤษมายาวนาน เล่าเรื่องราวโศกนาฏกรรมรักอมตะของหนุ่มสาวที่ถูกพรากจากกัน เพราะครอบครัวของเขาและเธอมีความบาดหมางมาเนิ่นนาน บทละครเรื่องนี้ตราตรึงใจผู้ชมมานานหลายร้อยปีแต่ก็เป็นที่รู้กันว่าบทละครของเชคสเปียร์หลายเรื่องใช้การเล่นสำนวนที่เป็นนัย มีการเสียดสี และบอกเล่าว่าตัวละครเอกมีสัมพันธ์ทางกายก่อนแต่งงาน อย่างใน “โรมิโอและจูเลียต” ที่เล่าลือว่าฉากรักเร่าร้อนในบทละครเรื่องนี้กลายเป็นที่มาของความขัดแย้งตลอดประวัติศาสตร์ เนื้อหาที่ยั่วยวนใจของบทละครได้ก่อให้เกิดการถกเถียงอย่างดุเด็ดอยู่เสมอ ซึ่งตอนนี้มีประเด็นขึ้นมาเมื่อ คณะกรรมการโรงเรียนในเมืองฮิลส์โบโรห์ เคาน์ตี รัฐฟลอริดา สหรัฐอเมริกา ประกาศเมื่อไม่กี่วันก่อนว่านักเรียนจะไม่ได้รับอนุญาตให้อ่านบทละครของเชคสเปียร์แบบเต็มเรื่องอีกต่อไป แต่จะอนุญาตให้อ่านเฉพาะข้อความที่ตัดตอนมา ซึ่งเป็นการตัดตอนที่ไม่มีเนื้อหาที่มีการชี้นำทางเพศหรือเกี่ยวกับเรื่องเพศ โดยการตัดสินใจดังกล่าวเป็นไปตามพระราชบัญญัติการศึกษาในเรื่องสิทธิของผู้ปกครองฉบับปี พ.ศ.2565 ซึ่งการสั่งห้าม ครั้งนี้ได้จุดประกายการโต้แย้งถึงความสมดุลที่ละเอียดอ่อนระหว่างการเซ็นเซอร์และการแสดงออกทางศิลปะฝั่งที่สนับสนุน “การห้าม” ระบุว่าเนื้อหาใน “โรมิโอและจูเลียต” ไม่เหมาะสมแก่นักเรียนในบางช่วงอายุ โดยให้เหตุผลว่าฉากรักร้อนของคู่รักหนุ่มสาว เช่น การพบกันบนระเบียงห้อง คือการส่งเสริมความสัมพันธ์อันเป็นพิษ เป็นพฤติกรรมที่ขาดความรับผิดชอบ ด้วยเหตุนี้ คณะกรรมการโรงเรียนจึงมองว่าการถอดบางส่วนของบทละครเรื่องนี้ออกไปจากหลักสูตรการเรียนการสอนเป็นขั้นตอนในการปกป้องจิตใจที่ไวต่อสิ่งกระตุ้นขณะที่ฝ่ายต่อต้าน “การห้าม” ก็มองว่าการกระทำนี้เป็นการละเมิดเสรีภาพทางวิชาการ จะทำให้นักเรียนขาดโอกาสศึกษาประเด็นที่ซับซ้อน ในบทละคร “โรมิโอและจูเลียต” อย่างความรัก โศกนาฏกรรม ผลของการกระทำที่หุนหันพลันแล่นของตัวละคร ซึ่งแทนที่จะเอาเวลาไปปกป้องนักเรียนจากโลกแห่งความเป็นจริง นักการศึกษาควรใช้งานวรรณกรรมเป็นเครื่องมือในการสอนเพื่อส่งเสริมความคิดเชิงวิพากษ์และการเติบโตทางอารมณ์อย่างไรก็ตาม นักการศึกษาบางคนก็เสนอทางออกว่า ให้ปรับบทละครของเชคสเปียร์ให้เหมาะกับผู้ชมอายุน้อยๆ ลดทอนเนื้อหาที่เร่าร้อนลงก็น่าจะไม่สูญเสียความสมบูรณ์ของเรื่องราว.ภัค เศารยะคลิกอ่านคอลัมน์ “หน้าต่างโลก” เพิ่มเติม