วันจันทร์ที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ตัวอย่างรัฐล้มเหลว

ประเทศที่เป็นรัฐล้มเหลวมักจะมีอะไรคล้ายกันหลายอย่าง ประสบการณ์ของพวกผมที่เคยเดินทางไปหลายประเทศในทวีปอเมริกาใต้ พบว่าประเทศล้มเหลวในทวีปนี้ส่วนใหญ่สนใจแต่เรื่องบันเทิงเริงรมย์ กีฬา และการประกวดนางงาม ผู้คนถูกกล่อมเกลาด้วยละครน้ำเน่าซ้ำซาก หน้าจอทีวีมีแต่เรื่องแม่ผัวลูกสะใภ้และความอิจฉาริษยา

เวเนซุเอลาเป็นสาธารณรัฐหนึ่งซึ่งทั้งโลกเห็นตรงกันว่าเป็นชาติรัฐล้มเหลวอย่างสิ้นเชิง ในขณะที่เขียนเปิดฟ้าส่องโลกรับใช้ผู้อ่านท่านที่เคารพอยู่ในขณะนี้ มีจลาจลขับไล่ประธานาธิบดีนิโคลัส มาดูโร ทำให้มีคนตายไปเกือบจะถึงครึ่งร้อยแล้ว ประชาชนคนหลายเมืองนำรถมาปิดถนนไม่ให้ยานพาหนะสัญจรไปมา แม้แต่คนแก่รุ่นปู่ย่าตายายซึ่งในหลายประเทศคนพวกนี้ไม่สนใจการเมืองแล้ว แต่คนแก่ในเวเนซุเอลากลับออกมาถือไม้เท้าและนั่งวีลแชร์ประท้วงทั้งในเมืองหลวงและเมืองใหญ่หลายแห่ง

เหตุผลที่คนแก่ต้องออกมาประท้วงก็คือ คนเหล่านี้ถูกลดสวัสดิการ ถูกลดเพราะรัฐบาลไม่มีเงิน แม้แต่ยารักษาโรคก็ขาดแคลน ตอนนี้สำนักงานเภสัชกรรมแห่งชาติของเวเนซุเอลาออกมายอมรับแล้วว่าไม่มียาใช้รักษาคนไข้ตามโรงพยาบาลแม้แต่ปริมาณยาคงคลังก็เหลือเพียงร้อยละ 3 เท่านั้น

เวเนซุเอลามีสถาบันฝึกฝนการเป็นนางงามและทำกันเป็นธุรกิจใหญ่โต ข่าวคราวการทำมาหากินประเภทอื่นๆ ไม่ค่อยปรากฏ แต่ข่าวนางงามจะใหญ่มาก ย้อนหลังกลับไปในอดีต นางงามจักรวาลและนางงามโลกจำนวนไม่น้อยล้วนมาจากเวเนซุเอลา ละครน้ำเน่าดังๆ ที่ฉายในสถานีโทรทัศน์ในอเมริกาใต้ ในแอฟริกา หรือแม้แต่ในยุโรปตะวันออกบางยุคบางสมัยก็มาจากเวเนซุเอลานี่แหละครับ

เวเนซุเอลาเป็นประเทศที่คนส่วนใหญ่ยึดตัวบุคคลมากกว่าระบบในห้วงช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมา ผู้คนให้ความสนใจแต่ฮูโก ชาเวซ อดีตประธานาธิบดี ที่ขายประวัติจากอดีตลูกชาวบ้านในย่านชนบทธรรมดา จนกลายมาเป็นแกนนำในความพยายามทำปฏิวัติรัฐประหารเมื่อ พ.ศ.2535 แต่ล้มเหลวแล้วถูกจำคุก

