“กระบก”...แม้คนรุ่นใหม่จะไม่ค่อยรู้จัก แต่ก็ยังพอมีคนรู้ว่า เป็นชื่อไม้ยืนต้นชนิดหนึ่งของไทย สามารถนำไม้มาสร้างบ้านได้ แต่ไม่ค่อยได้รับความนิยมเพราะเนื้อไม้ไม่มีลายสวยงาม ลูกผล ใบ ราก มีสรรพคุณเป็นยาระบาย ยาถ่ายพยาธิ ใช้ได้ทั้งคนและสัตว์ส่วน “ข้าวกระราง”...คำนี้ บอกได้เลยว่า คนไทยแทบไม่รู้จัก และไม่ต้องเข้าใจผิดคิดว่า เป็นพันธุ์ข้าวพื้นเมือง ข้าวกระรางเป็นคำเรียกขาน อาหารพื้นบ้านโบราณ ปัจจุบันนี้ทั่วไทยหาซื้อได้ยาก แต่จะมีให้ซื้อหาได้ที่ตลาด อ.แกลง จ.ระยอง มีขายตามฤดูกาล เริ่มตั้งแต่เดือนกันยายนเป็นต้นไปในราคาไม่แพง แค่คำละ 10 บาท ...ทำมาจากเนยเมล็ดผลกระบกคั่ว ใช้คลุกกินกับข้าวสวยร้อนๆ“ที่ร้านมีต้นไม้กระบก 4 ต้น อายุ 100 ปีกว่า สูงราว 30 เมตร อนุรักษ์ไว้ให้คนรุ่นหลังได้ดู ทุกปีจะออกดอกหอมในช่วงเดือนกรกฎาคม-สิงหาคม เมื่อเริ่มมีผลสุกจะร่วงลงพื้น มักมีสัตว์พวกค้างคาว กระรอก กระแต มากินเป็นจำนวนมาก ส่วนเมล็ดหลังจากเนื้อเน่าเปื่อย หรือแห้ง จะเหลือแต่เมล็ดด้านใน สามารถนำมาทำเป็นอาหารได้ เพราะปู่ย่า ตายาย ได้สอนทำเป็นสูตรไว้ให้” นงเยาว์ แสงวิไล เจ้าของร้านครัวจันทร์หอม ต.เนินฆ้อ อ.แกลง จ.ระยอง เผยถึงวิธีการนำลูกกระบกมาทำเป็นอาหาร...เริ่มด้วยการนำผลกระบกมาผ่า ปอกลอกเนื้อออกให้หมด จะพบเมล็ดข้างใน ต้องกะเทาะเปลือกเมล็ดอีก 2 ชั้น ลอกออกให้หมดจะเหลือเพียงเนื้อในเมล็ดสีขาว ที่คนภาคอีสานให้สมญานามว่า “อัลมอนด์เมืองไทย”...จากนั้นนำไปคั่วในกระทะร้อนๆ พอสุกเหลือง ทิ้งไว้ให้เย็นลง นำกระบกคั่วประมาณ 200 กรัม มาโขลกในครกจนแตกออกเป็นมัน นำไปตำละเอียดอีกครั้ง แต่คราวนี้ให้ใส่เกลือหยิบมือ น้ำตาลทราย 1 ช้อนโต๊ะ ตักใส่ถ้วยพิมพ์เบ้าขนมครก หรือห่อด้วยใบตองเป็นรูปกรวย....นี่แหละ ที่เขาเรียกว่า ข้าวกระรางสามารถเก็บไว้ในอุณหภูมิปกติได้นานหลายเดือน เวลาจะรับประทานให้เอาไปใส่หม้อหุงข้าวร้อนๆให้นิ่ม ก่อนจะนำคลุกกินกับข้าวสวยร้อนๆ รสชาติอร่อยลิ้นแบบไม่ต้องเติมเครื่องปรุงอะไรเลยสรรพคุณทางยา แพทย์แผนไทยและการแพทย์แผนปัจจุบัน...ในผลกระบก มีเนื้อในเมล็ดสีขาว เป็นเนื้อแป้ง มีน้ำมันช่วยบำรุงสมองบำรุงหัวใจ รักษาริดสีดวงจมูก บรรเทาอาการโรคหอบหืดนอกจากจะเป็นอาหารและยาของคนได้แล้ว ผลสุกของกระบกที่ร่วงหล่นลงมายังสามารถนำไปผสมเป็นอาหารสัตว์เคี้ยวเอื้องอื่นๆเป็นยาถ่ายพยาธิได้ด้วย.ไชยรัตน์ ส้มฉุน
