2 ปีมาแล้ว กับช่วงเทศกาลปีใหม่ไทย ท่ามกลางสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ประเทศไทยเอง แม้จะมีความพยายามหามาตรการรับมือและควบคุมสถานการณ์ได้อย่างทันท่วงที รวมไปถึงการหาทางลดการแพร่ระบาดและความรุนแรงของโรคร้าย เพื่อให้กลายเป็นโรคประจำถิ่น แต่ในบางช่วงเวลาที่มีเหตุปัจจัยต่างๆ ทั้งการแพร่เชื้อจากการเดินทางกลับจากต่างประเทศ การอพยพย้ายถิ่น การรวมกลุ่ม จัดกิจกรรม ตลอดจนการพบปะสังสรรค์ ย่อมทำให้เกิดการระบาดระลอกใหม่ขึ้นได้อีกที่น่าเป็นห่วงคือ การกลายพันธุ์ของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 เป็นสายพันธุ์โอมิครอนที่ แพร่กระจายการระบาดเป็นวงกว้างอย่างรวดเร็ว จนเป็นสายพันธุ์หลักที่ระบาดในประเทศไทย แถมมีสายพันธุ์แยกย่อยที่พบในประเทศแล้ว ทั้ง BA.1, BA.2 และสายพันธุ์ย่อยลูกผสม ไฮบริด XE และ XJ ดังนั้น เนื่องในเทศกาลวันสงกรานต์ วันปีใหม่ไทย พุทธศักราช 2565 ซึ่งเป็นช่วงที่มีวันหยุดยาวต่อเนื่อง และมีการคาดการณ์ว่าประชาชนจำนวนมากจะเดินทางกลับภูมิลำเนา รวมถึงท่องเที่ยวข้ามจังหวัด ด้วยความห่วงใยและข้อกังวลที่จะเกิดการระบาดของโควิด–19 แบบกลุ่มก้อนขนาดใหญ่ในช่วงเทศกาลนี้ รัฐบาล โดยศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด–19) หรือ (ศบค.) จึงออกข้อกำหนดและข้อปฏิบัติแก่ส่วนราชการ และประชาชน ซึ่งเกี่ยวข้องกับมาตรการเทศกาลวันสงกรานต์ ประจำปี 2565โดยพุ่งเป้าหลักในการป้องกันการแพร่ระบาดของโรคโควิด–19 ร่วมกับการจัดกิจกรรมสงกรานต์ให้มีการสืบสาน ประเพณีและวัฒนธรรมไทย รวมถึงสร้างความรับผิดชอบต่อครอบครัวและสังคม ภายใต้แนวคิด “สงกรานต์วิถีใหม่ สืบสานวัฒนธรรมไทย” สำหรับมาตรการที่สำคัญ เป็นการปรับมาตรการควบคุมแบบบูรณาการทั่วราชอาณาจักรเป็นกรณีเฉพาะรองรับช่วงเทศกาลสงกรานต์ โดยประชาชนที่จะเดินทางเพื่อการท่องเที่ยวหรือเดินทางกลับภูมิลำเนาควรได้รับวัคซีนครบตามเกณฑ์ เพื่อลดอัตราการแพร่โรคและการติดเชื้อรุนแรงต่อบุคคลที่มีภาวะเสี่ยง โดยเฉพาะการเข้าเยี่ยมเยียน กราบไหว้ พบปะผู้สูงอายุ ญาติพี่น้อง หรือกลุ่มเปราะบาง และแนะนำให้ประเมินความเสี่ยงด้วยการสังเกตอาการของตนเอง หรือใช้ชุดตรวจ ATK เป็นระยะเวลาไม่เกิน 72 ชั่วโมงก่อนการเดินทาง การพบปะ หรือการเข้าร่วมกิจกรรมรวมกลุ่ม และขอให้ประชาชนกลุ่มเสี่ยงและกลุ่มเปราะบางโดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุเตรียมความพร้อม โดยเข้ารับวัคซีนเข็มกระตุ้นตามคำแนะนำของกระทรวงสาธารณสุข ทั้งนี้ ในการกำหนดสถานที่ และการจัดกิจกรรมต่างๆ ให้คณะกรรมการโรคติดต่อกรุงเทพมหานครหรือคณะกรรมการโรคติดต่อจังหวัด พิจารณาที่สามารถดำเนินการได้เป็นกรณี ภายใต้เงื่อนไข คือ พื้นที่ที่ได้รับอนุญาตให้จัดกิจกรรมได้ ให้ผู้ประกอบการ ผู้จัดงาน หรือผู้มีหน้าที่รับผิดชอบการจัดงาน จัดสถานที่และดำเนินกิจกรรมภายใต้มาตรการป้องกันและลดความเสี่ยงที่ก่อให้เกิดการแพร่ระบาดแบบกลุ่มก้อน รวมทั้งมาตรการปลอดภัย สําหรับองค์กร (COVID Free Setting) ตามที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนด สำหรับ การจัดกิจกรรมที่สามารถกระทําได้ เป็นลักษณะของกิจกรรมตามวัฒนธรรมประเพณีไทย เช่น การทำบุญ ตักบาตร ขนทรายเข้าวัด โดยพระสงฆ์ บุคลากรในวัดและประชาชนที่ไปทำบุญต้องฉีดวัคซีนครบตามเกณฑ์และปฏิบัติตาม COVID Free Setting อย่างเคร่งครัด