มูลนิธิไทยรัฐจับมือ สพฐ. SCGC และภาคีเครือข่าย เปิดตัว “โครงการต้นแบบการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning)” ใน 10 โรงเรียนไทยรัฐวิทยานำร่อง มุ่งสร้างสมรรถนะเด็กไทยผ่านการลงมือปฏิบัติจริง ปรับการเรียนการสอนสู่โลกอนาคตอย่างยั่งยืน
ไทยรัฐกรุ๊ป โดยมูลนิธิไทยรัฐ จับมือ สพฐ. และภาคีเครือข่ายชั้นนำ เปิดฉากเวิร์กช็อปใหญ่ “โครงการต้นแบบการเรียนรู้เชิงรุก ไทยรัฐวิทยา” (Active Learning Project) คัด 10 โรงเรียนนำร่องจาก 4 ภาค สร้างนวัตกรรมการเรียนรู้ที่กินได้จริง เน้นลงมือปฏิบัติ แก้ปัญหาจากประสบการณ์ตรง หวังขยายผลความสำเร็จสู่โรงเรียนไทยรัฐวิทยาทั่วประเทศ
เมื่อวันที่ 2-4 เมษายน 2569 ณ โรงแรมเดอะพาลาสโซ กรุงเทพฯ มูลนิธิไทยรัฐ ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) และบริษัท เอสซีจี เคมิคอลส์ จำกัด (มหาชน) หรือ SCGC จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ “โครงการต้นแบบการเรียนรู้เชิงรุก ไทยรัฐวิทยา” เพื่อขับเคลื่อนสถานศึกษาให้เป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้อย่างยั่งยืน
สานต่อปณิธาน “กำพล วัชรพล” สร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่การศึกษาไทย
ในพิธีเปิดโครงการ บรรยากาศเต็มไปด้วยความมุ่งมั่นของคณะครูและผู้บริหารจาก 10 โรงเรียนนำร่องทั่วประเทศ โดยพิธีกรได้กล่าวถึงความสำคัญของโครงการนี้ว่าเกิดขึ้นเพื่อสืบสานปณิธานของ คุณกำพล วัชรพล ผู้ก่อตั้งหนังสือพิมพ์ไทยรัฐและมูลนิธิไทยรัฐ ที่ต้องการพัฒนาเยาวชนให้มีทักษะชีวิตและนวัตกรรมการเรียนรู้ที่ทันสมัย โดยได้รับความร่วมมืออย่างแข็งแกร่งจากภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐและเอกชน
ดร.อรุณี จิรมหาศาล ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ประธานในพิธีเปิด ได้กล่าวถึงเป้าหมายสำคัญว่า ต้องการให้โรงเรียนไทยรัฐวิทยามี “จุดตัด” หรือเอกลักษณ์ที่ชัดเจนเทียบเท่าโรงเรียนเฉพาะทางชั้นนำ และเน้นย้ำเรื่องการลดความเหลื่อมล้ำเพื่อให้เด็กในพื้นที่ห่างไกลได้รับโอกาสเท่าเทียมกับเด็กในเมือง พร้อมกระตุ้นให้บุคลากรสร้าง “ความยั่งยืน” (Sustainability) ให้เกิดขึ้นในโรงเรียนขนาดเล็ก เพื่อให้ชื่อของ “ไทยรัฐวิทยา” เป็นเอกภาพและมีมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ
หัวใจคือการปรับ Mindset จากผู้รับสู่ผู้สร้างองค์ความรู้
ดร.อรุณี จิรมหาศาล ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ได้เน้นย้ำถึงหัวใจของการจัดการเรียนรู้ครั้งนี้ว่า