ทั้งที่ชาเวซสนใจการปฏิวัติรัฐประหาร แต่มีการกระทำคำพูดคำจาที่โดดเด่นกินใจ ชาวบ้านก็เลือกกันเข้าไปเป็นประธานาธิบดี ถามว่าในห้วงช่วงที่เป็นประธานาธิบดีชาเวซขายอะไร ต้องตอบว่า ขายคำพูดที่ชวนทะเลาะกับมหาอำนาจอย่างสหรัฐฯ ทั้งที่การทะเลาะกับสหรัฐฯแต่ละครั้งทำให้สหรัฐฯลดความสัมพันธ์และตัดความช่วยเหลือ ถูกสหรัฐฯคว่ำบาตรในเรื่องต่างๆ ทำให้ความมั่งคั่งของเวเนซุเอลาลดน้อยถอยหายไปเยอะ ประเทศค่อยๆยากจนไปทีละน้อย มาตรฐานการครองชีพของประชาชนก็ต่ำลงไปอย่างต่อเนื่อง จนบั้นปลายท้ายที่สุด ก็อย่างภาพที่ผู้อ่านท่านที่เคารพเห็นตามหน้าจอโทรทัศน์นั่นแหละครับ ประชาชนถึงกับต้องคุ้ยเขี่ยหาอาหารตามกองขยะมาประทังชีวิต

แต่ก่อนร่อนชะไร ประชาชนคนเวเนซุเอลาอยู่กันตามชนบท ทำการเกษตรขนาดย่อมเลี้ยงครอบครัวได้ไม่ขัดสน แผ่นดินเวเนซุเอลาก็อุดมสมบูรณ์เต็มไปด้วยแร่ธาตุอาหาร โยนเมล็ดพันธุ์อะไรไปก็ขึ้นงอกงาม

6 อย่างที่ทำให้เวเนซุเอลาพังภินท์จนกลายเป็นรัฐล้มเหลวก็คือ 1) สนใจคนมากกว่าระบบ 2) ยอมรับคนที่มีหัวทางปฏิวัติรัฐประหารมาปกครอง 3) การค้นพบน้ำมันและก๊าซธรรมชาติทำให้คนทิ้งชนบทมาแออัดในเมือง 4) ความสนใจแต่ความสนุกสนานและความบันเทิงเริงรมย์ 5) เกษตรแปลงใหญ่ และ 6) การโดนมหาอำนาจกลั่นแกล้งอย่างต่อเนื่อง

เวเนซุเอลาเป็น 1 ในสมาชิกผู้ก่อตั้งองค์การของประเทศผู้ส่งออกน้ำมันหรือโอเปก และเป็น 1 ในหลายประเทศที่มีปริมาณน้ำมันสำรองมากที่สุดในโลก มีปริมาณก๊าซธรรมชาติติดท็อปเทนของโลก พอรู้ว่าประเทศของตนอุดมสมบูรณ์ด้วยน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ คนก็พากันทิ้งชนบทมาแออัดยัดเยียดอยู่ในเมือง

รายได้ส่วนใหญ่ของเวเนซุเอลามาจากน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ ตอนที่น้ำมันราคาเกิน 100 ดอลลาร์สหรัฐฯต่อ 1 บาร์เรล ก็ไม่มีปัญหาดอกครับ แต่พอราคาน้ำมันร่วงอย่างต่อเนื่อง เวเนซุเอลาก็มีเงินไม่พอใช้ ความอดอยากยากแค้นทำให้ผู้คนออกมาเดินขบวนประท้วงขับไล่ประธานาธิบดี มีการสู้กันจนผู้คนบาดเจ็บล้มตาย

เวเนซุเอลาเป็นตัวอย่างของประเทศที่มีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ที่สุดประเทศหนึ่งของโลก แต่นักการเมืองบริหารประเทศไม่เป็น ผู้นำก็ดีแต่พูดจาสร้างศัตรู บั้นปลายท้ายที่สุดก็เป็นรัฐล้มเหลวอย่างนี้ล่ะครับ.

นิติการุณย์ มิ่งรุจิราลัย
songlok1997@gmail.com