บริการข่าวไทยรัฐ

ทำไมต้องฆ่าตัวตาย เมื่อลัทธิล่มสลาย

โดย ครูเคท

ทุกครั้งที่ลัทธิที่มีสมาชิกผู้ติดตามจำนวนมากล่มสลาย ไม่ว่าจะเป็นลัทธิความเชื่อทางศาสนา การเมือง หรือแม้แต่กลุ่มธุรกิจลูกโซ่ กลุ่มสร้างแรงบันดาลใจ และไม่ว่าจะเกิดขึ้นในสังคมใด ในประเทศใด สิ่งที่คล้ายคลึงกันก็คือ จะมีสมาชิกที่ปรับตัวไม่ได้กับการล่มสลายเพราะขาดสิ่งยึดเหนี่ยวในชีวิตพากันฆ่าตัวตาย มีทั้งแบบตายเดี่ยวหรือตายหมู่พร้อมกัน

ความจริงภัยคุกคามที่เกิดจากความเชื่อของมนุษย์นั้น ร้ายแรงเสียยิ่งกว่าภัยสงคราม นับเป็นภัยต่อความมั่นคงปลอดภัยของประเทศชาติอันดับหนึ่ง แต่รัฐบาลประเทศทั้งหลายกลับทุ่มเทการป้องกันภัยจากสงครามภายนอก โดยไม่เห็นภัยร้ายที่ก่อเกิดจากภายในที่ทำร้ายผู้คนสังคมเป็นแสนเป็นล้าน ซึ่งมากกว่าความสูญเสียจากสงครามหลายเท่า และทุกครั้งที่มีการทำลายล้างลัทธิต่างๆ เช่น อารามจานบิน กลุ่มชุมนุมประท้วงทางการเมือง แชร์ลูกโซ่ ฯลฯ รัฐบาลได้แต่มุ่งจับกุมผู้กระทำผิด แต่ไม่มีใครคิดถึงการเยียวยาสมาชิกที่เกิดอาการหลงทางกะทันหัน

เมื่อครั้งที่มีการยุติการชุมนุมทางการเมือง เราจะได้เห็นบรรดาแฟนคลับเกาะติดขอบเวทีจำนวนหนึ่งเกิดอาการซึมเศร้ากะทันหัน จากที่เคยมีเรื่องไปเม้าท์กับคนในที่ทำงานทุกวัน เมื่อไม่มีการชุมนุม หัวข้อสนทนาที่เคยชินก็หายไป เรื่องใหม่ๆ ก็ยังปรับใจไม่ได้เลยไม่สนใจเรื่องใหม่ บางบ้านแตกแยกเป็นสองสี มีการถกเถียงกันเป็นประจำ พอเลิกชุมนุมบรรยากาศในบ้านเงียบกริบ นี่แค่เป็นเรื่องการเมืองที่ยังดีที่มีช่วงเบรก แต่ถ้าเป็นเรื่องความเชื่อทางศาสนาที่นับวันจะยิ่งฝังรากลึกลงไปถึงจิตใต้สำนึก และยาวนาน เมื่อศูนย์กลางลัทธิล่มสลาย สมาชิกจำนวนมากที่ยึดติดกับผู้นำเป็นสรณะเป็นที่พึ่ง เพราะไม่อยากหรือไม่สามารถพึ่งพาตัวเองได้ จึงเกิดอาการที่ไม่ต่างจากผึ้ง มด ปลวก ที่มีสมองรวมเป็นหนึ่งเดียวกับนางพญา เชื่อตามนางพญา คิดตามนางพญา ปฏิบัติตามคำสั่งของนางพญา หากเราจับนางพญาไปไว้ที่อื่นหรือฆ่านางพญา เราจะได้เห็นสมาชิกในรัง พากันบินวนๆ แบบงงๆ พยายามสื่อสารกันแบบงงๆ และไม่รู้ว่าวันๆ จะต้องทำอะไรบ้าง และภายในเวลาไม่นานสมาชิกส่วนใหญ่ก็จะตายหมู่ และหากมีสมาชิกบางตัวที่พอมีสติ รับรู้ว่าขาดนางพญา จึงได้ลุกขึ้นมาทำหน้าที่นางพญาตัวใหม่ รังนั้นก็จะดำเนินชีวิตต่อไปได้และสมาชิกที่เหลือก็จะใช้สมองรวมกันเหมือนเดิม มีชีวิตอยู่ต่อได้โดยไม่ต้องคิดมาก