โดยการสรงน้ำพระพุทธรูปให้เตรียมอุปกรณ์มาเอง ห้ามนำน้ำที่สรงมาใช้ต่อ หากจำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ร่วมกัน ให้มีเจล/สเปรย์แอลกอฮอล์ทำความสะอาด และเว้นระยะห่างระหว่างบุคคล 1-2 เมตร การร่วมกิจกรรมในครอบครัว เช่น การรดน้ำดำหัว ขอพรผู้ใหญ่ ทุกคนต้องได้รับวัคซีนครบตามเกณฑ์โดยเฉพาะผู้สูงอายุและผู้มีโรคประจำตัวและสมาชิกครอบครัว ควรตรวจ ATK ภายใน 72 ชั่วโมง ก่อนเข้าร่วมกิจกรรม ให้ใส่หน้ากากอนามัยตลอดเวลา โดยกิจกรรมให้จัดในพื้นที่โล่ง มีการระบายอากาศได้ดี งดกิจกรรมสัมผัสหรือใกล้ชิด และหลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารร่วมกัน ในกรณีผู้สูงอายุที่ยังไม่ได้รับวัคซีนครบตามเกณฑ์ ให้หลีกเลี่ยงการร่วมกิจกรรมสังสรรค์และสัมผัสใกล้ชิดลูกหลาน การจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองเทศกาลประเพณีสงกรานต์ ได้แก่ การแสดงทางวัฒนธรรม การแสดงมหรสพ ประเพณีท้องถิ่น ขบวนแห่ การแสดงดนตรี เน้นย้ำให้จัดงานที่โล่ง และควบคุมไม่ให้แออัด ในพื้นที่จัดงานไม่เกิน 1 คน ต่อ 4 ตารางเมตร ให้มีจุดคัดกรองบริเวณทางเข้าออกและมีการลงทะเบียนก่อนเข้าและออกจากสถานที่ หรือพื้นที่จัดกิจกรรม จัดจุดล้างมืออย่างเพียงพอ และให้ทำความสะอาดอุปกรณ์ที่ใช้ร่วมกันหลังใช้งาน งดการแสดงมหรสพที่มีฉากที่ต้องสัมผัสใกล้ชิด เช่น ฉากแสดงความรัก โอบกอด หอม ตะโกน และงดสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ชม ตลอดจนเว้นระยะห่างระหว่างเวทีและผู้ชมอย่างน้อย 2 เมตร และเว้นระยะห่างระหว่างนักดนตรีหรือนักแสดงบนเวที 1 เมตรสำหรับกิจกรรมที่ห้ามจัดโดยเฉพาะในที่สาธารณะ ได้แก่ การเล่นสาดน้ำ การประแป้ง ปาร์ตี้โฟมหรือกิจกรรมที่สัมผัสใกล้ชิด รวมทั้งห้ามจำหน่ายและการบริโภคสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ในบริเวณพื้นที่จัดกิจกรรม ส่วนกิจกรรมที่ควรหลีกเลี่ยง ได้แก่ การเต้นรำ ตะโกนคุยกัน ขณะที่ แนวปฏิบัติในการรณรงค์ สืบสานวัฒนธรรมไทย ประกอบด้วย ส่งเสริมให้จังหวัดต่างๆ ใช้พื้นที่จัดกิจกรรมทางศาสนาและวัฒนธรรม โดยขอความร่วมมือจากประชาชนในการสืบสานคุณค่าสาระและสิ่งที่ควรทำของประเพณีสงกรานต์ เช่น การทำความสะอาดบ้านเรือน วัด ศาสนสถาน สถานที่สาธารณะ ทำบุญตักบาตร ปฏิบัติธรรมฟัง เทศน์ สรงน้ำพระ ขอพรผู้สูงอายุ รณรงค์ให้แต่งกายด้วยชุดสุภาพ ใช้ผ้าไทย ผ้าท้องถิ่น หรือชุดไทยย้อนยุค เข้าร่วมกิจกรรม นอกจากนี้สนับสนุนศิลปินพื้นบ้านในการจัดกิจกรรม การละเล่น และการแสดงทางวัฒนธรรม ประเพณีท้องถิ่น ตามแนวทางมาตรการเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ.2565อย่างไรก็ตาม หากพบว่าการจัดงานหรือกิจกรรมต่างๆที่ได้ผ่อนคลายให้ดำเนินการได้ไม่ปฏิบัติตามหรือย่อหย่อนต่อมาตรการป้องกันและควบคุมโรคตามที่กำหนด อาจเป็นเหตุให้เกิดการระบาดแบบกลุ่มก้อน ให้มีการตักเตือนและให้คำแนะนำเพื่อให้ปฏิบัติตามมาตรการดังกล่าวก่อนที่จะดำเนินการตามมาตรการทางกฎหมายต่อไปทีมข่าววัฒนธรรม หวังที่จะเห็นทุกฝ่ายร่วมมือ ร่วมใจปฏิบัติตามแนวทางสกัดการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 เพื่อให้กิจกรรมการเฉลิมฉลองสงกรานต์ปีใหม่ไทยปีนี้ เป็นไปด้วยความราบรื่นและที่สำคัญสุด คือ ประชาชนมีความอิ่มบุญ–อิ่มสุข ทั้งกายและใจ ด้วยความปลอดภัยและปลอดจากการแพร่หรือรับเชื้อโควิด–19.ทีมข่าววัฒนธรรม