“Active Learning คือหัวใจหลักของกระบวนการเรียนรู้ตั้งแต่อนุบาลถึง ม.6 คอนเซปต์เหมือนกันแต่ต้องใช้วิธีการที่แตกต่างตามความเหมาะสม ครูอย่าแค่ไปดูงานที่อื่นแล้ว Copy มาทำตามตรง ๆ แต่ต้องเปลี่ยน Mindset สร้างกระบวนการเรียนรู้จากความเข้าใจในพื้นที่ตัวเองจริงๆ”
โครงการนี้มุ่งหวังที่จะเปลี่ยนบทบาทผู้เรียนจาก “ผู้รับข้อมูล” เป็น “ผู้สร้างองค์ความรู้” ผ่านการตั้งคำถาม อภิปราย และการลงมือปฏิบัติจริง โดยมีเป้าหมายพัฒนาให้เป็นโรงเรียนต้นแบบที่สามารถถ่ายทอดประสบการณ์ให้แก่โรงเรียนอื่นๆ ในอนาคต
เรียนรู้ผ่านการปฏิบัติ สร้างมูลค่าจากขยะสู่ความยั่งยืน
ด้าน ดร.สุรชา อุดมศักดิ์ ประธานเจ้าหน้าที่สายงานปฏิบัติการและนวัตกรรม SCGC กล่าวถึงแนวทางการสร้างจิตสำนึกผ่านการปฏิบัติที่จับต้องได้
“ทุกอย่างถ้าเรียนเฉย ๆ ไม่มีของให้ปฏิบัติ ไม่มีของให้จับต้องได้ การเรียนรู้จะลำบากและไม่ยั่งยืน เราจึงส่งเสริมผ่านโครงการ เช่น ถุงนมกู้โลก เพื่อให้เด็ก ๆ เห็นว่าขยะมีมูลค่าซ่อนอยู่ ถ้าเด็ก ๆ ตระหนักและช่วยกันตั้งแต่น้อง ๆ เขาจะกลายเป็นแกนนำในครอบครัวและขยายผลความยั่งยืนสู่สังคมได้แบบก้าวกระโดด”
SCGC ได้ร่วมสนับสนุนเครื่องมืออย่าง “Waste Wittaya Kit” เพื่อใช้เป็นชุดอุปกรณ์ประกอบการเรียนการสอนด้านการจัดการขยะในชีวิตประจำวัน
เจาะลึก 10 โรงเรียนนำร่อง 3 กลุ่มเป้าหมาย
มูลนิธิไทยรัฐได้คัดเลือกโรงเรียนต้นแบบ 10 แห่ง แบ่งตามประเภทโครงการเพื่อให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ ได้แก่
- กลุ่มเกษตรและสิ่งแวดล้อม (5 โรงเรียน): เช่น รร.ไทยรัฐวิทยา 10 (นราธิวาส) กับโครงการยุวเกษตรน้อย, รร.ไทยรัฐวิทยา 51 (บึงกาฬ) เรื่องสวนผักพอเพียง และ รร.ไทยรัฐวิทยา 91 (อำนาจเจริญ) เรื่องอ้อยอินทรีย์
- กลุ่มการเรียนรู้ฐานชุมชน (3 โรงเรียน): เช่น รร.ไทยรัฐวิทยา 46 (พะเยา) กับนวัตกรรมชาดอกคำใต้ และ รร.ไทยรัฐวิทยา 92 (อุดรธานี) การสร้างรายได้จากเศษผ้าพื้นเมือง
- กลุ่มสื่อและเทคโนโลยี (2 โรงเรียน): รร.ไทยรัฐวิทยา 52 (ปัตตานี) กับ Smart Media Studio และ รร.ไทยรัฐวิทยา 84 (ขอนแก่น) พัฒนาโมเดลสื่อสร้างสรรค์
ก้าวต่อไปคือการติดตามผลและสร้างเครือข่ายที่เข้มแข็ง
โครงการในเฟสแรกจะดำเนินงานตลอดปีการศึกษา 2569 โดยมีกลไกการติดตามผลอย่างใกล้ชิดผ่านการส่งการบ้านรายเดือน การลงพื้นที่เยี่ยมโรงเรียน และการถอดบทเรียนเพื่อปรับปรุงการดำเนินงาน เพื่อบ่มเพาะสมรรถนะสำคัญทั้งการคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร และการทำงานร่วมกับผู้อื่นให้แก่เยาวชนไทยรัฐวิทยาอย่างยั่งยืน
ภาพ: ศรันย์ พงษ์สวัสดิ์
