วันศุกร์ที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

สาธารณรัฐที่ 5 ของฝรั่งเศส

พุธวันนี้ 13.00-16.00 น. ร.ต.อ.ดร.นิติภูมิธณัฐ มิ่งรุจิราลัยพูด ยุทธศาสตร์ท้องถิ่นไทย 4.0 รับใช้นักบริหารงานช่าง ที่สถาบันพัฒนาบุคลากรท้องถิ่น

ผู้อ่านท่านถามมาในไลน์ไอดี @nitipoom เรื่องนายแอมานุเอล มาครง เป็นประธานาธิบดีฝรั่งเศสในสาธารณรัฐที่ 5 โดยถามว่า “ทำไมถึงเป็นสาธารณรัฐที่ 5?”

ก่อนจะตอบเรื่องสาธารณรัฐที่ 1 ถึง 5 ผมขอเรียนถึงราชวงศ์ของฝรั่งเศสก่อนนะครับ ฝรั่งเศสเคยมีราชวงศ์เมโรแว็งเชียง

กาโรแล็งเชียง โรแบร์เซียง-กาเปเซียง กาเปเซียง วาลัว บูร์บง บูร์บงสายออร์เลอ็อง และโบนาปาร์ต ปกครองประเทศ

จะเข้าใจเรื่องสาธารณรัฐต้องทราบการปฏิวัติฝรั่งเศส ซึ่งคนทั่วไปเข้าใจว่าหลังการปฏิวัติฝรั่งเศส ค.ศ.1789 ระบอบกษัตริย์ก็สิ้นสุด ไม่ใช่ครับ หลังการปฏิวัติ พระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ยังทรงรับเป็นกษัตริย์ในระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ

กษัตริย์หลายพระองค์ในยุโรปกลัวว่าประชาชนของตนจะเลียนแบบฝรั่งเศส จึงทำสงครามกับฝรั่งเศสเพื่อนำสถาบันกษัตริย์กลับมาสู่อำนาจ โดยเฉพาะปรัสเซียและออสเตรีย ทำให้พวกที่หนุนการปฏิวัติไม่ไว้วางใจพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ตอนหลังพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 เสด็จหนีออกนอกประเทศ แต่ถูกจับเสียก่อนที่เมืองวาแรน พร้อมด้วยสมเด็จพระราชินีมารี อองตัวเนต พระราช โอรสและพระราชธิดาพวกปฏิวัติซึ่งเป็นสมาชิกสภากงวองซิยงจึงเปิดประชุมเมื่อ 21 กันยายน ค.ศ.1792 ประกาศเลิกระบอบกษัตริย์ และออกกฎหมายให้ฝรั่งเศสเป็นสาธารณรัฐ ตามด้วยการลงมติให้ประหารชีวิตพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 และสมาชิกราชวงศ์

พวกปฏิวัติต้องการจำกัดอิทธิพลของศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก เพราะหากยังมีนิกายนี้ ประชาชนก็จะยังรำลึกนึกถึงกษัตริย์ พวกปฏิวัติจึงจัดคนไปปล้นโบสถ์ ทำลายรูปปั้นนักบุญ ปลดรูปภาพตามผนังโบสถ์ ห้ามคนประกอบพิธีทางศาสนาในที่สาธารณะ

พวกปฏิวัติพยายามทำให้คนฝรั่งเศสเลิกรับเอาพระเจ้าเป็นสิ่งยึดเหนี่ยว และพยายามเบี่ยงให้คนหันไปยึดถือลัทธิบูชาบุคคลและลัทธิผู้เป็นใหญ่สูงสุดแทน เรื่องการนับวันเดือนปีก็เหมือนกัน ถ้านับตามแบบเก่าซึ่งเป็นปฏิทินเกรกอเรียนก็ยังจะให้คนนึกถึงนิกายโรมันคาทอลิกและคิดถึงกษัตริย์อีก เพราะในปฏิทินแบบเก่าผูกว่าวันอาทิตย์ต้องไปโบสถ์ วันศุกร์ต้องถือศีลอด แถมยังมีวันนักบุญอีกหลายรูป ยังมีเทศกาลถือบวช อีสเตอร์และคริสต์มาส

ปฏิทินเกรกอเรียนแบบเก่าเริ่มนับคริสต์ศักราชตั้งแต่การประสูติของพระเยซู พวกปฏิวัติกลัวมาก จึงให้นักปราญช์คิดปฏิทินแบบใหม่ และให้เรียกยุคที่ใช้ปฏิทินแบบใหม่นี่ว่ายุคสาธารณรัฐ สภากงวองซิยงประกาศยกเลิกการใช้ปฏิทินเกรกอเรียนและการใช้คริสต์ศักราชแบบเดิม ให้หันไปใช้วันเดือนปีแบบใหม่ที่ไม่เกี่ยวข้องกับคริสต์ศาสนา

สภาฯมีมติเห็นชอบและเริ่มให้ใช้ปฏิทินนี้เมื่อ 24 ตุลาคม ค.ศ.1793 ชื่อเดือนที่เสนอใหม่นั้น ให้เกี่ยวกับธรรมชาติ พืชพันธุ์ ดอกไม้และผลไม้ที่ชาวฝรั่งเศสพบเห็นอยู่เป็นประจำ โดยเริ่มตั้งแต่ 22 กันยายน ค.ศ.1793 ตามปฏิทินเกรกอเรียน และให้ถือว่าวันนี้เป็นวันเริ่มต้นแห่งระบอบสาธารณรัฐ

คนฝรั่งเศสบางกลุ่มที่เดิมเบื่อระบอบกษัตริย์และสนับสนุนการปฏิวัติ แต่จิตใจยังผูกพันกับศาสนา เมื่อรัฐบาลจำกัดอิทธิพลของศาสนา พวกนี้จึงรู้สึกสับสนวุ่นวายและเริ่มเสื่อมความนิยมการปฏิวัติ ตอนนั้น มีนายพลคนหนึ่งเด่นดังมาก ชื่อนายพลนโปเลียน โบนาปาร์ต ท่านผู้นี้จับกระแสความต้องการของประชาชนได้จึงทำการประนีประนอมกับคริสตจักร เรื่องนี้ถูกใจคนฝรั่งเศสมาก

1 มกราคม ค.ศ. 1806 ฝรั่งเศสจึงกลับมาใช้ปฏิทินเกรกอเรียนเหมือนเดิม แต่ยังคงดำรงระบอบสาธารณรัฐอยู่

สาธารณรัฐที่ 2 ของฝรั่งเศสเริ่มในสมัยหลุยส์ นโปเลียนโบนาปาร์ต สาธารณรัฐที่ 3 เริ่มจากอดอล์ฟ ติแอร์ จากนั้นฝรั่งเศส ก็มีรัฐบาลที่เมืองวิชี และรัฐบาลชั่วคราวหลังสงครามโลกครั้งที่ 2

สาธารณรัฐที่ 4 เริ่มเมื่อ ค.ศ.1946 มีชอร์ช บีโด เป็นประธานาธิบดี

สาธารณรัฐที่ 5 เริ่มเมื่อ ค.ศ.1959 มีชาร์ล เดอ โกลล์เป็นประธานาธิบดีคนแรก และดำเนินต่อเนื่องมาจนถึงยุคของนายมาครง ซึ่งเพิ่งชนะเลือกตั้งได้เป็นประธานาธิบดีฝรั่งเศสเมื่อไม่กี่วันมานี้.

นิติการุณย์ มิ่งรุจิราลัย
songlok1997@gmail.com