รศ.นพ.สุริยเดว ทรีปาตี ผู้อำนวยการศูนย์คุณธรรม เปิดเผยว่า กระบวนการเลี้ยงลูกมี 3 รูปแบบ คือ 1.ครอบครัวที่เลี้ยงลูกโดยใช้อำนาจ ซึ่งไม่ผิด เพราะอำนาจการเลี้ยงลูกโดยเฉพาะตอนเล็กเป็นอำนาจอันชอบธรรมของพ่อแม่ผู้ปกครองในการปกป้องคุ้มครองเด็กและทำให้เด็กอยู่รอดปลอดภัย แต่ต้องมีศาสตร์และศิลป์ที่จะค่อยๆลดอำนาจของตัวเองลง หากไม่ลดลงจะเกิดอาการงัดข้อตอนเป็นวัยรุ่น ซึ่งอำนาจของพ่อแม่มีเต็ม 100% เวลาที่ลูกยังอายุน้อยกว่าสองปี เนื่องจากไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ แต่เมื่อเข้าสู่ปฐมวัยระบบนิเวศเปลี่ยน อำนาจของพ่อแม่จะเปลี่ยนโดยอัตโนมัติ ลดลงเหลือ 60-70% เมื่อเข้าสู่ชั้นประถมมีเพื่อนมีคุณครูมีระบบนิเวศมีพี่มีน้องอำนาจของพ่อแม่จะลดเหลือ 50% จากนั้นเมื่อเด็กเริ่มก้าวสู่วัยรุ่นจะเริ่มกลับขั้วอำนาจของพ่อแม่จะกลายเป็น 10-30% กระทั่งก้าวสู่เยาวชนพ่อแม่จะเป็นติ่งห้อย ประเด็นอยู่ที่ว่าครอบครัวจะค่อยๆ ถอดอำนาจตัวเองลงพร้อมกับการสร้างศาสตร์และศิลป์อย่างไร2.เป็นประเภทที่น่าห่วงคือ ครอบครัวที่มีความรู้แต่ไม่มีทักษะ หรือไม่มีความรู้ไม่มีทักษะหรือมีทั้งความรู้มีทักษะแต่ขี้เกียจเลี้ยงลูก หรือเสียโอกาสในการเลี้ยงลูกหรือแม้กระทั่งไม่อยากเห็นเลย จะเห็นครอบครัวลักษณะนี้ปรากฏเป็นข่าวมากขึ้น เป็นประเภทหนึ่งที่กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ต้องรับภารกิจช่วยกันแก้ปัญหา และ 3.ครอบครัวที่มีหัวใจประชาธิปไตย สร้างการมีส่วนร่วม หากทำได้ตั้งแต่อนุบาล ต่อเนื่องมาประถมจนถึงมัธยม การันตีครอบครัวลักษณะนี้อยู่เย็นเป็นสุขแน่นอนรศ.นพ.สุริยเดวกล่าวว่า ปัจจัยที่จะทำให้เกิดครอบครัวพลังบวกมีหัวใจประชาธิปไตยคือ บ้านต้องเป็นที่ที่มีความรัก อบอุ่น ไว้วางใจ ไม่ใช่เลี้ยงลูกสำลักความรัก โดยปกป้องมากจนเกินไปไม่มีวินัยไม่มีขอบเขตกติกา แต่ต้องร่วมทุกข์ร่วมสุข วิธีง่ายๆคือทุกคนในครอบครัวช่วยกันทำงานบ้านเช็ดปัดกวาดถูบ้านซักผ้าล้างจาน เป็นหนึ่งแนวทางเสริมทักษะการจัดการกับชีวิตให้กับเด็ก นอกจากนี้ ต้องสื่อสารที่ดีต่อกัน ในหลักง่าย 3 ข้อคือ 1.ฟังอย่างเดียว 2.ฟังแล้วสะท้อนความรู้สึกที่ดี และ 3.ฟังแล้วเหลาความคิด อีกสิ่งสำคัญคือบ้านต้องมีวินัยเชิงบวกไม่ใช่วินัยการลงโทษ คือมีเหตุผลใช้สติไม่ใช้อารมณ์ อย่างไรก็ตาม 2 ตัวชี้วัดของคนไทยที่มีปัญหาออกอาการน่าเป็นห่วงคือ เรื่องวินัยและความซื่อสัตย์สุจริต โดยเฉพาะเรื่องวินัยคือการควบคุมตนเองไม่ได้ เทคนิคที่แก้ไขคือการจัดการกับอารมณ์กับสื่อสารที่ดี เช่น พ่อเห็นพฤติกรรมลูกโกรธ ให้สื่อสารว่า พ่อรู้ว่าลูกโกรธบอกพ่อสิเกิดอะไรขึ้น แล้วถ้าคราวหน้าจะไม่ให้เกิดเหตุการณ์เช่นนี้จะแก้ปัญหาอย่างไร เป็นวิธีการนำไปสู่ข้อตกลงของวินัย.
