ความรู้จาก “แลหลังแดนมังกร” (สำนักพิมพ์นานมี) อาจารย์ถาวร สิกขโกศล เรียกยุคดั้งเดิม เมื่อสี่–ห้าพันปีที่แล้ว ว่า ยุคตำนานปรัมปราจากหวงตี้พิชิตซือหยิว ต่อด้วยยี่ยิงดวงอาทิตย์เก้าดวง มาถึงยุคกุ่นและหยูขจัดอุทกภัยยุคสมัยเหล่านี้ ไม่มีการสืบสานทายาท หาคนมาเป็นผู้นำยาก เจอคนเก่งคนดี ก็รีบยกเก้าอี้ให้นิทานจีนที่ผมเล่าต่อไปนี้ เดาเอาได้ว่า เกิดขึ้นในยุคนิทานปรัมปราแว่นแคว้นหนึ่ง นายกรัฐมนตรีตาย...ท่านอ๋องมองซ้ายมองขวา หาคนเก่งคนดี ใกล้ๆตัว ถูกใจเท่าคนเก่าไม่ได้ถามมาถามไป มีคนเก่งคนดีอยู่คนหนึ่ง แต่ตอนนั้น ปลีกวิเวกไปอยู่ไกลถึงในป่า จึงสั่งคนให้ไปตามถึงตัวแล้ว เสนอเงื่อนไข นอกจากเก้าอี้นายก ยังมีข้าวของเงินทองแถมมากมาย แต่คนเก่งคนนั้นส่ายหน้าไม่เอาท่าเดียวคนของท่านอ๋องกลับไป ยังไม่ทันคล้อยหลัง คนเก่งคงส่ายหน้าจนเหนื่อย แต่ที่เหนื่อยกว่าคือหูเขารีบวิ่งไปคุกเข่าที่ริมลำธาร วักน้ำล้างหูเป็นการใหญ่ขณะนั้น คนเลี้ยงควายคนหนึ่ง จูงควายมากินน้ำ เขาเลือก ทำเลใต้น้ำเหลือบมาเห็นเข้า ก็ร้องถาม “เฮ้ ล้างหูทำไม อะไรนักหนา”“นายกตาย...” ชายผู้นั้นตอบ “เขามาชวนให้ไปเป็นนายก เรื่องอัปรีย์สีกระบาล พรรค์นี้ ทำให้ข้าต้องมานั่งล้างหู” เจ้าของควายตกใจ “ไม่ได้การ เดี๋ยวควายของข้าจะต้องพลอยอัปรีย์ตามไปด้วย”ว่าแล้ว เขาก็จูงควายออกจากลำธารนั้นไปเรื่องเล่าในสมัยนิทานปรัมปรา แสดงว่าผู้คนสมัยนั้น นิยม แสวงหาความสงบสุขในป่าเขากันมากกว่าอยู่กับความสับสนวุ่นวายอยู่ในเมืองการมีโอกาสรับเชิญ ขึ้นไปเสวยอำนาจ จึงเป็นเรื่องน่าชิงชังน่ารังเกียจแต่ถ้าเป็นนิทานพม่า ในสมัยโบราณ สมัยที่มีเรื่องเล่า ราชรถมาเกย คงไล่หลังสมัยปรัมปราไม่นาน...เก้าอี้นายกรัฐมนตรี มีความสำคัญน้อยกว่าการเป็นเจ้าของไร่แตงกวากาลครั้งหนึ่ง มีนายกคนหนึ่ง เหนื่อยกับงานบริหารบ้านเมืองนัก ก็ขอเวลาพัก ชวนลูกน้องคนสนิทไปเที่ยวป่าการเที่ยวให้สนุก ก็ต้องเดินคนเดียว...พอหิวน้ำ เจอไร่แตงกวา ความหิวไม่ทันถามว่าของใคร คว้าแตงกวาเข้าปาก เจ้าของ ไร่แตงกวามาเห็นพอดี ก็ไม่ถามอีกว่า“ใคร”คว้าจอบไล่ตีนายกตายลูกน้องนายกตามมาถึง ก็ถาม “ตีเขาทำไม” “ขโมยแตงกวากิน ไม่บอกเจ้าของ” “รู้หรือไม่ เขาเป็นนายก” เจ้าของไร่แตงกวาตอบ “ไม่รู้”ลูกน้องนายกบอก “เจ้าตีนายกตาย เจ้าก็ต้องเป็นนายกแทน”เจ้าของไร่แตงกวาโวย “ข้าปลูกแตงกวาไว้ตั้งมาก ข้าทิ้งไร่ไปไม่ได้หรอก” จนเมื่อลูกน้องนายกเสนอว่า “ถึงเป็นนายกก็ยังทำไร่แตงกวาต่อไปได้”นิทานพม่าเรื่องนี้ก็จบลง ตรงเมืองพม่าเวลานั้น ได้นายกคนใหม่ เรียกกันทั่วไปว่านายกแตงกวาหวานราวสี่พันปีที่แล้ว หลังจีนเข้ายุคราชวงศ์ เมื่อนายกหยูตาย อี้คนเก่งคนดีที่วางตัวไว้ ถูก “ฉี่” โอรสหยูฆ่า แล้วฉี่ก็ขึ้นสู่อำนาจ... เริ่มราชวงศ์เซี่ย ระบบสืบอำนาจจากพ่อไปถึงลูกนิทานจีน พม่า กระทั่งนิทานไทย เรื่องเล่าทำนองนี้ ก็ไม่มีเล่ากันอีก.กิเลน ประลองเชิง
