ไม่ใช่แค่ ดีก้า หนุ่มใหญ่ชาวอเมริกันวัย 60 ที่หลงใหลเสน่ห์เมืองปาย จนคิดว่าจะใช้เวลาที่เหลือในชีวิตที่นี่ เราพบดีก้า ที่ร้านขายชาสมุนไพรที่ถนนคนเดิน เขาบอกว่า มาปายตั้งแต่เมื่อ 20 ปีก่อน และใช้ชีวิตที่นี่อย่างน้อยปีละ 3 เดือน ปีนี้เขาเกษียณอายุแล้ว และคิดว่าจะมาปักหลักอยู่ที่ปายไม่ใช่เรื่องง่ายๆสำหรับผู้ชายอายุ 60 ที่จะตัดสินใจ ทิ้งชีวิตไว้ที่ไหนสักแห่งในโลก แต่เขาก็เลือกปาย..เมืองเล็กๆในอ้อมกอดของสายลมหนาว ภูเขา ทุ่งนา และชาติพันธุ์อันหลากหลายของบรรดาชาวดอยสเตอร์ 20 ปีผ่านพ้น ปาย..เปลี่ยนแปลงไปมาก ผู้คนจากเมืองใหญ่ เปลี่ยนชีวิตจากมนุษย์เงินเดือนในเมืองที่เต็มไปด้วยความวุ่นวาย หันมาใช้ชีวิตแบบสโลว์ ไลฟ์ อย่างเช่น พี่มุก อดีตผู้จัดการเอฟแอนด์บี ของโรงแรมโอเรียนเต็ล ที่หันเหตัวเองมาทำโฮมสเตย์เล็กๆให้ฝรั่งพัก และเปิดคอร์สสอนทำอาหารสุขภาพ โดยใช้วัตถุดิบตามฤดูกาลที่หาได้ในเมืองปาย...อย่างเช่น ข้าวหอมปาย ข้าวพันธุ์พื้นเมืองเลื่องชื่อของที่นี่ ผักสดจากดอยงาขี้ม่อน ฯลฯวันที่เราไปถึง พี่มุก สาธิตการทำอาหารเมนูเด็ดๆ 2-3 อย่าง ที่เธอสร้างสรรค์ขึ้นเอง ไม่ว่าจะเป็น ยำตะไคร้ ยำข้าวทอด งาขี้ม่อนปั่น ที่ทำเป็นสเปรดทานกับขนมปัง ได้ทั้งความอร่อยและสุขภาพดี เธอบอกว่า ชีวิตที่ปาย เป็นชีวิตง่ายๆ ใส่เสื้อตัวละ 20 บาท ซื้อจากตลาดนัด เดินไปหาเพื่อนได้ทุกร้าน ทุกคนรู้จักกันหมด อย่างวันนี้ เธอย้ายโรงเรียนสอนทำอาหารจากที่บ้าน มาสาธิตกันที่ร้านของน้องที่สนิท ชื่อ A Tales Of Joy คาเฟ่ออกแนวดิบๆ เอาชิ้นส่วนบ้านจาก ตรงนั้นตรงนี้มาประกอบร่าง ก็ออกมาแบบแนวๆดี ปาย...เป็นอำเภอที่ราบแอ่งกระทะเล็กๆล้อมรอบด้วยภูเขาและแม่น้ำหลายสายไหลผ่าน หลักๆ คือ น้ำปาย น้ำของ และน้ำแม่ปิงน้อยในจังหวัดแม่ฮ่องสอน...เป็นเมืองเก่าแก่ ที่ชาวพ่ายหรือไปร มาตั้งถิ่นฐานตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ ก่อนที่ผู้คนหลากหลายชาติพันธุ์ เช่น ไทยวน ไทใหญ่ ปกาเกอะญอ (กะเหรี่ยง) ลาหู่ เลอเวือะ ม้ง ลีซู รวมถึง จีนยูนนาน จะพากันอพยพเข้ามาอยู่อาศัยในเขตต่างๆของอำเภอเล็กๆแห่งนี้โปรแกรมเที่ยวปายของเรา เริ่มต้นที่ บ้านสวนอคิราห์ ของ น้องอุ๋ย เนตรนภา ปิมปา และพ่อหลวง ประยูร ปิมปา ผู้ใหญ่บ้านท่าปาย ร่วมกันก่อร่างสร้างต้นแบบวิถีชีวิตพอเพียง บนพื้นที่ 2 ไร่เศษ ใกล้กับสะพานประวัติศาสตร์ปายพ่อหลวงบ้านท่าปายบอกกับเราว่า เขาทำเกษตรเล็กๆในพื้นที่ที่จำกัด แต่ก็มีทุกอย่างที่กินได้เหลือก็ขาย ภายในบ้านสวนอคิราห์ มีทั้งนาข้าวที่ปลูกข้าวหอมปาย มีพืชผักสวนครัวนานาชนิด ทั้งผักเชียงดา ผักไชยา หรือคะน้าเม็กซิโก และที่เป็นไฮไลต์ของสวน เห็นจะเป็นมะนาวไร้เมล็ด ลูกใหญ่ยักษ์ ที่พวกเขาตั้งชื่อว่า พันธุ์ทูลเกล้า เพราะเป็นมะนาวที่เคยนำขึ้นทูลเกล้าฯถวายสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ภายในพื้นที่เล็กๆที่จำกัด ยังมีบ่อปลา เลี้ยงปลานิล ปลาทับทิม ปลาหมอตาล มีโรงเรือน คอกสัตว์ ที่เลี้ยงหมู 19 ตัว หมูป่า 7 ตัว รวมทั้งหมูจินหัว ที่ใช้สำหรับทำแฮมด้วย และที่ทำตัวเป็นประชาสัมพันธ์ชั้นเยี่ยมเห็นจะเป็นบรรดาน้องไก่..