บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

รู้จัก ‘สก อาน’ รองนายกฯ กัมพูชาผู้ล่วงลับ อดีตมือขวาของ ‘ฮุน เซน’

เมื่อวันพุธที่ 15 มี.ค. สมเด็จวิบุลปัญญา สก อาน รองนายกรัฐมนตรีแห่งประเทศกัมพูชา ถึงแก่อสัญกรรมแล้วขณะรักษาตัวที่โรงพยาบาลในกรุงปักกิ่ง ประเทศจีน ขณะมีอายุ 66 ปี จากโรคประจำตัวที่เป็นมานาน

เชื่อว่าการถึงแก่อสัญกรรมของสมเด็จฯ สก อาน จะทำให้เกิดผลกระทบในกัมพูชาไม่มากก็น้อย เนื่องจากเขาเป็นผู้มีอิทธิพลระดับต้นๆ ของประเทศ เคยดำรงตำแหน่งสำคัญๆ มามากมาย ซึ่งวันนี้ไทยรัฐออนไลน์จะพาท่านผู้อ่านไปรู้จักกับเส้นทางชีวิตของชาย ผู้ได้รับการยกย่องจากสมเด็จฯ ฮุน เซน นายกรัฐมนตรีกัมพูชาให้เป็นมือขวาคนนี้กัน

ประวัติสมเด็จฯ สก อาน

สมเด็จฯ สก อาน เกิดเมื่อวันที่ 16 เม.ย. ปีพ.ศ. 2493 ที่หมู่บ้านกัมปอง ในเมืองคีรีวง จังหวัดตาแก้ว ทางใต้ของกัมพูชา ในครอบครัวคนจีนฮั่นที่ถูกเรียกว่า ‘ฮากกา’ เขาแต่งงานกับนาง เทง อัย อานนี มีลูกด้วยกัน 5 คน

ในด้านการศึกษา สก อาน จบการศึกษาระดับมัธยมในปี 2510 และกลายเป็นครูโรงเรียนมัธยม จากนั้น 2 ปีต่อมา เข้าได้รับแต่งตั้งเป็นครูใหญ่ของโรงเรียนมัธยมแห่งหนึ่งในเมืองคีรีวง แต่เขาต้องการศึกษาในชั้นที่สูงขึ้นไปอีกจึงไปเข้าเรียนต่อที่มหาวิทยาลัย ‘เอโคล นอร์มัล ซุเปอเรียร์’ (École Normale Supérieure) ในกรุงพนมเปญ

เขาจบปริญญาตรีสาขาภูมิศาสตร์, ประวัติศาสตร์ และสังคมวิทยา ในปี 2515 ในปีเดียวกันเขายังได้รับอนุปริญญาขั้นสูงในสาขาวิชาครุศาสตร์ หลังจากนั้น ระหว่างปี 2516-2518 นายสก อาน ก็เข้าโครงการฝึกฝนในระดับสูงสาขาการทูตที่สถานบินการจัดการแห่งชาติด้วย

ในช่วงที่ สก อาน กำลังทุ่มเทให้กับการศึกษาอยู่นั้น เป็นช่วงที่กลุ่มเขมรแดงทำการปฏิวัติและปกครองประเทศกัมพูชา (พ.ศ. 2518-2522) ซึ่งเขมรแดงมีแนวคิดกำจัดศัตรูทางชนชั้นทั้ง ทหาร, ข้าราชการ, เชื้อพระวงศ์ และผู้มีการศึกษา ทำให้มีผู้เสียชีวิตเป็นจำนวนมากกว่า 850,000 ถึง 3 ล้านคน

อย่างไรก็ตาม แม้จะรอดชีวิตมาได้ แต่สิ่งที่เกิดขึ้นกับนาย สก อาน ในยุคนั้นคลุมเครืออย่างมาก ขณะที่นาย ฟาน สีฟาน โฆษกคณะรัฐมนตรีคนปัจจุบันของกัมพูชาเปิดเผยเพียงว่า นายสก อาน อยู่ในกัมพูชา และเอาชีวิตรอดจากการปกครองอันโหดร้ายของเขมรแดงได้

ตำแหน่งและหน้าที่

หลังจากยุคการปกครองของเขมรแดงผ่านพ้นไป ในปี 2523 นาย สก อาน ก็ได้รับโอกาสเป็นเลขาส่วนตัวของสมเด็จฯ ฮุน เซน ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งเป็นรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีกระทรวงกิจการต่างประเทศ ก่อนจะได้รับเลือกให้เป็นเอกอัครราชทูตกัมพูชาประจำประเทศอินเดียในปี 2528 และหลังจากกลับมากัมพูชาในปี 2531 เขาก็ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกิจการต่างประเทศ ส่วนสมเด็จฯ ฮุน เซน เป็นนายกรัฐมนตรีแล้ว

