วันเสาร์ที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

วิหารหนังสือต้องห้าม

กำลังจะสำเร็จเป็นรูปเป็นร่างแล้วกับงานประติมากรรมที่ประดับตกแต่งด้วยหนังสือประมาณ 100,000 เล่ม ชื่อว่า “เดอะ พาร์เธนอนออฟ บุ๊กส์” (The Parthenon of Books) โดยศิลปินหญิงจากประเทศอาร์เจนตินานามมาร์ตา มินูยิน ได้จำลองมาจากรูปทรงของวิหารพาร์เธนอน ศาสนสถานโบราณ สำหรับบูชาเทพีอาเธนา ที่ตั้งโดดเด่นเป็นสง่าอยู่ บนเนินอะโครโพลิส ในกรุงเอเธนส์ ประเทศกรีซ

เทพีอาเธนาถือเป็นเทพแห่งปัญญาและความรอบรู้ ซึ่งมีความสอดคล้องกับการนำหนังสือมาเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างงานศิลปะขนาดใหญ่ ชิ้นดังกล่าว มาร์ตา มินูยิน ร่วมกับนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยคาสเซิล ในประเทศเยอรมนี ได้คัดเลือกตรวจสอบหนังสือที่ถูกห้ามเผยแพร่ในประวัติศาสตร์ ซึ่งย้อนไปถึงต้นๆคริสต์ศตวรรษ 1500 เลยก็ว่าได้ ส่วนใหญ่หนังสือ “ต้องห้าม” เหล่านั้นมักจะเกี่ยวพันกับการเมืองการปกครองและศาสนา

ยกตัวอย่าง เช่น หนังสืออย่าง “อลิซ อิน วันเดอร์แลนด์” ของชาร์ล ลุดวิทซ์ ดอดจ์สันหรือนามปากาว่า ลูอิส แคร์รอล นักเขียนชาวอังกฤษ ก็เคยถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่ามีนัยทางการเมืองผ่านการสนทนาของสัตว์ หรือหนังสือของคาร์ลมาร์กซ์ นักปรัชญาชาวเยอรมัน และฟิเดล คาสโตร ผู้นำแห่งคิวบา จนถึงวรรณกรรมระดับโลกอย่าง “เจ้าชาย น้อย” ของอองตวน เดอ แซงแตกซูว์เปรี นักเขียนชาวฝรั่งเศส ก็ยังเคยถูกห้ามเผยแพร่ในบางประเทศ

ประติมากรรม“วิหารแห่งหนังสือต้องห้าม”นี้ มีนัยและเจตนารมณ์สำคัญในการต่อต้านการห้าม หรือทำลายงานเขียน และสิทธิการอ่านนั้นคือส่วนหนึ่งของประชาธิปไตย” ซึ่งงานขนาดมหึมาชิ้นนี้ไม่ใช่ครั้งแรกที่มาร์ตา มินูยิน สร้างขึ้น เธอเคยสร้างประติมากรรมนี้มาแล้วในปี 2526 ที่กรุงบัวโนสไอเรส ในอาร์เจนตินา หนังสือที่ใช้สร้างในครั้งนั้นล้วนเป็นหนังสือที่รัฐบาลเผด็จการทหารสั่งห้าม และศิลปะดังกล่าวได้ถูกยกย่องว่าสร้างส่วนร่วมในพื้นที่สาธารณะ และเป็นที่โจษจัน จนกระทั่งรื้อถอนออกเมื่อจบงาน ประชาชนก็หยิบเอาหนังสือกลับไปตามใจชอบ

ส่วนงานครั้งใหม่ถูกสร้างไว้ที่จัตุรัสเฟรดริกส์ พลัทซ์ ในเมืองคาสเซิล ในเยอรมนี จะสร้างแรง กระเพื่อมสะท้อนสู่สังคมเทียบเท่าในอดีตหรือไม่ งานเปิดแสดงระหว่างวันที่ 10 มิ.ย.–17 ก.ย.นี้คงจะมีคำตอบ.

ภัค เศารยะ