“ที่นี่เราทำนาแบบเสี่ยงน้ำท่วม ได้บ้าง ไม่ได้บ้าง มานาน ปีนี้เป็นครั้งแรก เริ่มทำนาเดือนเมษายน เพราะกรมชลประทานได้เข้ามาพัฒนาพื้นที่และปล่อยน้ำให้เราทำนาเก็บเกี่ยวได้ทันก่อนน้ำจะท่วม เพื่อเขาจะเอาทุ่งนาทำแก้มลิง แลกกับที่กรมชลประทานสัญญา การทำนาปีของคนที่นี่จะไม่เสียหาย ไม่เจอน้ำท่วม และมันก็จริง ปีนี้ฝนมาเร็ว พื้นที่อื่นๆเจอน้ำท่วมกันไปแล้ว 2 หน แต่พวกเราไม่เจอ ชลประทานทำได้จริง”ลำยอง สุวรรณหงษ์ ชาวนาวัย 54 ปี บ.แม่ระหัน ต.บ้านกร่าง อ.เมือง จ.พิษณุโลก ซึ่งเป็นพื้นที่ส่วนหนึ่งของบางระกำโมเดล ที่มีปัญหาท่วมแล้งซ้ำซากทุกปี พูดถึงโครงการนำร่องของกรมชลประทานเข้ามาปรับเปลี่ยนให้เป็นแก้มลิงสมบูรณ์...เพื่อเกษตรกรได้ทำกินแบบไม่เสี่ยงน้ำท่วม หลังเก็บเกี่ยวถึงน้ำจะท่วมยังสามารถอยู่อาศัยสัญจรไปมาได้สะดวก และเมื่อถึงฤดูแล้งยังมีน้ำให้ทำกินได้ ไม่ต้องผจญชีวิตยถากรรมตามภัยธรรมชาติอีกต่อไป “โครงการนี้ไม่เพียงรัฐบาลให้ความสำคัญเพื่อการแก้ปัญหาให้เกษตรกรอย่างยั่งยืน ยังเป็นโครงการองค์กรระหว่างประเทศ กองทุนสภาพอากาศสีเขียว หรือ GCF (Green Climate Fund) ให้ความสนใจจะสนับสนุนเงินให้เปล่า 40–45 ล้านเหรียญสหรัฐฯ (1,300-1,500 ล้านบาท) เพราะเป็นโครงการอยู่ในเงื่อนไข ทำเพื่อให้เกษตรกรรู้จักปรับตัวให้เข้ากับสภาพภูมิอากาศโลกที่เปลี่ยนไป ซึ่งขณะนี้อยู่ขั้นทำเรื่องเสนอต่อ UNDP สำนักโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ พิจารณากลั่นกรองก่อนนำเสนอ GCF” ดร.สมเกียรติ ประจำวงษ์ รองอธิบดีกรมชลประทาน บอกอีกว่า โครงการที่ GCF ให้ความสนใจนั้น เป็นเพียงพื้นที่บางส่วนของโครงการแก้มลิงลุ่มน้ำยมตอนล่างเท่านั้น ไม่ใช่พื้นที่ทั้งหมดที่กรมชลประทานได้ศึกษาพื้นที่ลุ่มต่ำตั้งแต่สุโขทัยลงมาจนถึงนครสวรรค์ มีความเหมาะสมจะทำเป็นแก้มลิงได้ทั้งหมด 69 แห่ง ถ้าสามารถพัฒนาให้เป็นแก้มลิงสมบูรณ์ จะเก็บกักน้ำไว้ชั่วคราวเพื่อรอการระบายได้ถึง 2,049 ล้าน ลบ.ม. แต่ต้องใช้งบประมาณสูงถึง 29,000 ล้านบาทแน่นอนย่อมมีคำถามตามมา จะคุ้มค่าหรือไม่...ดร.สมเกียรติ ให้ข้อคิด กักน้ำได้ 2,049 ล้าน ลบ.ม. ปริมาณน้ำขนาดนี้เท่ากับ 20% ของปริมาณน้ำท่วมใหญ่เมื่อปี 2554แต่ถ้าเป็นน้ำท่วมแบบปีปกติ จะเท่ากับ 50% ของปริมาณน้ำที่หลากท่วมจากภาคเหนือลงมาจนถึงเมืองหลวง เพราะน้ำที่หลากท่วมมาตามแม่น้ำเจ้าพระยา ส่วนใหญ่มาจากแม่น้ำยมเป็นหลัก เพราะไร้เขื่อนขนาดใหญ่ช่วยกักเก็บ...ลงทุนทำแก้มลิง 29,000 ล้านบาท ลดน้ำส่วนเกินไปได้ครึ่งหนึ่ง ความเสียหายทางเศรษฐกิจจากน้ำท่วมเฉลี่ยปีละ 11,300 ล้านบาท จะหดหายไปคุ้มหรือไม่...คงมีคำตอบอยู่ในใจ.ชาติชาย ศิริพัฒน์