นาย สก อาน ได้รับการแต่งตั้งรัฐมนตรีประจำสำนักงานคณะรัฐมนตรีในปี 2541 และได้เป็นรองนายกรัฐมนตรีกัมพูชาในปี 2547 ซึ่งการดำรงทั้งสองตำแหน่งนี้ทำให้เขามีความรับผิดชอบในหลายพื้นที่ นอกจากนี้เขายังเป็นประธานคณะกรรมการรับรูงคุณภาพการศึกษาแห่งกัมพูชาซึ่งก่อตั้งในปี 2540 โดยได้รับการสนับสนุนจากธนาคารโลก เพื่อปฏิรูปและทำให้ภาคการศึกษามีมาตรฐาน

นาย สก อาน ยังเข้าไปเกี่ยวข้องกับการเจรจากับประเทศเพื่อนบ้านมากมาย เพื่อเจรจาปัญหาเรื่องพรมแดน และพัฒนตรีแหล่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติในพื้นที่ทับซ้อน เขายังเป็นผู้ผลักดันการเจรจาจนนำไปสู่การลงนามข้อตกลงสันติภาพปารีสปีค.ศ. 1991 และเป็นผู้ดูแลศาลคดีเขมรแดง (Khmer Rouge tribunal) ของฝ่ายกัมพูชาอีกด้วย

นอกจากนี้ นาย สก อาน ยังดำรงตำแหน่งสำคัญๆ อีกหลายตำแหน่ง เช่น ประธานสภาเพื่อการจัดการการปฏิรูป (CAR), ประธานสภาเพื่อการปลดประจำการกองทัพ (CDAF), ประธานร่วมของสภาการปฏิรูปกฎหมายและตุลาการ, ประธานคณะกรรมการแห่งชาติกัมพูชาในองค์การยูเนสโก, ประธานสำนักงานปิโตรเลียมแห่งชาติกัมพูชา (CNPA) รวมทั้ง ประธานกรมอัปสรา (APSARA) หน่วยงานรัฐซึ่งมีหน้าที่บริหารพื้นที่กว่า 40,000 เฮกตาร์ ของนครวัด และตำแหน่งอื่นๆ อีกมาก

ด้วยการที่นายสก อาน ดำรงตำแหน่งสำคัญต่างๆ มากมาย ทำให้เขาถูกมองว่ามีอำนาจในกัมพูชาเป็นรองเพียง สมเด็จ ฮุน เซน เท่านั้น แต่ในเวลาเดียวกัน เขาก็ตกเป็นข้อครหาเรื่องการคอร์รัปชันบ่อยครั้ง เช่นเมื่อปี 2552 นักข่าวกัมพูชาชื่อ ฮัง จักรา บรรณาธิการหนังสือพิมพ์ Khmer Machas Srok ได้เขียนบทความ 2 ชิ้น กล่าวหาสก อาน และผู้ช่วยว่ามีพฤติกรรมคอรัปชั่น ส่งผลให้ตัวฮัง จักรา ถูกจับกุมตัวและส่งฟ้องศาลด้วยข้อหาหมิ่นประมาท และตีพิมพ์ข้อความอันเป็นเท็จ จนถูกตัดสินจำคุกเป็นเวลาหนึ่งปีที่เรือนจำเปรย์ซาร์

อย่างไรก็ตาม ในการปรับอำนาจของรัฐบาลกัมพูชา หลังการเลือกตั้งทั่วไปในปี 2556 ทำให้นายสก อาน เสียตำแหน่งไปเป็นจำนวนมาก เพื่อลดกระแสความไม่พอใจจากฝ่ายค้าน ในเรื่องการรวบรวมอำนาจไว้ที่ส่วนกลางมากเกินไป

ได้รับการสถาปนาเป็นสมเด็จก่อนถึงแก่อสัญกรรม

ในวันที่ 13 มี.ค. ปี พ.ศ. 2560 พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี กษัตริย์แห่งกัมพูชา ทรงมีพระราชกฤษฎีกา ประกาศสถาปนานายสก อาน ให้มีบรรดาศักดิ์เป็นขุนนางชั้นสมเด็จ เป็น สมเด็จวิบุลปัญญา สก อาน แม้จะมีข่าวลือกว่านาย สก อาน เสียชีวิตแล้วที่กรุงปักกิ่ง เพราะไม่ปรากฏตัวต่อสาธารณะนานหลายเดือน แต่รัฐบาลกัมพูชาออกแถลงการณ์ปฏิเสธว่าไม่เป็นความจริง

แต่ในคืนวันที่ 15 มี.ค. นายฟาน สีฟาน โฆษกสำนักงานคณะรัฐมนตรีกัมพูชา ก็ออกมายืนยันอย่างเป็นทางการว่าสมเด็จฯ สก อาน ถึงแก่อสัญกรรมแล้วที่กรุงปักกิ่ง ประเทศจีน ในเวลา 18:32น. ของวันเดียวกันนั้น สิริรวมอายุได้ 66 ปี