นิยายสันสกฤต วิกรมจริต (สำนักพิมพ์แม่คำผาง พิมพ์ครั้งที่ 4 พ.ศ.2565) ศาสตราจารย์ ดร.ศักดิ์ศรี แย้มนัดดา เรียบเรียงเป็นสำนวนร้อยแก้ว ภาษางดงามวิจิตรบรรจงมากตอนที่ 11 เรื่องของตุ๊กตาตัวที่แปด ผมขอคัดสาระจากเรื่องออกมาเล่าต่อแต่เพียงย่อๆสมัยเมื่อพระเจ้าวิกรมาทิตย์ทรงครอบครองแคว้นอวันตี อันมีพระนครอุชชยินีเป็นราชธานีนั้น พระองค์ทรงสดับตรับฟังข่าวจากจารบุรุษที่ทรงส่งไปทั่วแผ่นดินโลกเรื่องประหลาดต่อไปนี้ จารชนคนหนึ่งเพิ่งเดินทางมากราบทูลมหาราชะ ในแคว้นกาศมีระ (แคชเมียร์) มีนายพาณิชย์ผู้มั่งคั่งคนหนึ่ง ลงทุนจ้างคนมาขุดทะเลสาบ ความยาวถึง 5 โกรศ (1 โกรศ=12 ไมล์) ในทะเลสาบนั้นเป็นที่ประดิษฐานเทวรูปพระนารายณ์บรรทมสินธุ์แต่จนแล้วจนรอด ทะเลสาบนั้นยังไม่มีน้ำแม้แต่หยดเดียววณิกผู้มั่งคั่งทุ่มเทเงินจ้างหมู่พราหมณ์มาทำยัชญพิธี รวมพิธีอภิเษกถวายแก่พระวรุณเทพเจ้า เพื่อโปรดประทานน้ำมาให้ แต่น้ำก็ยังไม่มาสู่ทะเลสาบนั้นพ่อค้ามีความทุกข์ใจอย่างยิ่ง นั่งเฝ้าดูอยู่บนตลิ่งสระใหญ่อันแห้งผากนั้นทุกวันวันหนึ่ง ก็ได้ยินเสียงดังมาจากอากาศว่า “เจ้าจะมาทอดถอนใจอยู่ทำไม จงรู้ไว้เถิดว่า วิธีเดียวที่จะให้น้ำเต็มสระได้ จะต้องได้เลือดจากคอของชายผู้ประกอบด้วยมหาบุรุษลักษณ์ 32 ประการ มาประพรมในสระนี้เท่านั้น”ได้ยินดังนี้นายวาณิชย์ก็ดีใจ สั่งให้ประกาศว่า จะให้รางวัลทองคำ 100 หาบ แก่ชายที่กล้าเอาเลือดในคอออกมาประพรมสระ แต่ก็หามีใครยอมอาสาไม่พระเจ้าวิกรมาทิตย์ได้สดับเรื่องจบลง ก็รับสั่งให้เสวกหมู่หนึ่งแวดล้อมนำเสด็จ ทอดพระเนตรเห็นเทวรูปพระนารายณ์บรรทมสินธุ์สถิตอยู่กลางทะเลสาบ ก็ทรงเปี่ยมด้วยความศรัทธาทรงรำพึงว่า ร่างกายของเรานี้แม้จะอยู่ถึงร้อยปี วันหนึ่งก็ย่อมถึงซึ่งความสิ้นสูญจริงทีเดียว คนทั้งหลายผู้ประกอบกรรมดี ผู้สละความเห็นแก่ตัวเสียได้ ย่อมมีชีวิตอันหาค่ามิได้ทรงก้มลงกราบด้วยความนอบน้อมและตรัสว่า “ข้าแต่พระชลเทพ เมื่อพระองค์มีความประสงค์โลหิตจากคอ ข้าพระบาทก็ขอถวายโลหิตจากลำคอแด่พระองค์ ขอทรงโปรดประทานน้ำให้เต็มสระนี้เถิด พระเจ้าข้า”ตรัสแล้วก็ทรงเงื้อพระแสงดาบจะเชือดลงบนพระศอทันใดเทวรูปพระเป็นเจ้าก็เอื้อมหัตถ์มายึดพระกรไว้ ตรัสด้วยพระสุรเสียงอันเปี่ยมด้วยความเมตตาว่า “โอ วีรกษัตริย์ ข้าพอใจในวีรกิจของเจ้าแล้ว” “ข้าพระบาทขอแต่เพียงให้พระเป็นเจ้าประทานน้ำให้เต็มสระนี้เท่านั้น”สิ้นพระสุรเสียง “ข้าจะให้เจ้าตามที่ขอ” พระราชาเสด็จออกจากเทวาลัย รีบสาวพระบาทอย่างรวดเร็วโดยไม่เหลียวหลัง พอพระบาทเหยียบตลิ่งก็ทรงหันหลังกลับไปดูอะโห!ภาพที่แลเห็นก็คือ ทะเลสาบมีน้ำเปี่ยมฝั่งสุดลูกหูลูกตา เกลียวคลื่นอันเกิดจากสายลมแรงวิ่งทยอยกันเข้าสู่ฝั่งไม่ขาดระยะท้าววิกรมาทิตย์ยอบพระกายลงกระทำอัญชลีถวายพระวิษณุเป็นเจ้า แล้วเสด็จกลับคืนสู่พระนครจบเรื่องเล่าแล้ว ตุ๊กตาตัวที่แปดกล่าวว่า โอ นฤบดี เมื่อได้ยินเรื่องนี้แล้ว พระองค์ยังปรารถนาจะเสด็จขึ้นพระแท่นอีกหรือ...พระราชาโภชะไม่ตอบ ก้าวพระบาทเหยียบศีรษะตุ๊กตาตัวที่เก้าทันทีตุ๊กตาในพระแท่นนี้ มี 32 ตัวครับ จึงมีเรื่องที่ตุ๊กตาเล่า 32 เรื่อง อยากอ่านทุกเรื่อง ควรไปหาซื้อหนังสือวิกรมจริตอ่าน ผมเข้าใจว่า ในงานหนังสือแห่งชาติ ที่ศูนย์รถไฟบางซื่อ ตั้งแต่ 26 มี.ค.นี้ คงมีขาย.กิเลน ประลองเชิง
