ในหนังสือชุดประวัติศาสตร์จีน “แลหลังแดนมังกร” (นานมีบุ๊คส์ จำกัด พ.ศ.2533) เล่ม 6 อาจารย์ถาวร สิกขโกศล แปลเรื่องเปาบุ้นจิ้น เทพเจ้าแห่งความยุติธรรม ไว้ให้พวกเราอ่าน ดังนี้พื้นเพเป็นคนเมืองเหอเฝย เมืองหลูโจว (พ.ศ.1542-1605) วี่แววความเป็นขุนนางตงฉินเริ่มต้นจากตอนเป็นนายอำเภอ เทียนฉาง เมืองหยางโจวครั้งหนึ่ง พ่อค้าขายหม้อ มือหนึ่งแบกหม้อเหล็ก อีกมือจูงชายขาเป๋ แขนด้วน มาฟ้องว่า ชายพิการคนนี้ขโมยหม้อ ขอให้เปาบุ้นจิ้นลงโทษ“ใต้เท้า ข้าพเจ้าถูกใส่ร้าย "ชายพิการตอบโต้" ท่านโปรดดู ข้าพเจ้ามีแขนเพียงข้างเดียว ขาก็เสียไปข้างหนึ่ง จะมีเรี่ยวแรงกำลัง ไปยกหม้อเหล็กที่แสนหนักใบนี้ไปได้อย่างไร โปรดให้ความเป็นธรรม”ถึงพ่อค้าหม้อพูด “หม้อเหล็กของข้าพเจ้าถูกขโมยไปแล้วถึง ห้าลูก ข้าพเจ้าจึงเฝ้าระวัง จนวันนี้จับได้แบบคาหนังคาเขามันยังเสียงแข็งไม่ยอมรับได้ยังไง”พ่อค้าหม้อบุคคลิกเป็นคนซื่อตรง ส่วนชายพิการก็มีเหตุผลฟังได้ คดีนี้ใครผิด ใครถูก เป็นเรื่องยากจะตัดสินท่านเปาใช้เวลาใคร่ครวญครู่หนึ่ง...แล้วก็ใช้อุบายหันไปตวาดพ่อค้าหม้อ “แขนขาเขาไม่สมประกอบจะลักหม้อของเจ้าไปได้อย่างไร” พ่อค้าหม้อเจอไม้นี้เข้าก็ตกตะลึงท่านเปาหันไปบอกชายพิการ “เจ้าถูกใส่ความ ข้าขอตัดสิน ยกหม้อใบนี้ให้เจ้าเป็นการชดเชย”ชายพิการดีใจ ลืมตัวเดินเขยกเข้าไปที่หม้อเหล็ก เอามือข้างเดียวจับไว้มั่น แล้วก้มตัวลงใช้หัวช้อนหม้อเหล็กขึ้นมาแบกไว้บนศีรษะ แล้วก็เดินเขยกออกไป“กลับมา” เสียงตวาดจากท่านเปา “หัวขโมยเจ้าเล่ห์หยุดกึก ท่านเปาเสียงดัง “เจ้าบังอาจกล่าวเท็จลวงเรา จงรีบสารภาพมาเสียโดยดี”คดีขโมยหม้อก็ยุติลงง่ายๆ ชายพิการถูกตัดสินเข้าคุกไปด้วยประการฉะนี้เองชื่อเสียงท่านเปาก็ยิ่งเลื่องลือ ย้ายไปเป็นเจ้าเมืองหลูโจวเจอปัญหา ญาติพี่น้องอ้างชื่อไปรังแกคนอื่น คนหนึ่งมีศักดิ์เป็นน้า ท่านเปาจับมาชำระโทษด้วยการโบยด้วยหวาย ปัญหาจากญาติก็หมดไปเหล่านี้เป็นแค่คดีมโนสาเร่ จนเมื่อเปาบุ้นจิ้นย้ายไปเป็นเจ้าเมืองไคเฟิง จึงเจอคดีใหญ่ พวกขุนนาง และผู้มีอิทธิพลบุกรุกที่ริมแม่น้ำหุ้ยหมิน ทำอุทยานส่วนตัว เมื่อฝนตกใหญ่น้ำระบายไม่ทันก็ท่วมบ้านเมืองเปาบุ้นจิ้นสั่งตรวจสอบก็พบว่า ขุนนางและจอมอิทธิพล สุมหัวกันออกเอกสารปลอม จึงสั่งถอนสิทธิที่ดิน สั่งลงโทษผู้เกี่ยวข้องทุกคน แล้วก็ระดมกำลังคนขุดลอกแม่น้ำ แก้ปัญหาน้ำท่วมเมืองได้คดีใหญ่ที่เปาบุ้นจิ้นฝ่าฟันก็ดูจะแค่นี้ ใหญ่แบบคดีราชบุตรเขย เป็นเรื่องในหนัง นอกนั้นก็เป็นเรื่องเล่าเล็กๆ เช่น ตอนเป็นเจ้าเมืองตวนโจว เมืองที่มีชื่อเรื่องการทำจานฝนหมึกชั้นดีต้องส่งเข้าราชสำนักใครมาเป็นใหญ่ก็มักงุบงิบเก็บจานฝนหมึกไว้ใช้ส่วนตัวแต่ท่านเปา ไม่เอา ตอนย้ายไปอยู่อีกเมือง ไม่มีจานฝนหมึกชั้นดีใช้เลยตลอดชีวิตเปาบุ้นจิ้นเรียบง่าย ไม่ว่าจะอาหารการกิน เครื่องแต่งกาย ที่อยู่อาศัย เขามีคำสั่งเสียถึงลูกหลาน ใครเป็นขุนนางแล้วโกงห้ามกลับบ้านเดิมตระกูลเปา ศพก็ห้ามนำมาเผาในสุสานเปาบุ้นจิ้นตัวจริงหน้าขาว แต่ที่เรียกกันท่านเปาหน้าดำ คำดำสื่อว่าตรงไปตรงมา ใครจะมาวิ่งเต้นคดีก็ไม่ได้เปาบุ้นจิ้นต้นฉบับเมื่อพันปีที่แล้วเก่งได้แค่นี้ต่างจากท่านเปาสมัยใหม่ เล่นบทใจดีไม่อยากเอาเด็กคดีรถชนเข้าคุก แต่เด็กเป็นลูกเศรษฐี เลยถูกนินทาเป็นท่านเปาหน้าขาว ติดสินบนได้ง่ายๆ โชคร้ายเสียจริงๆ.กิเลน ประลองเชิง
