เหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 เป็นการชุมนุมและเดินขบวนครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์การเมืองไทย มี นักเรียนนิสิตนักศึกษา และประชาชน เข้าร่วมกว่า 5 แสนคน ทำให้ ยุคเผด็จการทหารที่ครองอำนาจอย่างยาวนานตั้งแต่การรัฐประหารในปี 2490 ได้สิ้นสุดลงและทำให้ประชาธิปไตยกลับสู่ประเทศไทยอีกครั้ง เป็นประชาธิปไตย เป็นสิทธิและเสรีภาพที่แลกมาด้วยเลือดเนื้อและชีวิตของวีรชนจำนวนมาก มีผู้เสียชีวิต 77 คน บาดเจ็บ 875 คน (เป็นข้อมูลจากเว็บไซต์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์)สถานการณ์ขับไล่ เผด็จการทหาร ได้ถูกบันทึกเอาไว้ว่า การชุมนุมใหญ่ในเดือนตุลาคม 2516 เกิดขึ้นด้วยความไม่พอใจต่อ รัฐบาลเผด็จการ จากเหตุสะสมหลายประการ สืบเนื่องมาจากการใช้อำนาจโดยมิชอบ โดยเฉพาะ การควบคุมตัวกลุ่มบุคคล 13 คน หรือ 13 ขบถรัฐธรรมนูญ ที่บางส่วนออกมาแจกใบปลิว เรียกร้องรัฐธรรมนูญตั้งแต่วันที่ 6 ตุลาคม เหตุการณ์นั้นนำมาสู่เหตุการณ์ กบฏรัฐธรรมนูญ ที่มีผู้เขียนบันทึกเหตุการณ์หลังจากนั้นเอาไว้มากมาย หนึ่งในนั้นคือ ธัญญา ชุนชฎาธาร หรือ พี่อ๋า ที่บันทึกภาพของการต่อสู้เรียกร้องรัฐธรรมนูญก่อนที่จะถูกรัฐใช้อำนาจจับขัง ตั้งข้อหาที่ไม่เป็นธรรม เปิดเผยถึงสภาพของชีวิตในห้องขัง จนกระทั่งวันแห่งอิสรภาพเหตุการณ์ตั้งแต่ในสนามฟุตบอลมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ลานโพธิ์ ถนนราชดำเนิน อนุสาวรีย์ทหารอาสา ตึก กศป.ที่ทำการฝ่ายความมั่นคงของรัฐบาลทหารในเวลานั้น สนามหลวง หน้าโรงแรมรัตนโกสินทร์ และอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ล้วนเป็นแหล่งประวัติศาสตร์ที่ฝ่ายประชาธิปไตยต้องเอาเลือดเนื้อไปทิ้งไว้ที่นั่นถึงแม้ในที่สุด ฝ่ายประชาธิปไตย จะเป็นฝ่ายชนะ รัฐบาลเผด็จการทหาร ต้องถอยร่น ผู้นำต้องลี้ภัยไปอยู่ในต่างประเทศ แต่ก็ไม่ชนะ เพราะต่อมา กองทัพก็เข้ามามีอำนาจ อีกหลายครั้งจนกระทั่งเกิดเหตุการณ์ พฤษภาทมิฬ ปี 2535 สมัย รัฐบาลพล.อ.สุจินดา คราประยูร ที่มาที่ไปก็ไม่ต่างจาก รัฐบาลชุดปัจจุบันเท่าไหร่ เพียงแต่ว่า อายุสั้นกว่า เวลาเพียงเดือนกว่า ฝ่ายประชาธิปไตย นำโดย พล.ต.จำลอง ศรีเมือง สามารถโค่นอำนาจของ รัฐบาลพล.อ.สุจินดา ได้สำเร็จกับการที่ต้องแลกด้วยเลือดเนื้อและชีวิตของฝ่ายประชาธิปไตยเช่นเคยการต่อสู้ระหว่าง เผด็จการ กับ ประชาธิปไตย ไม่มีวันเลิกรา รัฐบาลในวิถีประชาธิปไตยสมัย ทักษิณ ชินวัตร ทำท่าว่าจะปกครอง โดยพรรคเดียว ขั้วอำนาจเดียว เติบโตขึ้นเรื่อยๆจากการเอาชนะการเลือกตั้งได้อย่างท่วมท้น แต่ในที่สุดถูกทหารปฏิวัติจนได้สมัยรัฐบาล พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ ถูกรัฐประหารเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2534 ถือว่าเป็นความขัดแย้งภายในของกองทัพ คณะ รสช. ที่นำโดย พล.อ.สุนทร คงสมพงษ์ เข้ายึดอำนาจ พล.อ.ชาติชาย ขณะขึ้นเครื่องบินไปเข้าเฝ้าฯที่เชียงใหม่เพราะระแวงว่าจะถูกย้าย ปี 2549 เกิดการรัฐประหารขึ้นทำให้พรรคการเมืองอ่อนแอได้ผู้นำทหาร พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ มาปกครองในระยะเวลาสั้นๆ ปี 2557 รัฐประหารรัฐบาล ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ส่งท้ายได้ระบอบประยุทธ์มาจนถึงทุกวันนี้.หมัดเหล็กmudlek@thairath.co.th
