การส่งเสริมให้เกษตรกรเพาะเลี้ยงปลาสวยงามเป็นอาชีพเสริมมีมาร่วมสิบปี แต่ไม่ค่อยได้รับความสนใจจากเกษตรกรสักเท่าไร...เกษตรกรยังคงให้ความสนใจการเพาะเลี้ยงปลาเศรษฐกิจเป็นหลัก โดยเฉพาะในพื้นที่จังหวัดเชียงราย แทบไม่ได้รับความสนใจเลยแต่หลังจากรัฐบาลได้ประกาศให้ปลากัด เป็นสัตว์น้ำประจำชาติ เมื่อปี 2560... ทุกอย่างกลับตาลปัตร ปีที่ผ่านมา กรมประมง โดยกองวิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืด ฉวยจังหวะมอบนโยบายให้ศูนย์วิจัยฯ 38 แห่ง ดำเนินโครงการจัดตั้งศูนย์เรียนรู้และการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำสวยงามและพรรณไม้น้ำ ภายในพื้นที่ของตัวเอง รื้อฟื้นการส่งเสริมให้เกษตรกรหันมาสนใจการเพาะเลี้ยงปลาสวยงามอีกครั้งปรากฏว่า ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืด เขต 2 (เชียงราย) ถือเป็นศูนย์ฯ แรกๆที่ประสบความสำเร็จในการเป็นศูนย์เรียนรู้และถ่ายทอดเทคโนโลยีให้กับเกษตรกรและผู้สนใจทั่วไป จนสามารถสร้างอาชีพใหม่ให้เกษตรกรมากกว่า 200 ราย “เราไม่ได้สอนถ่ายทอดเทคโนโลยีการเพาะพันธุ์ปลากัดอย่างเดียว เราให้ความรู้การเพาะพันธุ์ปลาสวยงามถึง 6 ชนิด มีตั้งแต่ปลากัด ปลาหางนกยูง ปลาแฟนซีคาร์ป ปลาม้าลายน้ำจืด ปลาโรซี่ และปลาหมอสี เพราะเป็นปลาที่เพาะเลี้ยงได้ง่าย ให้ลูกไว เลี้ยงแค่ 3-5 เดือน สามารถจับขายได้แล้ว ในการเพาะเลี้ยงเรายังได้แนะวิธีการเลี้ยงแบบง่ายๆ ใช้วัสดุที่มีอยู่รอบตัว รอบบ้าน ตั้งแต่แก้วกาแฟ ขวดน้ำพลาสติก วงบ่อซีเมนต์ หรืออะไรก็แล้วที่ขังน้ำได้ เกษตรกรหาได้ง่ายๆ มาเป็นที่เพาะเลี้ยงพันธุ์และเลี้ยงปลาสวยงาม เพื่อใครๆก็ทำได้ มีต้นทุนต่ำ”นายสุภาพ แก้วละเอียด ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืด เขต 2 (เชียงราย) บอกว่า หลังจากเปิดศูนย์เรียนรู้ได้ไม่นาน และมีการให้เจ้าหน้าที่ออกไปเผยแพร่ให้ความรู้กับเกษตรกรตามหมู่บ้านได้พร้อมกับนำพันธุ์ปลาไปแจก แนะนำตัว ไม่น่าเชื่อว่าเกษตรกรจะให้ความสนใจมาก ผิดกับก่อนหน้านี้ แทบไม่มีชาวบ้านสนใจอยากได้กันเลย “ที่สำคัญหลังจากมีการเปิดให้เกษตรกรเข้าร่วมอบรม รุ่นแรกจะมีแต่ผู้ใหญ่ แต่รุ่นหลังๆมา มีเด็กเยาวชนมาอบรมกันมากขึ้น และจะมีเด็กนักเรียนเข้ามาดูงานที่ศูนย์เรียนรู้ทุกวัน เราเลยเกิดความคิดว่า นี่เป็นจังหวะเหมาะใน การสร้างนักเพาะพันธุ์ปลารุ่นใหม่ให้กับประเทศ ชาติ เพราะนับวันหาคนสนใจจะเป็นนักเพาะพันธุ์ปลาได้น้อยมาก การสอนและถ่ายทอดเทคโนโลยีง่ายๆให้เยาวชนรู้จักเพาะพันธุ์ปลา ผสมพันธุ์ปลา และคัดพันธุ์ปลาเอง สามารถสร้างรายได้ให้กับตัวเอง และครอบครัว จะเป็นตัวช่วยสร้างแรงจูงใจและผลักดันให้เด็กเหล่านี้เป็นนักเพาะพันธุ์ปลา สร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆให้กับวงการประมงไทยอย่างไม่ต้องสงสัย” และผลพลอยได้ทางอ้อมอีกอย่างที่ตามมาจากการให้เด็กรุ่นใหม่สนใจการเพาะเลี้ยงปลาสวยงามหารายได้ นายสุภาพ บอกว่า สิ่งที่เห็นได้ชัด นอกจากจะทำให้เด็กรู้จักการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ด้วยความสุขเพลิดเพลินอยู่กับปลาแล้ว ยังช่วยลดการมั่วสุมที่สุ่มเสี่ยงต่อการใช้ยาเสพติด และยังทำให้เด็กรู้จักเข้าสังคม รู้จักแลกเปลี่ยนความคิด...ได้ห่างไกลจากสังคมคนก้มหน้า จ้องแต่สมาร์ทโฟน หลงละเมออยู่ในโลกเสมือนจริงได้ด้วย. ชาติชาย ศิริพัฒน์
