คนเมืองแม่กลอง คุ้นเคยกับน้ำขึ้นน้ำลง คุณสุรจิต ชิรเวทย์ (อดีต ส.ว.สมุทรสงคราม) เคยบอกเรื่องที่ผมคิดว่ารู้แต่ไม่รู้ แม่กลอง น้ำขึ้นน้ำลงวันละสามครั้งบางครั้งตอนน้ำขึ้น คุณสุรจิต สังเกตเห็นกระแสน้ำขึ้น คือน้ำเค็มจากทะเลไหลอยู่บน สวนกับกระแสน้ำลง คือน้ำจืดที่บ่าลงมาจากเหนืออยู่ด้านล่างเมื่อน้ำมาก เราเรียกน้ำใหญ่ น้ำจะล้นตลิ่ง เอ่อนองจากแม่น้ำหรือลำคลอง เข้ามาท่วมบ้านเรือน เรือกสวน แต่ก็ไม่นาน เมื่อถึงเวลาน้ำลง น้ำก็ลด ทิ้งแผ่นดินเปียกแฉะและลื่น ให้พวกเราได้เดินบ้านอื่นเมืองอื่น ไม่เหมือนเมืองสมุทรสงคราม ตรงที่ทั้งจังหวัดซึ่งมีพื้นที่กว่าห้าร้อยตารางกิโลเมตร เต็มไปด้วยท้องร่อง ลำปะโดง เชื่อมโยงกับคลองน้อยใหญ่ มากกว่าสามร้อยคลองท้องร่องสวนเหล่านั้น คือแหล่งรองรับน้ำ...แม่กลองแต่ก่อนแต่ไรน้ำท่วมบ้าง แต่ก็น้อยครั้ง และไม่นาน มาตอนนี้ น้ำท่วมมากขึ้น นานขึ้น เพราะพื้นที่ท้องร่องสวนมากมายถูกแปลงเป็นบ้านจัดสรร โรงแรมรีสอร์ตคุณสุรจิต ตอนมีชีวิต เป็นหัวแรงสำคัญ ต่อสู้เรื่องระบบนิเวศ ตึกสูงสร้างเกินยอดมะพร้าวไม่ได้ ทั้งเมืองแม่กลองอาจมีความเปลี่ยนแปลงไปบ้าง แต่ยังรักษาพื้นที่สีเขียวเอาไว้ได้เช้าวันจันทร์ น้องสาวบอกข่าวงานศพญาติที่วัดประทุม น้ำท่วมเข้าฌาปนสถาน นี่คือปรากฏการณ์น้ำใหญ่ ผมไม่แปลกใจ ไม่ทุกข์ร้อนอะไรมาก น้ำท่วมก็เหมือนความทุกข์ เหมือนโควิด-19 ประเดี๋ยวมันก็ผ่านไปเองนึกถึงเรื่องน้ำท่วม น้ำใหญ่ในกรุงเทพฯ ช่วงปี 2518-2519 คุณธรรมนูญ เทียนเงิน เป็นผู้ว่าฯ กทม. จุดน้ำท่วมถนนที่ลึกที่สุด อยู่ที่บริเวณตลาดบางซื่อ ถนนเตชะวณิช ข้างบริษัทปูนซีเมนต์ไทยคุณธรรมนูญไปต่างประเทศ ถึงดอนเมือง นักข่าวกระซิบให้ ไปลุยน้ำเข็นรถ ถ่ายรูปเอาขึ้นหน้าหนึ่งปีสองปีต่อมา น้ำท่วมมากริมแม่เจ้าพระยา แถวๆราชวงศ์ ไปถึงจักรวรรดิ หัวหน้าข่าวหน้าหนึ่งบ่น หาภาพน้ำท่วมดีๆขึ้นหน้าหนึ่งไม่ได้เลย หนังสือพิมพ์มีรถตระเวนข่าวโรงพักหลายคัน แต่หัวหน้ารถไม่ให้เอารถลุยน้ำท่วม เพราะค่าซ่อมแพง นักข่าวอยากลุยทำข่าวเมื่อคนขับรถไม่ยอม ภาพข่าวน้ำท่วมจึงไม่มีวันนั้นผมอยู่รถตระเวนสายใต้...บอกคนขับให้พาไปส่งลงเรือด่วน ไปขึ้นที่ท่าน้ำราชวงศ์แล้วก็ลุยน้ำเรื่อยไป จนถึงจักรวรรดิ เจอที่น้ำท่วมสูง หมากับยายแก่นั่งจับเจ่าบนแคร่เหนือน้ำ ก็ถ่ายมีชีวิตอะไรที่อยู่กับน้ำก็ถ่าย ถ่ายมันเรื่อยไป ราวสองชั่วโมง หมดฟิล์มไปสองม้วนข่าวน้ำท่วมมีต่อไปอีกหลายวัน ภาพน้ำท่วมที่ขึ้นหน้าหนึ่ง หัวหน้าข่าวเวียนใช้ภาพในสองม้วนที่ผมถ่าย นักข่าวโรงพักหน้าใหม่ ประวัติเป็นนักข่าวภูธรยะลา ถูกผู้ใหญ่เรียกไปถาม ยะลาเป็นจังหวัดเดียวใน 14 จังหวัดใต้ ที่ไม่มีทะเล (พัทลุง มีทะเลสาบลำปํา) ทำไมคุณจึงไม่กลัวน้ำเอาเสียเลยผู้ใหญ่ ท่านไม่รู้ ผมเป็นลูกน้ำเค็ม เติบโตมาในทะเล เป็นทั้งลูกเรืออวน เป็นทั้งทหารเรือ วีรกรรมลุยน้ำ อยู่ในวงสนทนาของผู้ใหญ่ เงานักข่าวอนาคตไกลเริ่มฉายแสงผมอยู่ในอาชีพนักข่าว 50 ปี เห็นน้องๆทำข่าว เขียนแบบถนอมมือวันละชิ้น ในฐานะหัวหน้าก็ทั้งสอนทั้งโม้ทับทำงานแบบไหน สมัยผม...คนเดียว! มีคอลัมน์รายสัปดาห์ห้า รายวันหนึ่ง ยังไม่รวมงานรีไรต์ฯ งานเจาะข่าวตามสั่งมองตัวเองย้อนหลัง วีรกรรมข่าวน้ำใหญ่ ริมเจ้าพระยาสมัยนั้น เหมือนบันไดขั้นแรก ส่งอานิสงส์ให้เป็นนักข่าว (แก่) ใหญ่ ยาวไกล ไม่ตกงานมาถึงวันนี้ขอกระแซะไปถึงคุณธรรมนัสหน่อยเถิด ดูข่าวลุยน้ำครึ่งตัวแจกของช่วยชาวบ้าน คนที่ไม่กลัวน้ำ ลุยอะไรก็ถึงไหนถึงกัน กล้าปะทะได้ถึงผู้นำ เส้นทางหากไม่หักกลางเสียก่อน ก็คงยาวไกล กว่าอีกหลายๆคน.กิเลน ประลองเชิง