บริการข่าวไทยรัฐ

ประธานรักษ์เชียงของ วอน อย่าตกหลุมพรางจีน ชี้ปล่อยน้ำโขงเพื่อซ่อนปัญหา

ประธานเครือข่ายรักษ์เชียงของ วอนประชาชนอย่าตกหลุมพราง เพราะดูแค่ด้านเดียว แม่น้ำโขงไม่ใช่น้ำอย่างเดียว แต่ยังมีตะกอนและสารอาหารที่หายไป ส่งผลกระทบต่อวงจรชีวิตปลา และสัตว์ริมแม่น้ำในธรรมชาติผิดเพี้ยน...

จากกรณีที่ประเทศไทยกำลังเผชิญภัยแล้ง ขณะที่ แม่น้ำหลายสายแห้งขอด แต่แม่น้ำโขงกลับมีระดับน้ำสูงขึ้น และมีการรายงานข่าวจากกระทรวงการต่างประเทศของไทยว่า รัฐบาลกรุงปักกิ่ง ประเทศจีน แจ้งผ่านตัวแทนมาว่าได้ปล่อยน้ำเพิ่มขึ้น 2 เท่า ในช่วง 15 มี.ค.-10 เม.ย. เพื่อบรรเทาภัยแล้งอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง ป้องกันปัญหาดินเค็มปากแม่น้ำจากน้ำทะเลทะลัก

เมื่อวันที่ 18 มี.ค.2559 นายนิวัติ ร้อยแก้ว ประธานเครือข่ายรักษ์เชียงของ จ.เชียงราย กล่าวว่า การที่จีนแจ้งเช่นนี้ เป็นการพูดสิ่งที่ดีแต่ซ่อนต้นตอปัญหาที่แท้จริงไว้ อย่าตกหลุมพรางเพราะดูด้านเดียว แม่น้ำโขงไม่ใช่แค่เรื่องมวลน้ำอย่างเดียว มีความสัมพันธ์กับวิถีชีวิตคนลุ่มน้ำโขง มีวัฏจักรของสิ่งมีชีวิตในน้ำและชายฝั่งลุ่มน้ำ ซึ่งเป็นความมั่นคงด้านอาหาร ประธานเครือข่ายรักษ์เชียงของกล่าวว่า ก่อนมีเขื่อนแม่น้ำโขงไม่ได้ประสบปัญหาเช่นนี้มาก่อน สาเหตุของการแห้งของแม่น้ำโขงเกิดการมีเขื่อนกักน้ำที่แม่โขงตอนบน 6 เขื่อน ทำให้หน้าแล้งแห้งกว่าปกติ เพราะก่อนที่จะมีเขื่อนแม่น้ำโขงไม่ได้มีปัญหาเช่นนี้ เพราะฉะนั้นเหตุน้ำแห้งก็เพราะมีการกักน้ำของเขื่อนในประเทศจีน


ประธานเครือข่ายรักษ์เชียงของ กล่าวต่อว่า การกักและปล่อยน้ำของทางการจีน ทำให้ได้พลังงานไฟฟ้ามหาศาล และได้เส้นทางการเดินเรือเอาสินค้ามาขาย ไม่เคยคิดถึงคนกลางน้ำ และท้ายน้ำกว่า 60 ล้านคน การบอกว่าน้ำในแม่น้ำโขงมาจากจีน เพียง 13.5% ที่ไหลลงปากแม่น้ำโขง แต่ข้อเท็จจริงอีกประการหนึ่ง คือ น้ำโขง 95% ของน้ำที่ไหลจากจีนตอนใต้มายังสามเหลี่ยมทองคำ อ.เชียงแสน จ.เชียงราย ต้นแม่น้ำมาจากการละลายของหิมะเทือกเขาหิมาลัย เพราะไม่มีแม่น้ำสาขา และแม่น้ำสาขาที่อยู่ตอนกลางลงไปก็เริ่มมีการสร้างเขื่อนอีก ปัญหาการแห้งของแม่น้ำโขงตอนกลางและตอนปลายจึงทวีรุนแรงมากขึ้น 


นายนิวัติ กล่าวอีกว่า เมื่อจีนปล่อยน้ำกักน้ำทำให้น้ำขึ้นลงผิดฤดูกาล วิถีชีวิตคนดำเนินไปตามฤดูกาลที่อาศัยระบบนิเวศก็ผิดเพี้ยน ขาดความสมดุล เมื่อระดับน้ำขึ้นลงผิดปกติ ผิดเวลาส่งผลต่อ สูญเสียพื้นที่เกษตรริมโขงที่เคยเพราะปลูกได้ ปลาในน้ำที่วางไข่ตามเกาะแก่งหิน นกท้องถิ่นและนกอพยพ ที่มาวางไข่บริเวณหาดทรายในหน้าแล้ง เมื่อน้ำขึ้นผิดปกติก็ทำลายที่วางไข่ของปลา และนก สาหร่ายหรือไกในน้ำของที่ขึ้นหน้าแล้ง อาศัยแสงแดดเกาะตามโขดหินก็ต้องหลุดไป และยังไม่ติดราวเบ็ดที่ชาวบ้านวางไว้ และน้ำก็ท่วมเบ็ดเพราะระดับน้ำคาดเดาไม่ได้ ปลาที่อยู่ในน้ำเมื่อน้ำใหม่มาแหล่งที่หาปลาได้ปกติก็จะหาไม่ได้ ส่วนปลาในกระชังเมื่อมีการเปลี่ยนน้ำกะทันหัน เพราะกระชังยกตามระดับน้ำจะเจอน้ำใหม่ทันที ทำให้ปลาบางชนิดไม่กินอาหาร เช่น ปลากดหลวงจะกัดกันเพราะความเครียด ทำให้ปลากัดกันเป็นแผล


ประธานเครือข่ายรักษ์เชียงของ กล่าวด้วยว่า หากสังเกตจะพบว่าน้ำจากเขื่อนเป็นน้ำที่ใสเพราะตะกอนถูกกักไว้ที่เขื่อนหมด ทำให้น้ำที่ส่งมาสูญเสียอาหารที่มากับตะกอนส่งผลทั้งสัตว์พืชน้ำ และโดยปกติแปลงผักริมแม่น้ำโขงแทบจะไม่ต้องใส่ปุ๋ยและยาฆ่าแมลงมาก เพราะดินตะกอนมีสารอาหาร และมีการชะล้างทุกปี ไม่มีโรคพืชหรือแมลงรบกวน มีอีกหลายสิ่งที่คนลุ่มน้ำหลายสิบล้านคนที่สูญเสียกับการขึ้นลงของน้ำไม่ เป็นธรรมชาติจากการสร้างเขื่อนกั้นแม่น้ำโขง ดังนั้นเรื่องของน้ำโขงจึงไม่ใช่แค่น้ำอย่างเดียว.