เรื่องราวของพระในพุทธศาสนา นิกายเซน หลายเรื่อง ฟังๆแล้วก็ซับซ้อน สับสน เข้าใจยาก แต่บางเรื่องก็ง่ายแสนง่ายเรื่องหนึ่ง ผมหาหนังสือไม่เจอ ขอเล่าจากความจำ...วัดเซนวัดหนึ่งรุ่งเรืองเฟื่องฟูมาก มีลูกศิษย์ลูกหาเพิ่มขึ้นทุกวัน ศิษย์วัดเซนอีกแห่งที่คนเข้าวัดน้อย ก็อิจฉาวันหนึ่งเจอหน้าศิษย์วัดคู่แข่ง ก็โม้ว่า “อาจารย์ข้า ใช้มือถือพู่กันวาดภาพอยู่อีกริมแม่น้ำฝั่งนี้ แต่ภาพวาดมาปรากฏชัดในฉากผ้าฝั่งโน้น อาจารย์ของเจ้าเล่า ทำอะไรได้สักแค่ไหน”“อาจารย์เราน่ะหรือ” ศิษย์วัดเซนที่ถูกท้าคุยบ้าง“ท่านไม่เก่งไม่ขลังอะไรทั้งนั้น พอหิวท่านก็กิน พอ ง่วงท่านก็นอน”จบเรื่องเล่าเซนเรื่องแรก ถ้ายังไม่เข้าใจ ผมขอใช้คำอธิบาย จากหนังสือส่องตะเกียง ปรัชญาเต๋า ปริศนาเซน (พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ พิมพ์แจกวันคล้ายวันเกิด ปี พ.ศ.2525)อาจารย์เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ท่านรจนาไว้ไพเราะจับใจวิถีแห่งเซนก็คือ ชีวิตประจำวัน เป็นธรรมชาติเรียบง่าย ไปตามปกติ ความจริง คือความง่ายตรงไปตรงมาความยากลำบาก ยุ่งยาก ย่อมมาจากการเสแสร้ง ความปรุงคิดเฝ้าพะวงสงสัยไม่สุดสิ้น บ่อยครั้งที่เรามักหมกมุ่นขุ่น (ขอย้ำ คำขุ่น ไม่ใช่ครุ่น) คิด อยู่กับปัญหาปรุงแต่ง คือสิ่งที่ไม่มีอยู่ และยังไม่มาถึง มากกว่าจะคิดถึงปัญหาในปัจจุบัน ที่กำลังเผชิญเราอยู่ในขณะนั้น เช่นปัญหาชีวิตภายหลังตายแล้วมากกว่าที่จะคิดถึงปัญหาของชีวิตในปัจจุบัน ที่มีอยู่เป็นอยู่ขณะนี้พอเข้าใจวิถีเซนบ้าง เพื่อย้ำความเข้าใจ อาจารย์เนาวรัตน์ มีเรื่องเล่าที่ท่านตั้งชื่อ “ล้างบาตร”พระภิกษุรูปหนึ่ง บอกกับอาจารย์โยซุว่า “ผมเพิ่งมาอยู่ใหม่ในวัดนี้ ท่านอาจารย์ได้โปรดสอนธรรมให้ผมด้วยเถิด”อาจารย์โยซุถามกลับว่า “คุณฉันอาหารแล้วหรือยัง” “ผมฉันแล้วครับ”อาจารย์จึงว่า “ถ้าอย่างนั้น คุณควรล้างบาตรเสีย”ภิกษุใหม่ พลันรู้แจ้งธรรมในขณะนั้นเองผมตั้งใจเล่าเรื่องเซน ไว้ให้ใช้ในการระงับความฟุ้งซ่าน ของคนที่ตามข่าวคดีคุณแตงโต ยิ่งฟังก็ยิ่งยุ่งยากยืดยาว เพราะนอกจากตัวละครหลักที่เกี่ยวข้อง แล้วยังมีตัวละครจากคนนอกมาซ้อน จนเริ่มไม่รู้ว่าใครเป็นใครนึกขึ้นได้ เรื่องเล่าแบบเซน พระนักเทศน์ไทยรุ่นเก่า ท่านก็เคยใช้ รุ่นพี่ยังสอนรุ่นน้องที่ตายก็ตายไป ที่อยู่ก็เอากันไป...มโนถึงซุ่มเสียง พระอ่านคัมภีร์ หยุดเว้นวรรค เรียกเสียง “หึๆ” จากญาติโยม พองามแล้ว ก็เทศน์ต่อ “ฝังยังวัด” คราวเสียงฮาก็ตามมาเออ! ถ้าเรื่องคดีคนตกน้ำตาย จบง่ายๆ ตรงที่ได้เวลา ก็เอาไปเผาที่วัด คนในบ้านเมืองเรา จะได้เหลือเวลาไปทุกข์ร้อนเรื่องอื่นๆ น้ำมันขึ้นราคาบาร์เรลละเกินร้อยเหรียญ คนตายเพราะโควิด-19 วันอังคารปาเข้า 65 ฯลฯนี่ยังไม่รวม เรื่องเป็นห่วงชีวิตคนเมืองยูเครน...ไม่รู้รัสเซียจะเล่นสงครามต่อไม้ไหน.กิเลน ประลองเชิง
