บริการข่าวไทยรัฐ

ชีวิตเครื่องจักรคน

ความทรงจำในวัยเยาว์ที่ “ราหุล เจน” หนุ่มชาวเมืองเดลีจำได้ ก็คือตอนที่ปู่ทำงานในโรงงานทอผ้าที่รัฐคุชราต ทำให้เป็นแรงดลใจสำหรับการสร้างภาพยนตร์สารคดีเรื่องแรกของตัวเองในชื่อ “Machines”

แม้ตัวเขาเองไม่ได้ตั้งใจว่าจะให้หนังออกมาอิงการเมือง แต่ผลงานที่ทำให้คว้ารางวัล “กำกับภาพยอดเยี่ยม” บนเวที เทศกาลหนังซันแดนซ์ ฟิล์ม เฟสติวัล ในปีนี้ และออกฉายที่อังกฤษกับอินเดีย ประเทศตัวเองช่วงสิ้นปีนั้น ทำให้สายตาคนดูหนังเชิงสารคดีอินดี้ทั่วโลกหันมา“ตีแตก” กับความเสื่อมโทรมและความทุกข์ทรมานของ มนุษย์ในอุตสาหกรรมสิ่งทอทั่วโลก ยิ่งนำไปฉายในงาน Copenhagen Fashion Summit ศูนย์รวมระดับเฮดๆของ แบรนด์เสื้อผ้าชั้นนำ องค์กรการกุศล และกรรมการควบคุมนโยบาย ทำให้ยิ่งมานั่งถกกันถึงเรื่องศีลธรรมและอุตสาหกรรมแฟชั่นที่ยั่งยืน

ศิษย์เก่าสถาบันศิลปะแห่งรัฐแคลิฟอร์เนียในสหรัฐฯ วัย 25 ปีคนนี้ ใช้เวลาในการถ่ายทำตลอด 3 ปีภายในโรงงานแห่งหนึ่งที่ เมืองสุรัต ฮับพาณิชยกรรมด้านสิ่งทอ ย้อม พิมพ์ ใน รัฐคุชราต ภาคตะวันตกของอินเดีย แล้วส่งออกไปทั่วโลกถึงมือลูกค้าตั้งแต่แฟชั่นไฮเอนด์-ชุด นร.

วิธีการเล่าเรื่องก็คือ คนงาน ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ต่างบอกถึงสภาพความเป็นอยู่ และการทำงานอย่างไรกับ ค่าจ้างไม่ถึง 3 เหรียญสหรัฐฯ หรือราว 100 บ. ต่อ 1 กะ (12 ชม.หรือมากกว่านั้น) บางคนก็เล่าให้ฟังว่า ต้องเดินทางมาทำงาน1,600 กม.ทุกวัน และสิ่งที่ทุกคนต้องเผชิญเหมือนกันหมด ก็คือ เสียงของเครื่องจักรที่ดังทะลวงหูตลอดเวลา+ความร้อนอบอ้าวจนเหงื่อผุดไม่เคยแห้ง

สุดท้ายก็ลาออกช่วงวัย 50 พร้อมโรคประจำตัว โดยเฉพาะปอดพัง จากการสูดฝุ่นละอองซิลิกาและผงคาร์บอนมาตลอดช่วงอายุงาน แต่ก็ไม่มีใครโวยวายขอทวงสุขภาพคืน เพราะตอนจบของเรื่อง พวกเขาฝากความฝันไว้กับราหุลว่า...

ขอเพียงลดเวลากะทำงานเหลือเพียง 8 ชม.ก็พอ!!!


ฤทัยรัช จันทร์เพ็ญ