ศาสตราจารย์ ดร.สมคิด เลิศไพฑูรย์ ผอ.หลักสูตรโครงการศึกษาเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ม.ธรรมศาสตร์ เชิญ ร.ต.อ.ดร.นิติภูมิธณัฐ มิ่งรุจิราลัย พูด ‘นวัตกรรมการจัดบริการสาธารณะท้องถิ่น’ ให้สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดและสภาเทศบาล รุ่นที่ 2 จันทร์ที่ 4 เมษายน 2565 เวลา 13.00-16.00 น. ที่สถาบันพัฒนาบุคลากรท้องถิ่น จ.ปทุมธานีถ้าอยากรู้ซึ้งถึงใต้สมองของคนยุโรปตะวันออก ก็ต้องรู้ประวัติศาสตร์ของประเทศที่อยู่รอบทะเลดำ ทะเลดำมีพื้นที่กว้างขวางถึง 4.66 แสนตารางกิโลเมตร ประเทศที่ติดทะเลดำมีตุรกี บัลแกเรีย โรมาเนีย อูเครน รัสเซีย และจอร์เจีย แผ่นดินที่สร้างปัญหาให้ผู้คนทางแถบนี้ทะเลาะเบาะแว้งกันมากที่สุดคือคาบสมุทรไครเมียในทะเลดำสงครามไครเมียเปลี่ยนประวัติศาสตร์ของยุโรป ขาใหญ่ในอดีตของแถบนี้คือ จักรวรรดิออตโตมันและจักรวรรดิรัสเซีย จักรวรรดิออตโตมันแพ้สงครามโลกครั้งที่ 1 จึงล่มสลายและตั้งประเทศใหม่ เมื่อ 29 ตุลาคม 1923 ชื่อสาธารณรัฐตุรกี ส่วนจักรวรรดิรัสเซียล่มสลายเมื่อ 13 มีนาคม 1917 เมื่อซาร์นิโคลัสที่ 2 ลงพระนามสละราชสมบัติและมีรัฐบาลเฉพาะกาลเมื่อ 16 มีนาคม 1917 หลังจากนั้นไม่นาน ก็เกิดประเทศใหม่ชื่อสหภาพโซเวียตผมเชื่อว่าความขัดแย้งของรัสเซีย-อูเครน ค.ศ.2022 อาจจะทำให้มีการเปลี่ยนแปลงในยุโรปและโลกเหมือนกับที่เกิดสงครามไครเมีย ค.ศ.1853–1856 ซึ่งเป็นสงครามใหญ่ระหว่างประเทศมหาอำนาจในยุโรป สงครามครั้งนี้ทำลายความร่วมมือของมหา อำนาจยุโรปที่เราเรียกว่า Concert of Europe (ความร่วมมือแห่งยุโรป) และละเมิดหลักการดุลอำนาจตามข้อตกลงของการประชุมใหญ่แห่งเวียนนารัสเซียเคยเซ็นสนธิสัญญากูชุกไกนาร์จีกับตุรกี ข้อใหญ่ใจความในสนธิสัญญาคือตุรกีให้สิทธิรัสเซียปกครองชาวคริสต์นิกายกรีกออร์ทอดอกซ์ในตุรกีตั้งแต่ ค.ศ.1755 พอถึง ค.ศ.1852 ตุรกีไปทำสนธิสัญญายอมให้ฝรั่งเศสมีสิทธิเข้าไปคุ้มครองชาวคริสต์นิกายโรมันคาทอลิกในดินแดนศักดิ์สิทธิ์ที่อยู่ใต้การปกครองของตุรกีรัสเซียบีบให้ตุรกียกเลิกสนธิสัญญากับฝรั่งเศส แต่ตุรกีปฏิเสธ รัสเซียจึงส่งกองเรือเข้าไปในช่องแคบบอสฟอรัส ตุรกีจึงไปขอความช่วยเหลือจากอังกฤษและฝรั่งเศส จากนั้นก็ประกาศสงครามกับรัสเซีย ตุรกีส่งเรือไปโจมตีเมืองของรัสเซียตามชายฝั่งริมทะเลดำ แต่รัสเซียโจมตีจนทหารตุรกีตายไปในคราวนั้น 4,000 คน เมื่อข่าวนี้ไปถึงอังกฤษ คนอังกฤษก็เห็นใจตุรกี จากนั้นก็หันมาโกรธรัสเซีย และกดดันรัฐบาลอังกฤษให้ช่วยตุรกีอังกฤษจึงร่วมกับตุรกีส่งกองเรือไปที่ทะเลดำ โจมตีฐานที่ตั้งทางยุทธศาสตร์ของรัสเซียในทะเลบอลติกและทะเลขาว 14 กันยายน 1854 ทหารอังกฤษและฝรั่งเศส 5 หมื่นนายยกพลขึ้นบกที่คาบสมุทรไครเมีย รบกันอยู่นานกว่า 1 ปี ทหารรัสเซียแพ้อยู่หลายยุทธการ ตอนหลังมีทหารจากราชอาณาจักรปีดมอนต์-ซาร์ดิเนียที่อยู่ตอนเหนืออิตาลีส่งทหาร 1.7 หมื่นนายไปเข้าร่วมกับอังกฤษและฝรั่งเศส จุดหักเหของสงครามอยู่ที่ออสเตรียซึ่งเดิมประกาศตัวเป็นกลาง แต่ตอนหลังกลับมายื่นข้อเสนอให้รัสเซียยอมแพ้ ถ้าไม่ยอม ตนจะเข้าร่วมกับอังกฤษและฝรั่งเศส ตอนนั้นคนรัสเซียเฮิร์ทมาก เพราะรัสเซียเคยส่งทหารไปช่วยปราบพวกฮังการีที่ลุกฮือขึ้นต่อต้านออสเตรีย จึงไม่นึกว่าออสเตรียจะทิ้งรัสเซียให้อยู่อย่างโดดเดี่ยวเดียวดายซาร์อเล็กซานเดอร์ที่ 2 เสด็จสวรรคต ซาร์นิโคลัสที่ 1 ทรงขึ้นครองราชสมบัติในเดือนมีนาคม 1855 ปีต่อมา ค.ศ.1856 พระองค์ก็ทรงตัดสินพระทัยยุติสงคราม ทหารฝรั่งเศสตายไป 9.5 หมื่นนาย อังกฤษ 2 หมื่นนาย รัสเซีย 1.1 แสน ตุรกี 3 หมื่น โดย 4 ใน 5 ของทหารตายเพราะอหิวาตกโรคและความหนาว ความพ่ายแพ้ในสงครามไครเมียทำให้รัสเซียถอนตัวจากการเมืองในยุโรป และหันมาปรับปรุงประเทศให้ทันสมัย ยกเลิกทาสติดที่ดิน ให้ประชาชนมีสิทธิในการปกครองความขัดแย้งรัสเซีย-อูเครน ค.ศ.2022 อาจจะทำให้รัสเซียตัดสินใจโดดเดี่ยวตัวเองจากยุโรป และหันมาคบกับจีนและเครือข่ายของจีนอย่างสุดลิ่มทิ่มประตู ประวัติศาสตร์อันเจ็บปวดจากสงครามหลายครั้งหล่อหลอมให้ปูตินและคนรัสเซียคิดและทำอย่างที่เห็นในปัจจุบัน.นิติการุณย์ มิ่งรุจิราลัยsonglok1997@gmail.com
