หลังจากที่ผู้ป่วยได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนผิวข้อเข่าเทียม จนสามารถเดินได้ใกล้เคียงปกติแล้ว การปฏิบัติตัวหลังจากได้รับการผ่าตัดเป็นสิ่งสำคัญที่ไม่ควรละเลย เพราะจะส่งผลต่อการใช้งานข้อเทียมในระยะยาว ศูนย์ฟื้นฟูข้อเสื่อม รพ.เวชธานี มีคำแนะนำดีๆ เกี่ยวกับ 10 สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงและ 10 สิ่งที่ควรปฏิบัติ สำหรับผู้ป่วยที่เคยได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนผิวข้อเข่าเทียมมาฝาก
• สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
• หลีกเลี่ยงการยกของหนัก โดยเฉพาะน้ำหนักมากกว่า 20 กิโลกรัม และต้องยกโดยย่อข้อเข่ามาก
• หลีกเลี่ยงการขึ้น-ลงบันไดที่บ่อยเกินไป เดินขึ้น-ลง มากกว่า 3 ชั้นของบ้าน จำนวนมากกว่า 5 เที่ยวต่อวัน
• ไม่ปล่อยให้น้ำหนักตัวมากเกินไป
• หลีกเลี่ยงการออกกำลังกาย หรือกีฬาที่มีการกระโดดและปะทะกัน เช่น วิ่ง เล่นสกี เทนนิส แบดมินตัน บาสเก็ตบอล
• หลีกเลี่ยงท่าคุกเข่า บิดเข่า หรืองอเข่าเกินกว่า 90 องศา
• หลีกเลี่ยงการลุกยืนอย่างรวดเร็ว ควรตั้งขา และเข่าตรงก่อนการลุกยืนทุกครั้ง
• หลีกเลี่ยงการนั่งยองๆ หรือนั่งเตี้ย
• หลีกเลี่ยงการใช้ส้วมที่ยกพื้นเตี้ย
• หลีกเลี่ยงการใช้หมอนรองใต้เข่าขณะนอน
• หลีกเลี่ยงการอาบน้ำในอ่างอาบน้ำ เพราะอาจลื่นล้มได้ง่าย
...
10 สิ่งที่ควรทำ
• ควรนั่งหรือลุกจากเก้าอี้โดยใช้มือทั้งสองข้างช่วยพยุง เพื่อยกตัวขึ้นจากการนั่ง
• ควรจัดชั้นวางเครื่องใช้ในห้องน้ำให้สูงระดับหน้าอก เพื่อลดความตึงของกล้ามเนื้อขณะที่ย่อตัวหรือเอื้อมหยิบของ
• ควรบริหารกล้ามเนื้อรอบข้อ ตามที่แพทย์แนะนำ
• ออกกำลังกายเบาๆ เช่น ว่ายน้ำ รำมวยจีน เดินเร็ว ลีลาศ กอล์ฟ ปิงปอง
• ควรมาพบแพทย์ตามนัดเสมอ เพราะหากตรวจพบความผิดปกติ จะทำให้ทราบความผิดปกติที่เกิดแต่เนิ่นๆ และรีบแก้ไขได้
• ควรใช้วัสดุกันลื่น มีราวจับ ภายในห้องน้ำ และจัดเก้าอี้สำหรับนั่งอาบน้ำ
• บริเวณบ้านควรจัดให้โล่ง สว่าง ไม่มีสิ่งกีดขวางบนทางเดิน เพื่อกันการสะดุดล้มลง
• ควรมีราวจับทั้ง 2 ด้านของบันได
• สังเกตอาการของตนเองอย่างสม่ำเสมอ เมื่อมีไข้เกิน 38 องศาเซลเซียส ปวดบวมแดง ร้อนบริเวณข้อเข่าเทียม ปวดน่องมากจนเดินไม่ได้ รู้สึกว่าข้อเข่าหลวม หรือขาบิดผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์ทันที
• พักผ่อนให้เพียงพอ
อย่าลืมถนอมและดูแลข้อเทียมให้มีอายุการใช้งานยาวนานที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ เพื่ออิสระในการก้าวเดิน โดยไม่ต้องพึ่งเครื่องช่วยพยุงอีกต่อไป