อารมณ์ดี 30 ตัว ที่พากันเดินออกไข่ไว้ตรงนั้น ตรงนี้ ให้เจ้าของสวนต้องตามเก็บไปเรื่อยๆ เพราะเลี้ยงแบบอินทรีย์ ใช้ปุ๋ยที่ทำเอง โดยเก็บหญ้าตามรีสอร์ตมาผสมกับขี้วัว เศษใบไม้ กากถั่วเหลืองมาทำปุ๋ย ซึ่งนอกจากจะใช้ในฟาร์มแล้ว ที่เหลือยังขายได้ถึงกิโลละ 7-15 บาทนอกจากเปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรแล้ว ที่นี่ยังเป็นแปลงต้นแบบของการผลิตพืชอินทรีย์ของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ใครสนใจเที่ยวว่าที่ฟาร์มออร์แกนิก แบบชิคๆฟินๆ เวลคัม ดริงก์ด้วยน้ำลำไยสดปลูกเอง หวานแบบธรรมชาติ นอนกางเต็นท์เก็บไข่ ให้อาหารหมู ติดต่อไปได้ที่น้องอุ๋ย 08-1491-5469 บอกเลยว่า ชีวิตแบบนี้ไม่มีในเมืองใหญ่ๆแน่นอน ออกจากสวนอคิราห์...แวะจิบกาแฟกันที่ร้านเข้าท่า ร้านกาแฟเก๋ไก๋ของเมืองปาย ก่อนจะเข้าที่พักเตรียมไปเดินเล่นถนนคนเดินในช่วงค่ำ ถนนคนเดินที่ปาย เปิดทุกวันจันทร์-อาทิตย์ มีอาหารพื้นเมือง อาหารนานา ชาติ เสื้อผ้า ของที่ระลึกให้เลือกซื้อ รวมทั้งบาร์นั่งดริงก์แบบเบาๆชิลๆ เป็นอีกแหล่งที่เราจะได้เห็นวิถีชีวิตของนักท่องเที่ยวโดยเฉพาะชาวต่างชาติที่มาเที่ยวหรือแม้แต่อยู่ที่ปายในช่วงไฮ ซีซันหมอกหลังฝนเมืองปาย ทักทายยามเช้าวันนี้เรามีนัดกันที่ ร้านเอิร์ธ โทน กรีนคาเฟ่และเฮลท์ช็อปที่เต็มไปด้วยเมนูสุขภาพ แหล่งรวมพลของชาววีแกน...หรือพวกมังสวิรัติ ที่ส่วนใหญ่จะเป็นฝรั่ง เป็นอีกจุดเช็กอินที่หลายคนต้องแวะเวียนมา ช่วงบ่าย เรามีเวิร์กช็อปทำเนย ที่ Pai Romance Farm ซึ่งอดีตช่างภาพทีวีหนุ่ม คุณโอม ผันตัวเองมาทำฟาร์มและคาเฟ่ ที่มีทั้งกาแฟและเบเกอรีสุดอร่อยไว้ต้อนรับนักท่องเที่ยว บวกกับมุมถ่ายรูปเก๋ๆ โรงนา คอกม้าสีแดงสดกับรถบัสเก่าเอามาทำสีแดงเก๋ๆ งานนี้สาวๆเซลฟี่ติสต์...ต้องกรี๊ดดดด เพราะหามุมถ่ายรูปเท่าไหร่ก็ไม่หมด ก่อนกลับไม่พลาดถ่ายรูปกันที่สะพานประวัติศาสตร์ แวะชิมลาบหมู ที่ ร้านลาบอร่อยที่สุดในโลก มั่นใจซะขนาดนี้ก็ต้องแวะไปชิมกันหน่อย ไฮไลต์ของร้าน นอกจากลาบเนื้อ ลาบหมู ลาบขม เนื้อย่าง หมูย่าง แล้วยังมี ผักพื้นบ้านที่ยกมาเสิร์ฟกันเป็นถาดๆหนาวแรก...ของปีนี้ มาช้าไปนิด แต่สำหรับปาย... เมืองสโลว์ ไลฟ์ เล็กๆ ที่ฤดูกาลไม่อาจปิดกั้น น่าจะเป็นอีกหนึ่งจุดหมายปลายทางที่สักครั้งในชีวิต...ควรได้ไปสัมผัส...!!!