ลัทธิกับศาสนาต่างกันตรงที่ ลัทธิจะเน้นการพึ่งพาซึ่งกันและกัน อยู่รวมกัน ยึดติดกัน คนที่ไม่ชอบหรือไม่สามารถพึ่งพาตนเองได้ จึงชอบที่เข้าไปเป็นสมาชิกของกลุ่มลัทธิต่างๆ คนกลุ่มนี้มักมีความขาด เช่น ขาดรายได้ ขาดการยอมรับ ขาดชื่อเสียง ขาดความเชื่อมั่น หรือได้รับความอยุติธรรมจากครอบครัวและจากสังคม เมื่อคนหัวอกเดียวกันมาอยู่ร่วมกัน ด้วยแรงจูงใจต่างๆ จึงมีความสุขในกลุ่มซึ่งเป็นโลกที่มีคุณภาพ มีความสุขสำหรับเขา ดังนั้น การออกจากกลุ่มหรือลัทธิเป็นเรื่องที่ยากมาก เพราะไม่มีใครอยากออกจากโลกที่เขาเห็นว่ามีความสุข และกลับสู่โลกแห่งความเป็นจริงที่เขาเห็นว่าเป็นทุกข์ ส่วนศาสนาทุกศาสนาจะเน้นการสอนให้คนพึ่งพาตนเอง มีสติ ดำเนินชีวิตอย่างมีคุณภาพและมีความสุข ด้วยการสามารถเผชิญหน้ากับโลกแห่งความเป็นจริง

เมื่อกลุ่มหรือลัทธิล่มสลาย สถานที่ที่เป็นเหมือนสวรรค์ ที่หลบภัย เป็นโลกที่หาไม่ได้ในโลกแห่งความเป็นจริงของเขา เป็นโลกที่ให้ความหวังในการดำเนินชีวิต ทำให้เขาเชื่อว่าเขาจะมีความสุขได้ในอนาคต (สังเกตว่าไม่ค่อยมีใครตระหนักถึงความสุขในปัจจุบันกันเท่าไร) พลันมลายหายไปโดยไม่ทันตั้งตัว ความกลัวความเจ็บปวดในใจที่ขาดสติ ทำให้สมาชิกหาทางออกไม่เจอ ในช่วงแรกอาจจะเป็นช่วงของการไม่ยอมรับความจริงและต่อรอง แต่พอเริ่มตระหนักว่าความสุขความหวังจากลัทธินั้นล่มสลายไปแล้วจริงๆ ในเวลาต่อมาสมาชิกส่วนหนึ่งที่ปรับตัวไม่ได้ ทนกับความจริงไม่ได้จึงเลือกที่จะหยุดปัญหาด้วยการฆ่าตัวตายนั่นเอง

อยากฝากบอกญาติพี่น้องเพื่อนฝูงของสมาชิกลัทธิที่ล่มสลาย รวมทั้งผู้คนที่คิดต่างในสังคม ว่าในช่วงนี้ขอให้ดูแลจิตใจคนเหล่านี้ให้ได้ อย่าซ้ำเติม ขอให้ชวนพูดคุยด้วยหัวข้ออื่นๆ อย่างสร้างสรรค์ ให้กำลังใจกัน ชื่นชมเขาบ้าง หางานอะไรให้ทำมากๆ จะได้เห็นคุณค่าในตนเองและไม่มีเวลาคิดมาก และฝากถึงผู้ใหญ่ในบ้านเมืองว่า ควรมีมาตรการฟื้นฟูเยียวยาจิตใจของสมาชิก โดยไม่มองว่าเขาเป็นคนผิด แต่พวกเขาเป็นคนดีที่อาจหลงทางไปบ้าง เขาคือคนที่ต้องการความช่วยเหลือ และทุกคนในสังคมต้องช่วยกันเพื่อให้เราได้คนเก่ง คนดี คนมีความสุข กลับสู่สังคมอีกครั้ง

ใครมีปัญหา ญาติพี่น้องติดกลุ่มลัทธิ ปัญหาครอบครัว ความสัมพันธ์ การทำงาน ติดโซเชียล ติดเกม panic และ phobia มารับคำปรึกษากับครูเคทได้ที่ KruKate Counseling Center ต้องการนัดคิว โทร. 0814581165 หรือเข้าไปฝากคำถามและแชร์ประสบการณ์ในแฟนเพจ www.facebook.com/kateinspirer และ YouTube channels: Kate Inspirer ได้นะคะ

ครูเคท